De spoorlijn die de wereld veranderde
Annegreet van Bergen ging op bedevaart naar de plek waar in 1830 de eerste personentrein vertrok. ‘Sissend, puffend en rook uitblazend zette de locomotief zich in beweging.’ Ik had al veel gelezen en gehoord over de eerste spoorlijn ter wereld, die lang geleden, op 15 september 1830, werd geopend. Nu stond ik op een zaterdagochtend...
Voorpublicatie: Keizer Frederik II – Ben J.P. Crul
De dertiende-eeuwse keizer Frederik II maakte indruk op zijn tijdgenoten door zijn kennis, wijsheid en doortastendheid. Hij zette grote vernieuwingen in gang. Toch is zijn nalatenschap relatief onbekend. Hoe kwam dat? Frederik II van Hohenstaufen (1194-1250) was keizer van het Heilige Roomse Rijk. Dat strekte zich uit van de Baltische staten tot...
‘Dat hoeft het thuisfront allemaal niet te weten’
De opa van Ronald Nijboer, Evert-Jan Nijboer, reisde in 1945 als oorlogsvrijwilliger naar Indië om te vechten voor het behoud van de kolonie. Het verhaal begint als een jongensboek, maar al vrij snel na aankomst in Indië komt Evert-Jan in de duistere kanten van dit conflict terecht. Ronald Nijboer probeert antwoord te vinden op de...
Michiel Baud onderzocht het Argentinië van Máxima’s vader
Toen premier Kok hem vroeg het onderzoek te verrichten naar het Argentinië waar Máxima’s vader minister was geweest, had Michiel Baud nog nooit van Zorreguieta gehoord. ‘Een tragisch technocraat’, noemt Baud Zorreguieta. `Maar mild ben ik niet geweest. Iemand fout noemen vind ik niet mild.’ `Technocraat’. Tientallen malen komt het woord voor in het rapport Militair...
De Februaristaking van 1941
Op 25 februari 1941 kwamen de Amsterdammers in opstand tegen de Jodenvervolging. De Februaristaking was het enige massale protest tegen de deportaties in Europa.
Maarten van Rossem herinnert Frans Smits
Tot ons grote verdriet is op 27 juni onze hoofdredacteur Frans Smits overleden. Frans heeft aan de wieg gestaan van Historisch Nieuwsblad en Maarten! en heeft vele jaren leiding gegeven aan beide bladen. Daarnaast heeft hij het leven van Maarten van Rossem stap voor stap veranderd. Jaren geleden werd ik opgebeld door Frans Smits. Was ik bereid,...
Joseph Dalton Hooker (1817-1911)
De Engelsman Joseph Dalton Hooker geldt als de belangrijkste botanicus van de negentiende eeuw, maar vaak wordt hij enkel genoemd als boezemvriend van bioloog Charles Darwin. Hooker bracht de verspreiding van planten over de wereld in kaart en onder zijn leiding veranderde de beroemde botanische tuin Kew Gardens van hoftuin in de proeftuin van het...
‘Casanova was charlatan en vrouwenverslinder’
Giacomo Casanova (1725-1798) was een oplichter en een rokkenjager. Zijn memoires geven een prachtig beeld van Europa in de tijd van de Verlichting. Historicus Luc Panhuysen vertelt over het leven van de beruchte charlatan, en wat zijn memoires ons leren over de periode waarin hij leefde. ‘Casanova laat zien dat we de Verlichting niet kunnen...
‘Romeinse samenleving was fundamenteel anders’
Voor veel mensen is het moeilijk om een beeld te krijgen van de Romeinse samenleving. Dit komt onder andere omdat we weinig weten over het dagelijks leven van de gewone mens. Saskia Stevens, universitair docent Geschiedenis van de Oudheid en Antieke Cultuur aan de Universiteit Utrecht, zal op de collegedag Casa Romana, maandag 11 september...
Onze vroegste voorouders – Leendert Louwe Kooijmans
Vroeger was het verleden nog lekker overzichtelijk. Je had de ‘historie’, de periode waarover we schriftelijke bronnen bezitten, en de periode daarvoor, waarvoor we louter aangewezen zijn op archeologische vondsten, de zogenoemde ‘prehistorie’. In de ontwikkeling die de mensheid heeft doorgemaakt is dit echter een vrij willekeurige scheidslijn, die bovendien overal anders loopt. Nadat in...
Stiff Upper Lip. Secrets, Crimes and the Schooling of a Ruling Class – Alex Renton
De gegoede klassen in dit land, zei de Engelse columnist en satiricus Auberon Waugh ooit, ‘koesteren de opmerkelijke gewoonte om hun kinderen toe te vertrouwen aan pedofielen op kostscholen’. De zoon van de bekende schrijver Evelyn, zelf een voormalige kostschooljongen, was ironisch en had er ‘voor een flinke som geld’ aan toe kunnen...
Voorpublicatie: De aarde huilt – Peter Cozzens
Na een ontmoeting met president Abraham Lincoln dacht indianenleider Magere Beer dat hij niets te vrezen had van het leger. Lincoln had hem wel gezegd dat ‘zijn kinderen’ soms niet luisterden, maar Magere Beer had dat niet begrepen. Onbevreesd reed hij de troepen tegemoet. Een buitenkans bij het museum In april 1863 hadden de bezoekers...