De zes freules – Laura Thompson
Dat boeken als Brideshead Revisited en tv-series als Downton Abbey allesbehalve overdreven zijn, bewijst het verhaal van de zes dochters van de puissant rijke David Mitford alias lord Redesdale. De jongste, de in 1920 geboren Deborah, was tamelijk normaal, maar de overigen voldeden helemaal aan het clichébeeld van de excentrieke Britse upper class, waarvan de...
Victoria & Abdul – Shrabani Basu
Na het overlijden van haar geliefde Albert was koningin Victoria veertig jaar weduwe. Hoewel haar naam synoniem is geworden voor preutsheid, was zij bijzonder gesteld op het gezelschap van mannen. Aan het hof deden de wildste geruchten de ronde over haar vriendschap met de stoere Schotse bediende John Brown, en dat werd nog erger toen...
Hemelbestormers – Bert Bakker
Jongens waren het, maar geen aardige jongens. De literatoren die beroemd zouden worden als de Tachtigers waren nog piepjong, maar ze waren buitengewoon overtuigd van zichzelf. Willem Kloos, Lodewijk van Deyssel, Albert Verwey en Frederik van Eeden schilderden hun voorgangers af als verkalkte en kwezelachtige zeurkousen die moralistische rijmpjes hadden geproduceerd. Kunst was er niet...
‘Wij kunnen een voorbeeld nemen aan Duitsland’
Eind augustus werden in Utrecht de Historicidagen georganiseerd, een driedaags congres voor Nederlandse beroepshistorici. Tijdens het congres spraken wij met Beatrice de Graaf, hoogleraar Internationale betrekkingen aan de Universiteit Utrecht en een van de organisatoren van het congres. Waarom dit congres? Heeft u het idee dat de Historicidagen in een behoefte voorzien? ...
‘Commercialisering kan leiden tot “nepgeschiedenis”’
Afgelopen weekend werden in Utrecht de Historicidagen georganiseerd, een driedaags congres voor Nederlandse beroepshistorici. Gemodelleerd naar het voorbeeld van de Duitse ‘Historikertage’, moet het congres het debat tussen Nederlandse historici openen. Op vrijdagochtend opende Maria Grever, hoogleraar Theorie en methoden van de geschiedenis aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, de dag met een lezing over...
Alleen omdat ik een Van Hall ben – Dirk Wolthekker
Uit de onlangs verschenen biografie van Gijs Van Hall, bankier, burgemeester van Amsterdam van 1957 tot 1967, en samen met zijn in 1945 gefusilleerde broer Walraven van Hall verzetsman, komt een man naar voren met grote kwaliteiten. Tegelijkertijd vervulde hij op het verkeerde moment de verkeerde functie. Biograaf Dirk Wolthekker gebruikte het...
Ileen Montijn – Tot op de draad
Kleren kosten tegenwoordig niets meer en zijn makkelijk verkrijgbaar. Maar eeuwenlang was het een hele klus om er netjes bij te lopen. Elke broek of jurk moest met de hand op maat worden gemaakt. Dat was duur – zelfs voor de hogere standen. Daarom werden kledingstukken eindeloos hergebruikt. Ze werden versteld, vermaakt, gekeerd en geverfd...
Lilianne Ploumen over haar historische held Rosa Parks
Lilianne Ploumen roemt de Amerikaanse burgerrechtenactiviste Rosa Parks om haar moed om zich te verzetten tegen de rassensegregatie. Wanneer hoorde u voor het eerst over Rosa Parks?‘Ik ben van 1962, dus van na 1955, toen Rosa Parks (1913-2005) de wet aan haar laars lapte met haar weigering om als zwarte vrouw haar zitplaats in de...
Oudheid als ambitie – Karel Enenkel en Koen Ottenheym
Individuen of collectieven gebruiken de geschiedenis graag om aanspraken te versterken en hun eigen standpunt een zweem van respectabiliteit te verlenen. Zie bijvoorbeeld het debat over de Europese Unie. Voorstanders wijzen erop dat de Europese samenwerking na 1945 een einde heeft gemaakt aan de catastrofale oorlogen op het continent, terwijl tegenstanders graag tal van hooggeplaatste...
De moord op de gebroeders De Witt
In het Rampjaar 1672 is de Republiek ‘redeloos, reddeloos en radeloos’. Vertwijfeld gaan de burgers op zoek naar schuldigen. Die vinden ze in de regenten Johan en Cornelis de Witt. De Republiek der Verenigde Nederlanden verkeert in 1672 in oorlog. Dat is op zich niet uitzonderlijk, want het land is in die jaren voortdurend in...
In memoriam: Frans Smits (1958-2017)
Op 27 juni overleed Frans Smits, hoofdredacteur van Historisch Nieuwsblad. Hij was een bevlogen journalist, die veel heeft bijgedragen aan de populariteit van het vak geschiedenis. Frans Smits kwam van ver. Geboren in het Limburgse stadje Echt vertrok hij eind jaren zeventig naar Amsterdam. In zijn beleving was de afstand tussen...
Oliver Cromwell, een respectabele koningsmoordenaar
Parlementariër Oliver Cromwell droeg bij aan de terechtstelling van koning Karel I, een traumatisch moment in de Engelse geschiedenis. Toch wordt hem deze koningsmoord niet meer zo zwaar aangerekend. Sterker nog: veel Britten waarderen Cromwell vanwege zijn onverzettelijke houding tegenover Europa. 30 januari 1649 was een bitterkoude dag in Londen. Op nadrukkelijk verzoek van Karel...