Home Film Tokyo Trial

Film Tokyo Trial

Het Tribunaal van Neurenberg kent iedereen, maar het vergelijkbare Tokyo Tribunaal leeft veel minder in de collectieve herinnering. De reden is de ongemakkelijke procesgang, waarin de elf rechters uit evenzovele landen elkaar de tent uit vochten. Na 2,5 jaar kwam er in 1948 geen unanieme uitspraak over de 28 aangeklaagden, van wie er zeven de doodstraf kregen. Vijf rechters distantieerden zich met minderheidsstandpunten van de vonnissen. Onder hen de Nederlander Bert Röling, die de aanklacht ‘misdaden tegen de vrede’ principieel onjuist vond, omdat dat criterium voor de oorlog nog niet bestond.
 

Film Tokyo Trial

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 22 november 2017

Update 1 december 2023

‘Het werd een gevecht tussen de feiten en de verbeelding. Terwijl je in de verbeelding juist heel dicht bij de feiten kunt komen.’
–    Regisseur Pieter Verhoeff over de moeizame productie van Tokyo Trial

Over het Tokyo Tribunaal, gezien door Rölings ogen, gaat Pieter Verhoeffs docudrama Tokyo Trial. De productie verliep even stroef als het tribunaal. Die begon zeven jaar geleden met de vraag van de Japanse publieke omroep aan Verhoeff om een vierdelige Netflix-serie over het tribunaal te maken. Vanaf het begin werd de regisseur nauwlettend op de vingers gekeken, omdat het Tokyo Tribunaal in Japan politiek zeer gevoelig ligt. Veel Japanners zien het als een schoolvoorbeeld van overwinnaarsrechtspraak. Dat Verhoeff, zoals hij in een interview in Het Parool zei, de geschiedenis ‘niet al te letterlijk’ wilde vertellen, maar ‘in de geest van wat er is gebeurd’, ging er bij de Japanse opdrachtgever niet in. Over zijn Netflix-serie is Verhoeff dan ook niet tevreden (‘Teleac-serie’), maar wel over Tokyo Trial, dat hij later zonder pottenkijkers uit het materiaal monteerde. Terecht, want het docudrama geeft een helder inzicht in de voetangels en klemmen van internationale oorlogsrechtspraak.

Jos van der Burg is filmrecensent bij Het Parool en de Filmkrant.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Beeldessay

Hoe het Westen het ‘exotische’ Japan omarmde

Eeuwenlang hadden Japan en de westerse wereld nauwelijks contact. Toen daarvan weer sprake was leidde dat tot aanvaringen, maar ook tot wederzijdse fascinatie. Op 8 juli 1853 verschenen vier zwaarbewapende Amerikaanse oorlogsschepen in de baai van Edo. Commodore Matthew Perry dwong de Japanse regering zo om na eeuwen van isolatie de grenzen te openen voor...

Lees meer
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Recensie

De homo-emancipatie stopte door ‘links’

Hoe is de homo-emancipatie in Nederland de afgelopen vijftig jaar verlopen? En hoe kan het dat die is gestagneerd? Coos Huijsen en Geerten Waling onderzoeken het in Roze draad. Op 30 maart 1976 kwam Coos Huijsen (1939) publiekelijk uit de kast en werd hij de eerste openlijk homoseksuele parlementariër ter wereld. Hij schreef erover in...

Lees meer
Italiaanse voetballers brengen de fascistische groet aan het begin van de WK-finale in 1934.
Italiaanse voetballers brengen de fascistische groet aan het begin van de WK-finale in 1934.
Artikel

Het WK voetbal was reclame voor de fascistische dictator Mussolini

Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat het WK voetbal een propagandastunt voor Donald Trump zal worden. Net zoals het toernooi van 1934 was voor Benito Mussolini, de fascistische dictator van Italië. Het wereldkampioenschap voetbal gaat zelden alleen om het balletje. Het grootste sportevenement ter wereld biedt het gastland een geweldig platform om zich in de kijker te spelen...

Lees meer
Cover Iran minispecial
Cover Iran minispecial
Nieuws

Download de digitale minispecial over Iran

Hoe kon Iran, een land dat ooit flirtte met democratie, uitgroeien tot de islamitische republiek die het vandaag is? En hoe zijn de verhoudingen tussen Iran en de Verenigde Staten zo explosief geworden? Je leest er alles over in de gratis digitale special Iran: vermalen tussen ayatollahs en Amerika. In deze gratis special:

Lees meer
Loginmenu afsluiten