De gegoede klassen in dit land, zei de Engelse columnist en satiricus Auberon Waugh ooit, ‘koesteren de opmerkelijke gewoonte om hun kinderen toe te vertrouwen aan pedofielen op kostscholen’. De zoon van de bekende schrijver Evelyn, zelf een voormalige kostschooljongen, was ironisch en had er ‘voor een flinke som geld’ aan toe kunnen voegen. Wie het boek Stiff Upper Lipp van Alex Renton leest krijgt de indruk dat Waughs ironie behoorlijk wat waarheid bevat.
Renton schreef over zijn eigen ervaringen op de kostschool Ashdown House, waar hij op zijn achtste heen was gestuurd, en op Eton College, waar hij zijn puberteit doorbracht. Er passeren nogal wat handtastelijke docenten de revue. De ene keer sloegen ze met rietjes; de andere keer lieten ze hun handen in onderbroeken verdwijnen.
Stiff Upper Lipp gaat verder dan persoonlijke ervaringen. Nadat hij een artikel over zijn traumatische kostschoolverleden had geschreven in The Observer, werd Renton bedolven onder reacties van lotgenoten. Het boek dat hij daarop besloot te schrijven geeft een pikzwart beeld – misschien iets te zwart, omdat er genoeg kostschooljongens zijn die wél een goede tijd hebben beleefd. Maar niemand ontkent dat het kostschoolbestaan keihard is. Kostscholen waren dan ook bedoeld om de elite op te leiden, de bestuurders van het wereldrijk: sterke, stoïcijnse karakters met een stijve bovenlip.
Het wereldrijk is verdwenen en het aantal Britten dat hun kinderen naar een kostschool stuurt is navenant gedaald. Nu zitten er vooral rijkeluiskinderen uit de oude koloniën op. De omstandigheden zijn sterk verbeterd en ouders kunnen via Skype een oogje in het zeil houden. Rentons boek is historisch getint, maar kan helpen verklaren waarom gerenommeerde instituten zoals de BBC en de NHS misbruikschandalen zo lang onder de pet hebben gehouden. Dat is niet zo gek, aldus Renton, als je ziet hoe de elite haar eigen kroost pleegde te behandelen.
Patrick van IJzendoorn is correspondent voor de Volkskrant in Groot-Brittannië.
Stiff Upper Lipp: Secrets, Crimes and the Schooling of a Ruling Class
Alex Renton
398 p. Weidenfeld & Nicolson, € 19,60
Stiff Upper Lip. Secrets, Crimes and the Schooling of a Ruling Class – Alex Renton
Nieuwste berichten
Beatrix wilde geen krans leggen bij het Slavernijmonument
Koningin Beatrix wilde geen excuses maken voor het Nederlandse aandeel in de Trans-Atlantische slavernij, zo blijkt uit de meerdelige studie naar het koloniale verleden van de Oranjes. Historicus en schrijver Philip Dröge vraagt zich af: waarom deed de vorstin zo? ‘Excuses – daar gaan we het niet over hebben.’ Het deze week gepubliceerde onderzoek naar...
Elzassers werden over de Rijn geschopt
Dan weer Duits, dan weer Frans. Door de eeuwen heen stond Elzas-Lotharingen afwisselend onder Duits en Frans bestuur. Uit recent opgedoken documenten blijkt nu pijnlijk gedetailleerd hoe Frankrijk na de Eerste Wereldoorlog 130.000 Duitse inwoners zonder pardon de grens overzette. Nog geen twee weken nadat een wapenstilstand een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog, liep...
De mythe van de puinheldin
Met haar blote handen ruimde Helga Velden samen met duizenden andere vrouwen het puin van de Duitse straten. Deze zogenoemde Trümmerfrauen worden gezien als ‘heldinnen van de wederopbouw’. Zelf dacht Velden daar heel anders over. Helga Velden is achttien jaar als ze vlak na de oorlog aan het werk gaat in Tiergarten, het grote park...
Spreken over daders in de Tweede Wereldoorlog, wat levert dat op?
Wat gebeurt er als je over de Tweede Wereldoorlog vertelt vanuit het perspectief van de daders? Welke inzichten levert dat op – wetenschappelijk, educatief en voor de cultuur van herdenken? Hierover spreken onder anderen auteur Auke Kok (Mussert: Reis naar het kwaad) en hoogleraar internationale misdrijven Alette Smeulers (Angstaanjagend normaal) tijdens een themabijeenkomst op 26...