Frans Killingers staatsgreep in Suriname
De ambtenaren zijn corrupt, de militairen dronken en midden in Paramaribo staat een gesticht voor lepralijders. Tijd voor een staatsgreep, vindt politieman Frans Killinger. In de nacht van 25 op 26 mei 1910 rukt hij met een groep handlangers op naar Fort Zeelandia. Te midden van het publiek in de rechtszaal bespeurt de verslaggever van...
Film Tokyo Trial
Het Tribunaal van Neurenberg kent iedereen, maar het vergelijkbare Tokyo Tribunaal leeft veel minder in de collectieve herinnering. De reden is de ongemakkelijke procesgang, waarin de elf rechters uit evenzovele landen elkaar de tent uit vochten. Na 2,5 jaar kwam er in 1948 geen unanieme uitspraak over de 28 aangeklaagden, van wie er zeven de...
Voorpublicatie De geschiedenis van de Joden – Simon Schama
Iedereen moest gelijke rechten en plichten krijgen, vonden de Franse revolutionairen. Maar gold dat ook voor de Joden? Daarover heerste grote verdeeldheid. Zelfs de Joden onderling konden het er niet over eens worden. Aan de vooravond van de Franse Revolutie, in 1786, verscheen De kreet van de burger tegen de Joden van...
‘Een definitief beeld van het verleden bestaat niet’
Objectieve geschiedschrijving bestaat niet. De blik van historici wordt onvermijdelijk bepaald door hun eigen waardeoordelen en de omstandigheden waarin ze leven. Dat is de boodschap van de Belgische historicus Jo Tollebeek in Een slapeloos doordenken van alle dingen. ‘Ik wil waarschuwen tegen mensen die zeggen dat ze het definitieve beeld van het verleden hebben.’ Jo...
Zweven boven de wupper
Al bijna 120 jaar vervoert een zweefbaan passagiers boven het dal van de Wupper. De lokale bevolking heeft geen oog meer voor het schitterende uitzicht vanuit de wagons, maar Annegreet van Bergen geniet er volop van. Toen we, omdat we toch in de buurt waren, op aanraden van mijn neef en treinfanaat Dennis naar de...
De Koude Oorlog. Een wereldgeschiedenis. Odd Arne Westad
Wat valt er eigenlijk nog toe te voegen aan de geschiedschrijving van de Koude Oorlog? Het is natuurlijk handig als die geschiedenis nog eens erudiet voorbij mag trekken, met alle data, namen, feiten en nieuwe inzichten. Vanaf het moment dat de Amerikanen er na het einde van de Tweede Wereldoorlog tot hun grote schrik achter...
Histoire mondiale de la France. Patrick Boucheron
Multiculturele geschiedschrijving van Frankrijk. Dat geschiedschrijving een politiek-ideologisch wapen kan zijn, bleek begin dit jaar in Frankrijk. Onder leiding van de geëngageerde mediëvist Patrick Boucheron verscheen een Franse wereldgeschiedenis die nadrukkelijk kosmopolitisch en multicultureel is. Boucheron pleit voor een pluralistische geschiedschrijving van Frankrijk, met oog voor diversiteit en ontmoetingen met die spreekwoordelijke Ander. Links...
De Nederlandse Burgeroorlog, 1748-1815. Olaf van Nimwegen
Van Nimwegen zet verwaarloosde periode op de kaart. In de Nederlandse geschiedschrijving is de achttiende eeuw nooit erg populair geweest, en dat was eigenlijk niet zo vreemd. Vergeleken met de heroïsche vrijheidsstrijd tegen Spanje in de zestiende eeuw en de economische en culturele successen van de zeventiende eeuw was de zogenoemde ‘pruikentijd’ maar een...
‘Alle 18-jarigen moeten een boek over de Nederlandse geschiedenis krijgen’
Drie experts discussiëren over de stelling ‘Alle 18-jarigen moeten een boek over de Nederlandse geschiedenis krijgen’. Martin Sommer ‘Mijn reactie op de stelling is een volmondig “ja”. Sowieso zou het een goed idee zijn alle 18-jarigen een boek aan te bieden, gelet op hoe weinig boeken deze jongeren nog lezen. Maar een boek...
‘Het Rode Kruis liet Joden en politieke gevangenen in de steek’
Het Rode Kruis is in de Tweede Wereldoorlog niet opgekomen voor Joden en politieke gevangenen, en voerde op bevel van de bezetter zelfs anti-Joodse maatregelen uit. Dat stelt NIOD-onderzoeker Regina Grüter in haar nieuwe boek Kwesties van leven en dood. Het Nederlandse Rode Kruis in de Tweede Wereldoorlog. In opdracht van het Rode Kruis onderzocht...
Kinderarbeid: een hardnekkige misstand
Ze kregen te weinig slaap, gingen niet naar school en hun handen kwamen tussen de machines. Toch bestond er lang geen bezwaar tegen de inzet van kinderen in fabrieken en andere vormen van kinderarbeid. Pas in de loop van de negentiende eeuw veranderde dat. Twaalf jaar was mijn oma toen in 1909 de schooldeur definitief...
‘Geschiedenisonderwijs is geen zaak van de politiek’
Martin Sommer: ‘In de nota Onderwijs 2032, waar zoveel om te doen is geweest, wordt het vak geschiedenis al niet meer genoemd. Wel Engels op de basisschool, computerkunde en burgerschap. Burgerschap? Zijn het leren van het Wilhelmus en een verplicht bezoek aan het Rijksmuseum en de Tweede Kamer niet eigenlijk als een soort burgerschapskunde bedoeld?Ja, uiteraard....