Stelling: overheidsbemoeienis
Martin Sommer: ‘Als goede katholieken aten wij vroeger geen vlees op vrijdag, want je diende op die dag te vasten. We aten dan vis of een eitje. Maar de traditionele kerken zijn dood. Nu lijkt het de beurt aan de overheid om ons een collectief schuldgevoel aan te praten. Ik...
Ze kwam uit Marioepol – Natascha Wodin
Tien jaar was ze toen haar moeder Jevgenia zelfmoord pleegde – zonder briefje. Haar zusje was vier. Ze weet alleen dat haar moeder oorspronkelijk uit Marioepol komt, een havenstad in het zuidoosten van Oekraïne. Herinneringen aan haar heeft de Duitse schrijfster Natascha Wodin (1945), kind van tijdens de Tweede Wereldoorlog uit Oekraïne naar Duitsland gevoerde...
Europa tegen de Joden – Götz Aly
Opkomst van antisemitisme in Europa Jodenhaat is in Europa geen recent verschijnsel. Discriminatie, uitsluiting en periodieke geweldsuitbarstingen kwamen al in de Middeleeuwen voor, maar lange tijd was deze houding vooral religieus gemotiveerd. In de loop van de negentiende eeuw veranderde deze Jodenhaat van karakter en werden de Joden niet meer gezien als...
Het verdriet van Vlaanderen – Kristien Hemmerechts
De Vlaamse Kristien Hemmerechts is bekend als romanschrijver, maar heeft ook non-fictie op haar naam. De titel van Het verdriet van Vlaanderen verwijst naar Hugo Claus’ klassieker Het verdriet van België en heeft hetzelfde thema: collaboratie tijdens de Duitse bezetting. Het boek ontstond nadat Hemmerechts in contact was gekomen met twee broers uit een familie...
Film: Vice
In hoeverre mogen filmmakers de geschiedenis naar hun hand zetten? Verbluffend ver, als het aan Hollywood ligt. Hoe anders te verklaren dat Vice acht Oscar-nominaties kreeg? De hippe en satirische biopic over Dick Cheney, vicepresident onder president George W. Bush, gaat verder dan speculatieve geschiedschrijving. Een basisregel in historisch drama is dat...
‘Met het verslaan van de Engels-Franse vloot in 1673 was de Republiek gered’
In de Gouden Eeuw behaalde de Nederlandse oorlogsvloot, onder leiding van zeehelden als Jacob van Heemskerk en Michiel de Ruyter, overwinning na overwinning. Maar na de laatste Engels-Nederlandse Oorlog was het met de Nederlandse overzeese soevereiniteit snel gedaan. Over dit zeventiende-eeuwse maritieme avontuur van de Republiek vertelt historicus Ronald Prud’homme van Reine tijdens de Collegedag...
Hoe een Friese patriciërszoon in het leger van Napoleon en Willem I belandde
‘Het is uniek om zoveel bronnen over een gewone burger tot je beschikking te hebben’, zeggen CDA-fractievoorzitter Sybrand van Haersma Buma en zijn verre neef en voormalig officier Wiete Hopperus Buma. Aan de hand van tientallen brieven van Gerlacus Buma, gericht aan zijn ouders, hebben zijn nazaten een verhaal geschreven over deze militair die diende...
‘Russen zien Gorbatsjov en Jeltsin als invloedsagenten van het Westen’
‘De Russen kijken met veel nostalgie terug op de communistische tijd’, stelt historicus Marc Jansen. Jansen publiceerde diverse boeken over Rusland en de Sovjet-Unie. In april verschijnt zijn nieuwe boek onder de titel De toekomst die nooit kwam. Hoe Rusland worstelt met zijn verleden. ‘In Rusland wordt nog steeds een anti-Westerse sfeer gepredikt.’ Waar kwamen...
Vuurspuwende vogels en gevulde zwanenhals: Middeleeuwse pronkgerechten
Vuurspuwende vogels, enorme pasteien getooid met gevogelte, gevulde zwanenhals en creaties waarbij verschillende dieren aan elkaar genaaid werden. Tijdens middeleeuwse banketten werd er met regelmaat behoorlijk gepronkt aan tafel, zo getuigen receptbeschrijvingen en afbeeldingen. In de meeste middeleeuwse kookboeken is wel een pronkgerecht te vinden. De grote en soms excentrieke pronkstukken werden, op een uitzondering...
‘Roofkunst moet terug naar het land van herkomst’
In de ‘stelling’ reageert een vast panel van historici op een actuele gebeurtenis. Deze maand: roofkunst. Martin Sommer ‘In het Rijksmuseum wordt nog altijd de rijkbewerkte achterzijde of spiegel van de HMS Royal Charles tentoongesteld. Michiel de Ruyter maakte dit Britse oorlogsschip in 1667 buit tijdens zijn beroemde Tocht naar Chatham, tijdens de...
Duits verzet tegen meer vliegverkeer
Klimaatactivisten hebben de landingsbanen van een vliegveld in Frankfurt geblokkeerd. Begin jaren tachtig protesteerden Duitse activisten hevig tegen de uitbreiding van een luchthaven.
Reconquista: de mythe over het ontstaan van Spanje
Tijdens een bijeenkomst van Europese radicaal-rechtse partijen in Madrid prees PVV-leider Geert Wilders de Spanjaarden om hun ‘strijd tegen de islam’ tijdens de Reconquista.