Rammstein: ‘Volgevreten kerels aan de galg’
‘Deutschland’, de laatste video van de Duitse rockband Rammstein, bestaat uit een verwarrend mozaïek waarin ‘Germania’ – gespeeld door een zwarte actrice – een reis maakt door eeuwen bloedige Duitse geschiedenis. Vanzelfsprekend leidde de video in Duitsland tot ophef, met name vanwege beelden van verklede bandleden die in een concentratiekamp aan de galg hangen. Wat...
Kristien Hemmerechts over haar historische held
Schrijfster Kristien Hemmerechts reconstrueert in Het verdriet van Vlaanderen de familiegeschiedenis van de tweeling Toon en Hein. Hun ouders collaboreerden met de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog. De geschiedenis van de Vlaamse broers kruist met die van Marcel Kahn, een zevenjarig jongetje dat in Auschwitz werd vergast. Hemmerechts eert hem als het gezicht van de...
Column Annegreet van Bergen: fietsen in oorlogstijd
Tijdens de Tweede Wereldoorlog vorderden de Duitsers duizenden fietsen, zodat ze zich tijdens een landing van de geallieerden per rijwiel naar de kust konden spoeden. Een zinloze actie, constateert Annegreet van Bergen, die grote woede opriep. In augustus 2018 fietste een groep jonge Duitsers naar Nederland, zogenaamd om fietsen terug te geven die door hun...
Stelling: Tweede Wereldoorlog
Martin Sommer: ‘Ik zou zeggen dat de morele lessen van de Tweede Wereldoorlog, en dan met name die van de Holocaust, juist alomtegenwoordig zijn. We worden er dagelijks aan herinnerd. Ze vormen de allesoverheersende morele maatstaf. Zo kan het dat de EU inmiddels geen economisch samenwerkingsverband meer heet te zijn, maar – volgens voorstanders als...
Wijvenwereld – Jelle Haemers, Andrea Bardyn en Chanelle Delameillieure
In 1430 ontving de alleenstaande moeder Janne Schuts, dienstmeid te Antwerpen, een aanzienlijk bedrag van haar overleden baas, de viskweker Laureys Hacke. Hij was tevens de vader van haar bastaarddochter. Met zijn geld kocht Janne een haringkraam en betrad ze als investeerder de kapitaalmarkt. Ze boekte geweldige investeringssuccessen. Dankzij haar rijkdom werd haar dochter...
Gandhi – Ramachandra Guha
Gek werden ze van hem, de Britten. Ze bezaten het grootste koloniale rijk uit de geschiedenis en bestuurden dat, in hun eigen ogen, op uiterst humane en beschaafde wijze. Tot er een vreemd, mager, halfnaakt mannetje opdook dat weigerde geweld te gebruiken, maar wel in staat was enorme volksmenigten op de been te brengen die...
Film: Ganz: How I lost my Beetle
De Volkswagen kever was toch een idee van Adolf Hitler, waarna Ferdinand Porsche de succesvolle ‘volksauto’ ontwierp? Zo hadden we het altijd begrepen, maar de documentaire Ganz: How I Lost My Beetle vertelt een ander verhaal. Niet Porsche, maar de Joodse ingenieur Josef Ganz bedacht het concept van Duitslands populairste auto: het ruggengraatchassis, de motor...
‘De veerkracht van de samenleving speelde een grote rol in de Hongerwinter’
Het gangbare beeld van de Hongerwinter als periode waarin het ‘ieder voor zich’ was, is niet correct. Historicus Ingrid de Zwarte laat dat zien in haar academisch proefschrift, dat als Nederlandse publieksversie in boekvorm is gepubliceerd. ‘In alle steden in het westen, maar zelfs ook in het noordoosten van het land, waren mensen betrokken om de crisis...
Willen de ware maoïsten opstaan?
Een groep studenten aan de prestigieuze Peking Universiteit in Beijing organiseerde in december een politieke manifestatie ter ere van Mao. Ze werden prompt gearresteerd. In februari kwamen de studenten met een video waarin ze gedwongen zelfkritiek toonden – precies zoals dat gebeurde tijdens de Culturele Revolutie. De studenten hadden zich, volgens de video, laten inspireren...
Maarten van Rossem: ‘Het zelfbeeld van de Britten is gebaseerd op valse nostalgie’
Maarten van Rossem blikt terug op Churchill en ziet hoe sentimentele gevoelens doorsijpelen in het hedendaagse Groot-Brittannië: ‘De Brexit is gebaseerd op een verlangen naar vroeger.’ Hoe groot is de invloed van Churchill daadwerkelijk geweest op het verloop van de wereldgeschiedenis? ‘Daar moet je heel terughoudend in zijn. Als Churchill in 1940 geen minister-president geworden...
De vele gezichten van Johan Maurits
Het Mauritshuis ontving de afgelopen jaren steeds meer kritiek op het mogelijk dubieuze verleden van naamgever Johan Maurits van Nassau-Siegen, in de zeventiende eeuw gouverneur van toenmalig Nederlands-Brazilië. Een besluit om een buste van Johan Maurits van de foyer naar het depot te verplaatsen leidde begin 2018 alleen nog maar tot meer ophef. Hoewel de...
Ongepaste ’territoriale claim’
Antonio Tajani, de Italiaanse voorzitter van het Europese Parlement, heeft een historische blunder begaan. Tajani sprak in februari tijdens een herdenkingsbijeenkomst in Basovizza, op de grens van Italië en Slovenië. Hier vermoordden tijdens de Tweede Wereldoorlog Joegoslavische communisten een groot aantal vermeende fascisten, onder wie vooral ook veel onschuldige Italianen. Tajani beëindigde...