‘De Atheense democratie leidde tot “links imperialisme”’
Op 12 februari 2018 organiseert Historisch Nieuwsblad in samenwerking met het Rijksmuseum van Oudheden een collegedag over de Oude Grieken. Historicus Fik Meijer zal een inleidend college houden over de opkomst en ondergang van de Atheense democratie. ‘Het waren laagopgeleide burgers die voor de uitbreiding van het Atheense imperialisme stemden.’ ‘Ik ga een beetje een...
‘Het moest de hoogste toren van de Gouden Eeuw worden’
In 1645 stond in het centrum van Amsterdam niet alleen een verouderd stadhuis, maar ook een afgebrande Nieuwe Kerk. Bij de wederopbouw streefde burgemeester Willem Backer ernaar de kerk te verrijken met een toren van meer dan honderd meter hoog. De toren werd echter nooit voltooid. Gabri van Tussenbroek, hoogleraar Stedelijke identiteit en monumenten aan...
De vernieuwende journalistiek van Jan de Koo
Met zijn weekblad De Amsterdammer wilde Jan de Koo onrecht bestrijden en gehuichel ontmaskeren. Maar ook geld verdienen. Eind negentiende eeuw behoorde hij tot de eerste moderne journalisten. Tegenwoordig kent vrijwel niemand hem meer. Ook weinig bewoners van de naar hem vernoemde straat in de Amsterdamse wijk Osdorp zullen een idee hebben...
Een virtueel koloniaal museum
Welke voorwerpen moeten er in een Koloniaal Historisch Museum te zien zijn? Zes gastconservatoren maakten daaruit een keuze. Zeven grote Nederlandse musea met koloniale collecties stelden voor Historisch Nieuwsblad een lange lijst koloniale voorwerpen samen. Zes gastconservatoren kozen daaruit voorwerpen die hen aanspraken. Zo ontstaat alvast een begin van een Virtueel Koloniaal...
Tijd voor een koloniaal museum?
Het Nederlandse koloniale verleden staat volop ter discussie. Maar nergens in ons land wordt er in een apart museum aandacht aan besteed. Zou dat niet eens tijd worden? Moet Nederland een eigen Koloniaal Historisch Museum krijgen? Historisch Nieuwsblad legde de vraag voor aan 120 deskundigen. Aan de muren van zijn ouderlijk huis in het Limburgse Echt hingen...
Maarten van Rossem over zijn historische held
Historicus Maarten van Rossem werd door Frans Smits gevraagd tijdelijk columns te schrijven voor Historisch Nieuwblad. Dat deed hij uiteindelijk twaalf jaar. Van Rossem is bewonderaar van de filosoof Hannah Arendt, vanwege haar talent om onafhankelijk te denken. Wanneer maakte u kennis met Hannah Arendt? ‘Toen ik eind jaren zeventig aan mijn proefschrift Het...
Frans Killingers staatsgreep in Suriname
De ambtenaren zijn corrupt, de militairen dronken en midden in Paramaribo staat een gesticht voor lepralijders. Tijd voor een staatsgreep, vindt politieman Frans Killinger. In de nacht van 25 op 26 mei 1910 rukt hij met een groep handlangers op naar Fort Zeelandia. Te midden van het publiek in de rechtszaal bespeurt de verslaggever van...
Film Tokyo Trial
Het Tribunaal van Neurenberg kent iedereen, maar het vergelijkbare Tokyo Tribunaal leeft veel minder in de collectieve herinnering. De reden is de ongemakkelijke procesgang, waarin de elf rechters uit evenzovele landen elkaar de tent uit vochten. Na 2,5 jaar kwam er in 1948 geen unanieme uitspraak over de 28 aangeklaagden, van wie er zeven de...
Voorpublicatie De geschiedenis van de Joden – Simon Schama
Iedereen moest gelijke rechten en plichten krijgen, vonden de Franse revolutionairen. Maar gold dat ook voor de Joden? Daarover heerste grote verdeeldheid. Zelfs de Joden onderling konden het er niet over eens worden. Aan de vooravond van de Franse Revolutie, in 1786, verscheen De kreet van de burger tegen de Joden van...
‘Een definitief beeld van het verleden bestaat niet’
Objectieve geschiedschrijving bestaat niet. De blik van historici wordt onvermijdelijk bepaald door hun eigen waardeoordelen en de omstandigheden waarin ze leven. Dat is de boodschap van de Belgische historicus Jo Tollebeek in Een slapeloos doordenken van alle dingen. ‘Ik wil waarschuwen tegen mensen die zeggen dat ze het definitieve beeld van het verleden hebben.’ Jo...
Zweven boven de wupper
Al bijna 120 jaar vervoert een zweefbaan passagiers boven het dal van de Wupper. De lokale bevolking heeft geen oog meer voor het schitterende uitzicht vanuit de wagons, maar Annegreet van Bergen geniet er volop van. Toen we, omdat we toch in de buurt waren, op aanraden van mijn neef en treinfanaat Dennis naar de...
De Koude Oorlog. Een wereldgeschiedenis. Odd Arne Westad
Wat valt er eigenlijk nog toe te voegen aan de geschiedschrijving van de Koude Oorlog? Het is natuurlijk handig als die geschiedenis nog eens erudiet voorbij mag trekken, met alle data, namen, feiten en nieuwe inzichten. Vanaf het moment dat de Amerikanen er na het einde van de Tweede Wereldoorlog tot hun grote schrik achter...