Voorpublicatie: Passendale. Ieper 1917
Maanden hadden de Fransen en de Britten zich voorbereid op een definitief gevecht met de Duitsers in West-Vlaanderen. Maar hun aanval liep binnen een dag vast in de modder. De Slag bij Passendale in 1917 werd een afdaling in de hel. De Duitse kolonel Fritz von Lossberg beklom op de vroege ochtend van 31 juli 1917...
COLUMN Annegreet van Bergen over vaccineren
De kindersterfte in Nederland is gelukkig erg laag. Dat komt onder meer door de hoge vaccinatiegraad. Annegreet van Bergen begrijpt dan ook niets van ouders die hun kinderen niet laten inenten. Waar zit hun verstand? Dat vraag je je af als je verhalen leest over jonge, hippe moeders die hun kinderen niet tegen besmettelijke ziekten...
Het knagende weten – Floris Cohen
In 1728 schreef Voltaire dat Galilei ‘als tachtigjarige zuchtte in de gevangenis van de inquisitie, omdat hij had aangetoond dat de aarde bewoog’. Maar Galilei heeft nooit in de gevangenis gezeten. Hij had weliswaar heel goede argumenten voor Copernicus’ theorie dat de aarde niet het middelpunt van het heelal vormde, maar het wetenschappelijk bewijs hiervoor...
COLUMN Annegreet van Bergen. Papier: duurzamer dan een e-book
Steeds meer informatie verschijnt digitaal. Toch is papier niet uit onze wereld weg te denken, meent Annegreet van Bergen. Het is al tweeduizend jaar uiterst effectief. ‘Ik kan zonder technisch gedoe een oud boek lezen.’ Laatst zei iemand dat een goed boek op een e-reader lezen net zoiets is als goede wijn uit...
Johan Huizinga en de bezeten wereld – Carla du Pree
Dit boek is een proefschrift. Historicus en cultuurwetenschapper Du Pree opent met een theoretisch hoofdstuk dat bepaald niet uitnodigt tot verder lezen. Gelukkig heb ik dat wel gedaan. Johan Huizinga wordt tegenwoordig vooral gewaardeerd om zijn historische studies: Herfsttij der Middeleeuwen natuurlijk, maar ook Homo ludens. Over zijn optreden als...
Christenen streden meer dan een eeuw voor scholen op religieuze grondslag
Een eeuw geleden kwam er een einde aan de schoolstrijd. Eindelijk kregen christenen hun scholen op religieuze grondslag, waarvoor ze meer dan een eeuw hadden gestreden. Het was het begin van een ongekende onderwijsvernieuwing. In 1834 opende in Smilde een gereformeerde school – al was ‘school’ een groot woord voor een boerenschuur, met een varken...
Julius Civilis leidt de Bataven in de opstand tegen Rome
In het jaar 69 pikten de inwoners van de Lage Landen het niet meer. Onder leiding van de Bataaf Julius Civilis kwamen ze in opstand tegen het machtige Rome. In het begin zelfs met succes. Woest uitziende mannen met ontbloot bovenlijf of gehuld in dierenhuiden rijden op paarden over een zompige vlakte. De troep Cananefaten...
Wannseekonferenz. Der Weg zur ‘Endlösung’ – Peter Longerich
Tijdens de Wannsee-conferentie van nazitopmannen op 20 januari 1942 viel niet het besluit voor de Holocaust, zoals vaak is aangenomen. In het Derde Rijk kon alleen Adolf Hitler daartoe beslissen. En hij bepaalde al in de maanden augustus-september 1941 de vernietiging van de Joden níét uit te stellen tot na de oorlog, maar direct aan...
De Duitsers voerden Amsterdamse politieagenten af naar een concentratiekamp
In de herfst van 1944 voerden de Duitsers 38 politieagenten uit Amsterdam af naar concentratiekamp Neuengamme, omdat ze niet loyaal zouden zijn. Ze kwamen bijna allemaal om. ‘BERENS, Johannes Wilhelmus 27.01.1924,’ staat op de grote, dikke envelop. Een kleine naam in de Grote Geschiedenis. De envelop komt uit een archiefkast vol persoonlijke...
Voorpublicatie: Het verboden boek
Hitlers beroemde werk Mein Kampf uit 1925 is sinds vorig jaar weer verkrijgbaar in Duitsland. Maar wat staat er eigenlijk in? Is het nog steeds gevaarlijk? Of is het gewoon geraaskal? Historicus Ewoud Kieft las het boek en noteerde wat hem opviel. Handboek voor populisten Regel één van populistische politiek volgens Hitler: wees radicaal, verkondig...
Reinhard Heydrich was de ultieme beul
Vijfenzeventig jaar geleden vermoordden twee Tsjechen Reinhard Heydrich. Na een onwaarschijnlijke carrière was Heydrich uitgegroeid tot een van de gevaarlijkste nazi’s, tot ‘de man met het ijzeren hart’. ‘Een van de beste nationaal-socialisten, een van de vurigste gelovers in de Duitse ideologie en een van de grootste tegenstanders voor de vijanden van het Derde Rijk.’...
Column Annegreet van Bergen: Ziekenfonds of particulier?
Jarenlang bestond er een onderscheid tussen eerste- en tweederangs zieken. Het verschil stamt volgens Annegreet van Bergen uit de tijd van de Duitse bezetting. Pas 62 jaar na de oorlog werd het opgeheven. Het hele jaar 2001 werd de Nederlandse bevolking er met uitgebreide publiekscampagnes op voorbereid dat op 1 januari 2002 de euro zou...