Fik Meijer over Mary Beard
Fik Meijer is emeritus hoogleraar oude geschiedenis aan de UvA en schrijver over de antieke Oudheid. Hij bewondert zijn Britse collega Mary Beard, die de Oudheid voor een breed publiek toegankelijk heeft gemaakt. Ze deelt haar originele kijk op de geschiedenis via tv-programma’s, een blog en vele boeken. Wanneer maakte u kennis...
Film: Chappaquiddick
Edward – Ted – Kennedy was na de moord op zijn broers John en Robert de laatste Kennedy, die misschien president had kunnen worden. Een auto-ongeluk in 1969 met gruwelijke afloop maakte aan deze aspiratie een einde. De 37-jarige Kennedy belandde ’s nachts in Massachusetts op het eilandje Chappaquiddick met zijn auto...
De onzichtbare hand – Bas van Bavel
Er bestaat een enorme behoefte om de geschiedenis, ondanks alle tegenslagen en vreselijke intermezzo’s, te zien als een opgaande lijn. Alle oorlogen, genociden en totalitaire dictaturen ten spijt is de mensheid er nu per saldo beter aan toe dan bijvoorbeeld 200 jaar geleden. Niet alleen in wetenschappelijk, technisch en materieel opzicht is...
‘Geldzaken vertellen veel over het dagelijks leven’
Geldzaken vertellen ons verhaal. Dat vindt Oscar Gelderblom, hoogleraar Financiële Geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Hij is één van de initiatiefnemers van het onderzoeksproject Kasboekje van Nederland. Om bronmateriaal te verzamelen, moedigt hij mensen aan thuis te zoeken naar oude kasboekjes en huishoudboekjes. Over een selectie van die financiële bronnen en de verhalen die daarachter...
White King – Leanda de Lisle
Voor een selecte groep zeer koningsgezinde Britten, onder wie de prominente conservatief Jacob Rees-Mogg, is 30 januari een gedenkdag. Op deze winterdag in 1649 onthoofdde een altijd onbekend gebleven beul koning Karel I. De vorst, 48 jaar jong, was aan het einde van de burgeroorlog door Cromwells parlementariërs ter dood veroordeeld wegens...
Paupers en boeven – Jan Libbenga
De strafkolonie in Veenhuizen begon in 1818 als een armen-utopia waar ‘uitmuntende jongelingen’ tot werklieden werden opgeleid. Jan Libbenga, die in Paupers en boeven de geschiedenis van 200 jaar strafkolonie inzichtelijk maakt, zegt dat die vroege kolonisten niet te klagen hadden: ‘Ook de gruttenmoes liet zich smaken, net als de Rumfordse soep...
‘Dapperheid homo’s in verzet in vergetelheid geraakt’
Was de Soldaat van Oranje net zo beroemd geworden als hij homo was geweest? Die vraag stelde Marjan Schwegman, oud-directeur van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies aan het begin van de derde bijeenkomst in de serie Helden en Schurken, georganiseerd door Historisch Nieuwsblad, het NIOD, de VPRO en het Verzetsmuseum in Amsterdam...
Lange rijen, lege schappen
De levensstandaard van de Nederlanders ging omlaag in 1943. Hierover vertelt Elias van der Plicht tijdens de Collegedag Tweede Wereldoorlog, die Historisch Nieuwsblad organiseert op 7 mei 2018 in Beeld en Geluid. Hij richt zich op het dagelijks leven in Nederland tijdens het oorlogsjaar 1943. Zo was goed schoeisel in dat jaar nauwelijks nog te...
Film: Bankier van het verzet
Terechte ode voor Walraven van Hall Na de opvatting de afgelopen decennia dat iedereen opportunistisch aanmodderde in de oorlog, keren de laatste jaren in de geschiedschrijving oorlogshelden en –schurken schoorvoetend terug. Zoals in Moedige mensen: helden in oorlogstijd (2014) van Jaap Cohen en Hinke Piersma. De verandering is aan de Nederlandse filmwereld niet voorbijgegaan....
De zieners – Guido van Hengel
Een eeuw geleden was Europa ook al verloren In de eerste drie decennia van de twintigste eeuw bracht de stormachtige ontwikkeling van de natuurwetenschappen een ‘onttovering van de wereld’ met zich mee, leidden liberalisme en kapitalisme in de ogen van velen tot materialisme, hypocrisie, een cynische elite en geestelijke leegte, waarin de cultuur zou...
De laatste getuigen – Svetlana Alexijevitsj
De jongste getuigen van WO2 In 2015 kreeg de Wit-Russische Svetlana Alexijevitsj de Nobelprijs voor de literatuur. Dat bevreemdde hier toen menigeen: waarom de hoogste literaire onderscheiding voor een onderzoeksjournalist? Maar de vier boeken die sindsdien in Nederlandse vertaling verschenen, schroeien die twijfel weg. Het zijn in aanpak identieke documentaires-in-boekvorm over ingrijpende gebeurtenissen uit...
Friends Divided – Gordon S. Wood
De moeizame relatie tussen Adams en Jefferson De karakters en achtergrond van John Adams en Thomas Jefferson, de twee hoofdspelers in de Amerikaanse Revolutie, waren zeer verschillend. De lange en elegante Jefferson uit Virginia was grootgrondbezitter, slaveneigenaar, en verslaafd aan literatuur, kunst, wijn en vrouwen. Door zijn eruditie werd hij de auteur van de...