Op reis met Karl Marx
Karl Marx was altijd op pad. Ter gelegenheid van zijn tweehonderdste geboortedag maken we een tocht langs steden die een rol speelden in zijn leven – waaronder het Brabantse Zaltbommel. De revolutionaire denker en stamvader van het communisme Karl Marx was zijn leven lang op de vlucht. Aan zijn bekendste publicaties, het Communistisch Manifest...
Romeinen waren al bezig met voedselveiligheid
De moderne, westerse mens is niet bang voor honger, maar maakt zich druk over de veiligheid van het eten. Is de biefstuk nog wel te vertrouwen? Wat zit er in de eieren? Door schade en schande is een nieuwe houding ten opzichte van voedsel ontstaan. Voedselveiligheid was aanvankelijk vooral een zaak van religie. De spijswetten...
De heksenjacht tegen Katharina Kepler
Dat Halloween-liefhebbers zich tegenwoordig voor hun plezier als heks verkleden, zou de zeventiende-eeuwse Katharina Kepler waanzin hebben gevonden. Toen een boze buurvrouw haar in 1615 beschuldigde van hekserij, belandde ze jarenlang in een kerker.
Het klimaatalarm van de Club van Rome
In Azerbeidzjan gaat een nieuwe klimaattop van start. Ruim vijftig jaar geleden zette de ‘Club van Rome’ voor het eerst klimaat op de kaart.
Stelling: ‘Bezorgdheid over nepnieuws is overtrokken’
Martin Sommer: ‘Nepnieuws is van alle tijden. Alleen noemden we dit vroeger propaganda. Vooral staten probeerden op deze wijze hun politiek tegenstanders zwart te maken. Jezus van Nazareth was een vroeg slachtoffer, toen de Romeinse autoriteiten een bordje met INRI – voor “koning der Joden” – boven aan zijn kruis spijkerden. En een stuk recenter begon nazi-Duitsland...
Fik Meijer over Mary Beard
Fik Meijer is emeritus hoogleraar oude geschiedenis aan de UvA en schrijver over de antieke Oudheid. Hij bewondert zijn Britse collega Mary Beard, die de Oudheid voor een breed publiek toegankelijk heeft gemaakt. Ze deelt haar originele kijk op de geschiedenis via tv-programma’s, een blog en vele boeken. Wanneer maakte u kennis...
Film: Chappaquiddick
Edward – Ted – Kennedy was na de moord op zijn broers John en Robert de laatste Kennedy, die misschien president had kunnen worden. Een auto-ongeluk in 1969 met gruwelijke afloop maakte aan deze aspiratie een einde. De 37-jarige Kennedy belandde ’s nachts in Massachusetts op het eilandje Chappaquiddick met zijn auto...
De onzichtbare hand – Bas van Bavel
Er bestaat een enorme behoefte om de geschiedenis, ondanks alle tegenslagen en vreselijke intermezzo’s, te zien als een opgaande lijn. Alle oorlogen, genociden en totalitaire dictaturen ten spijt is de mensheid er nu per saldo beter aan toe dan bijvoorbeeld 200 jaar geleden. Niet alleen in wetenschappelijk, technisch en materieel opzicht is...
‘Geldzaken vertellen veel over het dagelijks leven’
Geldzaken vertellen ons verhaal. Dat vindt Oscar Gelderblom, hoogleraar Financiële Geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Hij is één van de initiatiefnemers van het onderzoeksproject Kasboekje van Nederland. Om bronmateriaal te verzamelen, moedigt hij mensen aan thuis te zoeken naar oude kasboekjes en huishoudboekjes. Over een selectie van die financiële bronnen en de verhalen die daarachter...
White King – Leanda de Lisle
Voor een selecte groep zeer koningsgezinde Britten, onder wie de prominente conservatief Jacob Rees-Mogg, is 30 januari een gedenkdag. Op deze winterdag in 1649 onthoofdde een altijd onbekend gebleven beul koning Karel I. De vorst, 48 jaar jong, was aan het einde van de burgeroorlog door Cromwells parlementariërs ter dood veroordeeld wegens...
Paupers en boeven – Jan Libbenga
De strafkolonie in Veenhuizen begon in 1818 als een armen-utopia waar ‘uitmuntende jongelingen’ tot werklieden werden opgeleid. Jan Libbenga, die in Paupers en boeven de geschiedenis van 200 jaar strafkolonie inzichtelijk maakt, zegt dat die vroege kolonisten niet te klagen hadden: ‘Ook de gruttenmoes liet zich smaken, net als de Rumfordse soep...
‘Dapperheid homo’s in verzet in vergetelheid geraakt’
Was de Soldaat van Oranje net zo beroemd geworden als hij homo was geweest? Die vraag stelde Marjan Schwegman, oud-directeur van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies aan het begin van de derde bijeenkomst in de serie Helden en Schurken, georganiseerd door Historisch Nieuwsblad, het NIOD, de VPRO en het Verzetsmuseum in Amsterdam...