BOEKEN: Mijn weg tot de historie & gebeden – Johan Huizinga
Herfsttij der Middeleeuwen, het bekendste werk van Johan Huizinga, staat op de shortlist van het Beste Geschiedenisboek Aller Tijden. Mij heeft dit boek nooit gegrepen. Altijd bleef ik ergens in het begin hangen. Ik weet zeker dat dit voor veel collega-historici geldt. Maar dat toegeven is taboe, Herfsttij heeft de status van...
FILM: Free State of Jones
Wat valt er over de Amerikaanse Burgeroorlog nog te zeggen? Is de strijd van het Zuiden tegen het Noorden niet uitputtend verbeeld in honderden speelfilms? Helemaal waar, maar Free State of Jones wekt een interessante episode in de marge van de strijd tot leven. De film gaat nu eens niet over het...
MIJN HELD: Herman Pleij over Desiderius Erasmus
Herman Pleij, oud-hoogleraar historische Nederlandse letterkunde, is geïnspireerd door de humanist Desiderius Erasmus. Hij schreef het boek Erasmus en het poldermodel, geeft lezingen en maakte een tentoonstelling over de filosoof. Weet u nog wanneer u kennismaakte met Erasmus? ‘Ik werkte aan mijn proefschrift over middeleeuwse carnavalsteksten, Het gilde van de blauwe schuit....
Erik-Jan Zürcher over de staatsgrepen in Turkije
Erik-Jan Zürcher is hoogleraar Turkse talen en culturen aan de Universiteit Leiden. Als Turkije-deskundige is hij regelmatig te gast in televisie- en radioprogramma’s. Naar aanleiding van de mislukte staatsgreep afgelopen juli, sprak Historisch Nieuwsblad met Zürcher over historische coups in het land. ‘De mislukte staatsgrepen in Turkije werden maar door een klein deel van het...
‘Massamoordenaars zijn vaak charmante mensen’
‘De communistische partij in China wil geen studies meer over de Culturele Revolutie. Ze wil niet dat het verleden wordt bezoedeld,’ vertelt sinoloog Frank Dikötter. Hij deed jarenlang archiefonderzoek in China naar de wandaden van Mao Zedong, maar tegenwoordig krijgt hij daar de kans niet meer toe. Onlangs verscheen het derde deel van Frank Dikötters...
INTERVIEW: Peter Ross Range over 1924, waarin Hitler Mein Kampf schreef
Hoe kwam Adolf Hitler in de gevangenis terecht? Onder welke omstandigheden schreef hij Mein Kampf? De Amerikaanse historicus Peter Ross Range schrijft hierover in zijn boek 1924. Het kanteljaar van Hitler. De ondertitel van het boek is Het kanteljaar van Hitler. Waarom was 1924 een kanteljaar?‘1924 heeft veel invloed gehad op Hitler, het maakte een...
Hypocras en bisschopswijn: de erfenis van kruidenwijnen
Om het gegiste sap van druiven drinkbaar te houden, voegen liefhebbers al sinds mensenheugenis allerhande ingrediënten en vooral specerijen aan de drank toe. Niet om de smaak van bederf te verdoezelen, zoals zowel regelmatig over eten als over wijn wordt beweerd. Maar onder andere om wijn lekker op smaak te brengen. Of om de wijn...
Viking-strijdlied
Hoe is het in vredesnaam mogelijk dat een klein eilandje met ongeveer net zoveel inwoners als de stad Utrecht zich niet alleen weet te plaatsen voor het EK (ten koste van Nederland), maar zelfs weet door te dringen tot de kwartfinales en Engeland verslagen achter zich laat? Als een kleine David die alle Goliaths...
COLUMN: Annegreet van Bergen over de koelkast
Albert Heijn veroorzaakte in de jaren vijftig een kleine revolutie. Klanten konden bij het bedrijf zegels sparen om een koelkast aan te schaffen. Dat betekende het einde van de melkboer, meent Annegreet van Bergen. Kortgeleden overleed Deva (1946). Eigenlijk heette Deva Trees, maar toen ze eind jaren zeventig sannyasin werd, volgeling van Bhagwan, veranderde ze...
De Atlantikwall
Langs 5000 kilometer kust, van de Noordkaap tot aan de Pyreneeën, bouwden de nazi’s een keten van bunkers, tankgrachten en mijnenvelden. Deze ongenaakbare Atlantikwall moest een geallieerde invasie voorkomen. ‘Zeg, weet u het al? De Atlantikwall, die staat pal!’ De Nederlandse bevolking hoefde zich geen illusies te maken over de kans van slagen van een...
Met Volkerenslag begint de ommekeer
Na de Slag bij Leipzig in 1813 wankelde Napoleon. Eindelijk was de val van de Franse keizer in zicht. Maar de prijs daarvoor in mensenlevens was ongeëvenaard hoog. Nog niet eerder stonden zoveel soldaten en vuurkracht op één plek tegenover elkaar. Nog niet eerder vielen in zo weinig tijd zoveel slachtoffers. Pas ruim honderd jaar...
7 overwinningen en nederlagen van de Republiek
De Nederlandse Republiek was vrijwel permanent in oorlog, prins Maurits, Jacob van Heemskerk en andere beroemdheden leidden de legers naar de grootste overwinningen. Maar er waren ook diepe dalen. Zeven beroemde wapenfeiten en nederlagen. Heiligerlee Triomf voor de rebellen 1568: het rommelt in de Nederlanden. Daarom heeft vorst Filips II de hertog van Alva...