Ontwikkeling van de Rijn als verkeersader
De Rijn bood volop mogelijkheden tot handel met het Duitse achterland. Toch maakten de Nederlanders daar weinig gebruik van. Pas toen de Pruisische koning Wilhelm I in 1867 begon te dreigen, werd Den Haag wakker. 1804 – De eerste directeur Stel je hem eens voor: de arme schipper die begin negentiende eeuw met zijn vrachtje...
Julius Civilis leidt de Bataven in de opstand tegen Rome
In het jaar 69 pikten de inwoners van de Lage Landen het niet meer. Onder leiding van de Bataaf Julius Civilis kwamen ze in opstand tegen het machtige Rome. In het begin zelfs met succes. Woest uitziende mannen met ontbloot bovenlijf of gehuld in dierenhuiden rijden op paarden over een zompige vlakte. De troep Cananefaten...
Wannseekonferenz. Der Weg zur ‘Endlösung’ – Peter Longerich
Tijdens de Wannsee-conferentie van nazitopmannen op 20 januari 1942 viel niet het besluit voor de Holocaust, zoals vaak is aangenomen. In het Derde Rijk kon alleen Adolf Hitler daartoe beslissen. En hij bepaalde al in de maanden augustus-september 1941 de vernietiging van de Joden níét uit te stellen tot na de oorlog, maar direct aan...
De Duitsers voerden Amsterdamse politieagenten af naar een concentratiekamp
In de herfst van 1944 voerden de Duitsers 38 politieagenten uit Amsterdam af naar concentratiekamp Neuengamme, omdat ze niet loyaal zouden zijn. Ze kwamen bijna allemaal om. ‘BERENS, Johannes Wilhelmus 27.01.1924,’ staat op de grote, dikke envelop. Een kleine naam in de Grote Geschiedenis. De envelop komt uit een archiefkast vol persoonlijke...
Voorpublicatie: Het verboden boek
Hitlers beroemde werk Mein Kampf uit 1925 is sinds vorig jaar weer verkrijgbaar in Duitsland. Maar wat staat er eigenlijk in? Is het nog steeds gevaarlijk? Of is het gewoon geraaskal? Historicus Ewoud Kieft las het boek en noteerde wat hem opviel. Handboek voor populisten Regel één van populistische politiek volgens Hitler: wees radicaal, verkondig...
Reinhard Heydrich was de ultieme beul
Vijfenzeventig jaar geleden vermoordden twee Tsjechen Reinhard Heydrich. Na een onwaarschijnlijke carrière was Heydrich uitgegroeid tot een van de gevaarlijkste nazi’s, tot ‘de man met het ijzeren hart’. ‘Een van de beste nationaal-socialisten, een van de vurigste gelovers in de Duitse ideologie en een van de grootste tegenstanders voor de vijanden van het Derde Rijk.’...
Column Annegreet van Bergen: Ziekenfonds of particulier?
Jarenlang bestond er een onderscheid tussen eerste- en tweederangs zieken. Het verschil stamt volgens Annegreet van Bergen uit de tijd van de Duitse bezetting. Pas 62 jaar na de oorlog werd het opgeheven. Het hele jaar 2001 werd de Nederlandse bevolking er met uitgebreide publiekscampagnes op voorbereid dat op 1 januari 2002 de euro zou...
De belangrijkste nazi kopstukken in Nederland tijdens WO2
Van mei 1940 tot 1945 waren ‘de Duitsers’ de baas. Maar welke Duitsers? Wie waren de mannen die de Nederlandse bevolking vijf jaar lang onderdrukten, uitbuitten en etnisch zuiverden? De top-6. 1. Arthur Seyss-Inquart, rijkscommisaris ‘Buitengewoon slim, glad als een aal, aimabel en tegelijkertijd ongenaakbaar en hard’, zo omschreef Adolf Hitler zijn zetbaas in Nederland. Seyss-Inquart...
Engelandvaarders kaapten een Duitse vissersboot
In een nieuwe online archief zijn de verhalen van meer dan 2000 Engelandvaarders te vinden. Een van die Engelandvaarders was Jacob de Mos, die een Duits schip vol zendapparatuur wist te kapen.
De NSB vlak voor de Duitse inval
In de maanden voor de dreigende Duitse inval keken de NSB’ers gespannen naar het grote buurland. Ze wisten niet wat ze moesten doen. Een putsch plegen? Of wachten tot de nazi’s de grens overstaken? Een Duitse geheim agent, die kort na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in september 1939 Nederland door reisde,...
‘Bonifatius en Willibrord waren de extremisten van hun tijd’
Het verhaal van de Friese koning Radboud of Redbad, die rond 700 streed tegen de christelijke bekeringsdrang, vertoont overeenkomsten met maatschappelijke kwesties die tegenwoordig spelen. Zo meent regisseur Roel Reiné. Hij werkt aan een film over deze Fries: Redbad 754 na Christus. ‘Ook nu hebben we te maken met religieus fanatisme.’ Roel Reiné (1970) is...
‘Het is erg moeilijk om veel positiefs te zien in de rol van het Nederlandse Rode Kruis in oorlogstijd’
Wat deed het Nederlandse Rode Kruis (NRK) tijdens de Tweede Wereldoorlog – en misschien nog wel belangrijker: wat deed het niet? Tijdens de laatste bijeenkomst in de lezingenreeks ‘Helden en Schurken’ stond de omstreden rol van het NRK tijdens de oorlogsjaren centraal. Clairy Polak ging in gesprek met Ad van Liempt, die een boek schreef...