Hollandse glorie en gajes in het Oranjehotel
‘In deze bajes zit geen gajes, maar Hollands glorie potverdorie,’ zo luidde een kenmerkende leus van het Oranjehotel. Hier werden de grote verzetshelden van Nederland opgesloten: dat was het beeld in ieder geval. Dit klopt in veel opzichten zeker, maar toch ontbreekt het een en ander. Bas von Benda-Beckmann bespreekt in zijn boek Het Oranjehotel ook...
Nederland en de Apartheid
Op 13 september 2019 hield Bas Kromhout, redacteur van Historisch Nieuwsblad en kenner van de Zuid-Afrikaanse geschiedenis, een lezing tijdens de Collegedag Koloniale Geschiedenis in Museum Bronbeek, Arnhem. Hij onderzocht in zijn lezing de Nederlandse rol in het ontstaan én de bestrijding van de Apartheid. Hier leest u de volledige tekst. Bij het overlijden van...
Winteroorlog: guerrilla in de sneeuw
Finland heeft zijn grens met Rusland afgesloten. In de winter van 1939 dachten de Russen dat ze hun buren snel konden overrompelen, maar dat mislukte.
De wereld rond met katholieke missieartsen
In Missievaders vertelt Mar Oomen het verhaal over haar ouders en grootouders, twee generaties katholieke missionarissen die als artsen de wijde wereld in trokken. Haar grootouders vertrokken naar Nederlands-Indië, haar ouders op hun beurt naar Afrika. Hun doel? Een totaalpakket leveren: ‘god, gezondheid en beschaving’. Met de voortschrijdende dekolonisatie zou hun positie in de geschiedenis...
De hoeve en het hart – Enny de Bruin
Boeken over Nederland in de zogenoemde Gouden Eeuw vertellen vrijwel altijd het verhaal van handel, scheepvaart en de economische en culturele bloei in de Hollandse steden. Maar de Republiek bestond natuurlijk niet alleen uit het geürbaniseerde westen. De meeste mensen woonden in dorpen of minuscule stadjes op het platteland, waar de landbouw de voornaamste bron...
Alger, capitale de la révolution. De Fanon aux Black Panthers – Elaine Mokhtefi
Meiden met en zonder hoofddoek, families met kinderen, hip geklede studenten en in djellaba’s gestoken grijsaards: het lijkt wel of heel Algerije hier bij de Grande Poste, hartje Algiers, is samengekomen. Het is vrijdag 14 juni 2019 en ik sta te midden van duizenden demonstranten bij dit emblematische gebouw uit de Franse tijd. De sfeer...
De oorlog die niemand wilde – Frederick Taylor
Dat de geschiedenis in retrospectief wordt geschreven, blijkt indringend uit Frederick Taylors biografie-van-een-jaar 1939. De oorlog die niemand wilde. Het begrip appeasement is tegenwoordig synoniem met politiek slappe knieën, en voor wie iets meer historische kennis bezit, hoort daar de naam van Neville Chamberlain (‘Peace for our time’) bij, de Britse eerste minister die een...
Voorpublicatie Schoonheid voor het oprapen – Fik Meijer
Veroveraars roven de kunstschatten van overwonnen volken al sinds de Oudheid. Fik Meijer beschrijft in zijn nieuwste boek Schoonheid voor het oprapen de roofpraktijken van de Romeinen én hun navolgers. Zoals Napoleon, die Rome plunderde en de buit naar Parijs versleepte. Op 27 juli 1798 regende het in Parijs. Toch waren tienduizenden...
Chinees-Nederlandse liefde tegengewerkt
Nederlandse autoriteiten maakten zich tijdens het Interbellum zorgen over gemengde huwelijken met Chinezen en maakten relaties met dit ‛vreemde ras’ moeilijk. Chinese zeelui kwamen vanaf begin twintigste eeuw naar Nederland. Soms – heel soms – kregen ze relaties met Nederlandse vrouwen. In de ogen van de bestuurlijke bovenlaag was die ‛rassenmenging’ een moreel probleem; daarom...
De extra ogen van Van Leeuwenhoek
Microscopist Antoni van Leeuwenhoek steunde jarenlang op kunstenaar Willem vander Wilt. Van 1714 tot zijn dood in 1723 werkte Van Leeuwenhoek (geboren in 1632) voor zijn baanbrekende onderzoek nauw samen met tekenaar en schilder Vander Wilt (1691-1727). Die tekende, schilderde en etste alles wat Van Leeuwenhoek in die jaren door zijn microscoop zag en...
Rechts kaapt herdenking Warschau
De jaarlijkse herdenking van de Opstand van Warschau in 1944 krijgt steeds meer een rechts-nationalistisch karakter. Tot verdriet van oud-strijders. Elk jaar op 1 augustus klinken om klokslag vijf uur ’s middags overal in Warschau sirenes, gevolgd door een minuut stilte. Zo herdenkt de stad de opstand tegen de Duitse bezetter die op...
Dantes botten
De steden Florence en Ravenna hebben hun eeuwenoude ruzie om de stoffelijke resten van Dante Alighieri weer opgepakt. De Italiaanse schrijver-dichter Dante, bekend van zijn meesterwerk De goddelijke komedie, werd in 1302 vanwege een politiek conflict verbannen uit zijn geboortestad Florence. Na veel omzwervingen belandde hij in de stad Ravenna, waar hij in...