Waarom begon de Industriële Revolutie in West-Europa?
China had eeuwenlang de meeste kennis en de grootste economie. Toch kwam de belangrijkste technologische uitvinding – de stoommachine – uit Europa. Hoe kon dat? In 1500 waren de mondiale economische verschillen klein. Het inkomen per hoofd van de bevolking in de rijkste delen van China, India, de islamitische wereld en West-Europa...
Amerika vóór Columbus: Olmeken, Maya’s en Inca’s
Trinidad en Tobago verwijdert de schepen van Columbus uit zijn wapenschild, zodat het niet meer verwijst naar het koloniale verleden. Voordat Columbus naar Amerika kwam, leefden er al veel ontwikkelde volkeren op het continent. Op het gebied van wiskunde en astronomie waren de Olmeken en Maya’s zelfs superieur aan andere beschavingen.
PROVO. De ludieke opstand tegen bom en regentendom – Marko Otten
Dit boek werd gepresenteerd op 13 mei jongstleden. Die dag was het precies vijftig jaar geleden dat Provo ludiek werd begraven in het Vondelpark te Amsterdam. Provo zette tussen 1965 en 1967 Nederland en vooral Amsterdam op zijn kop. De autoriteiten zetten keihard geweld in tegen acties, demonstraties en provocaties. Het kostte de hoofdcommissaris van...
COLUMN Annegreet van Bergen over doorleren
Vrijwel alle jongeren volgen tegenwoordig een opleiding. Dat is een van de mooiste dingen die wij aan de naoorlogse economische groei te danken hebben, vindt Annegreet van Bergen. Tegenwoordig vinden we ‘doorleren’ bijna vanzelfsprekend. Vóór de oorlog was dat heel anders. Mijn in 1921 en 1922 geboren ouders konden allebei goed leren. Maar op hun...
De farao’s maakten van Egypte een supermacht
Drieduizend jaar lang bleef de beschaving van het Oude Egypte overeind. De farao’s wisten van hun land een supermacht te maken. Uiteindelijk dolven ze het onderspit tegen een nog sterkere koning. Het verhaal van de Oud-Egyptische beschaving begint in de woestijn. Zo’n 10.000 jaar geleden heerste er in Noord-Afrika een heel ander klimaat dan tegenwoordig....
White Trash. The 400-year Untold History of Class in America – Nancy Isenberg
Wie weleens naar de Beverly Hill Billies, de Dukes of Hazzard, Duck Dynasty of andere schaamteloze realityprogramma’s heeft gekeken, herkent ze meteen. Generatie na generatie arm, laag opgeleid en racistisch, en daar ook nog trots op. Dit is de blanke onderklasse die de achterlanden van het Amerikaanse Zuiden bevolkt en in de volksmond white trash...
Voorpublicatie: Passendale. Ieper 1917
Maanden hadden de Fransen en de Britten zich voorbereid op een definitief gevecht met de Duitsers in West-Vlaanderen. Maar hun aanval liep binnen een dag vast in de modder. De Slag bij Passendale in 1917 werd een afdaling in de hel. De Duitse kolonel Fritz von Lossberg beklom op de vroege ochtend van 31 juli 1917...
COLUMN Annegreet van Bergen over vaccineren
De kindersterfte in Nederland is gelukkig erg laag. Dat komt onder meer door de hoge vaccinatiegraad. Annegreet van Bergen begrijpt dan ook niets van ouders die hun kinderen niet laten inenten. Waar zit hun verstand? Dat vraag je je af als je verhalen leest over jonge, hippe moeders die hun kinderen niet tegen besmettelijke ziekten...
Het knagende weten – Floris Cohen
In 1728 schreef Voltaire dat Galilei ‘als tachtigjarige zuchtte in de gevangenis van de inquisitie, omdat hij had aangetoond dat de aarde bewoog’. Maar Galilei heeft nooit in de gevangenis gezeten. Hij had weliswaar heel goede argumenten voor Copernicus’ theorie dat de aarde niet het middelpunt van het heelal vormde, maar het wetenschappelijk bewijs hiervoor...
COLUMN Annegreet van Bergen. Papier: duurzamer dan een e-book
Steeds meer informatie verschijnt digitaal. Toch is papier niet uit onze wereld weg te denken, meent Annegreet van Bergen. Het is al tweeduizend jaar uiterst effectief. ‘Ik kan zonder technisch gedoe een oud boek lezen.’ Laatst zei iemand dat een goed boek op een e-reader lezen net zoiets is als goede wijn uit...
Johan Huizinga en de bezeten wereld – Carla du Pree
Dit boek is een proefschrift. Historicus en cultuurwetenschapper Du Pree opent met een theoretisch hoofdstuk dat bepaald niet uitnodigt tot verder lezen. Gelukkig heb ik dat wel gedaan. Johan Huizinga wordt tegenwoordig vooral gewaardeerd om zijn historische studies: Herfsttij der Middeleeuwen natuurlijk, maar ook Homo ludens. Over zijn optreden als...
Christenen streden meer dan een eeuw voor scholen op religieuze grondslag
Een eeuw geleden kwam er een einde aan de schoolstrijd. Eindelijk kregen christenen hun scholen op religieuze grondslag, waarvoor ze meer dan een eeuw hadden gestreden. Het was het begin van een ongekende onderwijsvernieuwing. In 1834 opende in Smilde een gereformeerde school – al was ‘school’ een groot woord voor een boerenschuur, met een varken...