Alger, capitale de la révolution. De Fanon aux Black Panthers – Elaine Mokhtefi
Meiden met en zonder hoofddoek, families met kinderen, hip geklede studenten en in djellaba’s gestoken grijsaards: het lijkt wel of heel Algerije hier bij de Grande Poste, hartje Algiers, is samengekomen. Het is vrijdag 14 juni 2019 en ik sta te midden van duizenden demonstranten bij dit emblematische gebouw uit de Franse tijd. De sfeer...
De oorlog die niemand wilde – Frederick Taylor
Dat de geschiedenis in retrospectief wordt geschreven, blijkt indringend uit Frederick Taylors biografie-van-een-jaar 1939. De oorlog die niemand wilde. Het begrip appeasement is tegenwoordig synoniem met politiek slappe knieën, en voor wie iets meer historische kennis bezit, hoort daar de naam van Neville Chamberlain (‘Peace for our time’) bij, de Britse eerste minister die een...
Voorpublicatie Schoonheid voor het oprapen – Fik Meijer
Veroveraars roven de kunstschatten van overwonnen volken al sinds de Oudheid. Fik Meijer beschrijft in zijn nieuwste boek Schoonheid voor het oprapen de roofpraktijken van de Romeinen én hun navolgers. Zoals Napoleon, die Rome plunderde en de buit naar Parijs versleepte. Op 27 juli 1798 regende het in Parijs. Toch waren tienduizenden...
Chinees-Nederlandse liefde tegengewerkt
Nederlandse autoriteiten maakten zich tijdens het Interbellum zorgen over gemengde huwelijken met Chinezen en maakten relaties met dit ‛vreemde ras’ moeilijk. Chinese zeelui kwamen vanaf begin twintigste eeuw naar Nederland. Soms – heel soms – kregen ze relaties met Nederlandse vrouwen. In de ogen van de bestuurlijke bovenlaag was die ‛rassenmenging’ een moreel probleem; daarom...
De extra ogen van Van Leeuwenhoek
Microscopist Antoni van Leeuwenhoek steunde jarenlang op kunstenaar Willem vander Wilt. Van 1714 tot zijn dood in 1723 werkte Van Leeuwenhoek (geboren in 1632) voor zijn baanbrekende onderzoek nauw samen met tekenaar en schilder Vander Wilt (1691-1727). Die tekende, schilderde en etste alles wat Van Leeuwenhoek in die jaren door zijn microscoop zag en...
Rechts kaapt herdenking Warschau
De jaarlijkse herdenking van de Opstand van Warschau in 1944 krijgt steeds meer een rechts-nationalistisch karakter. Tot verdriet van oud-strijders. Elk jaar op 1 augustus klinken om klokslag vijf uur ’s middags overal in Warschau sirenes, gevolgd door een minuut stilte. Zo herdenkt de stad de opstand tegen de Duitse bezetter die op...
Dantes botten
De steden Florence en Ravenna hebben hun eeuwenoude ruzie om de stoffelijke resten van Dante Alighieri weer opgepakt. De Italiaanse schrijver-dichter Dante, bekend van zijn meesterwerk De goddelijke komedie, werd in 1302 vanwege een politiek conflict verbannen uit zijn geboortestad Florence. Na veel omzwervingen belandde hij in de stad Ravenna, waar hij in...
Sloop middeleeuwse brug valt mee
Tot verdriet van de inwoners van Doornik begon deze zomer de sloop van de middeleeuwse Pont des Trous (‘Gatenbrug’). Ook de media sloegen alarm. Maar de ophef is voorbarig. Op 2 augustus jongstleden nam een grijper de eerste hap uit de brug, om plaats te maken voor grotere schepen in de Schelde. Aan...
Hohenzollern eisen rijkdommen terug
Het eeuwenoude Duitse vorstenhuis Hohenzollern eist zijn verloren bezittingen terug. De familie blijkt al vijf jaar met de Duitse staat te onderhandelen over de teruggave van duizenden kunstwerken en historische objecten die haar tijdens de vorige eeuw zijn ontnomen. Georg Friedrich van Pruisen, het hoofd van de Hohenzollern-clan en de achter-achterkleinzoon van keizer Wilhelm II,...
Waagstuk Nieuwe Waterweg
Kostenoverschrijding bij grote bouwprojecten is van alle tijden, constateert Annegreet van Bergen. De aanleg van de Nieuwe Waterweg tussen 1866 en 1895 kostte zes keer meer dan begroot. Maar toen had je ook wat! Toen ik op de lagere school leerde dat Rotterdam de grootste haven ter wereld had, vond ik dat prachtig. Later leerde ik...
Stelling: geschiedenis en identiteit
In de ‘stelling’ reageert een vast panel van historici op een actuele gebeurtenis. Martin Sommer: ‘Je zou zeggen dat historici helemaal niet aan politiek moeten doen. Ze moeten, zoals Tacitus al zei, sine ira et studio hun vak bedrijven. Oftewel: ze zouden zonder woede of partijdigheid hun best moeten doen de...
Film: The last Czars
De beroemde opmerking van een adellijk personage in Giuseppe Tomasi di Lampedusa’s historische roman De Tijgerkat dat ‘als we willen dat alles blijft zoals het is, alles moet veranderen’, was geen inzicht dat de Russische tsaar Nicolaas II ter harte nam. Zijn halsstarrige blindheid voor de werkelijkheid in zijn rijk, waarin onrust en onvrede explosieve...