Home De extra ogen van Van Leeuwenhoek

De extra ogen van Van Leeuwenhoek

De extra ogen van Van Leeuwenhoek

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 23 augustus 2019

Update 13 oktober 2022

Microscopist Antoni van Leeuwenhoek steunde jarenlang op kunstenaar Willem vander Wilt.

Van 1714 tot zijn dood in 1723 werkte Van Leeuwenhoek (geboren in 1632) voor zijn baanbrekende onderzoek nauw samen met tekenaar en schilder Vander Wilt (1691-1727). Die tekende, schilderde en etste alles wat Van Leeuwenhoek in die jaren door zijn microscoop zag en belangrijk genoeg vond om vast te leggen.

Van Leeuwenhoek hechtte aan heldere, correcte weergaven van observaties, zodat ze bruikbaar zouden zijn voor andere onderzoekers. Een deel van zijn tekeningen maakte hij zelf, maar aangezien hij ‛gansch niet teickenen’ kon, (zijn eigen woorden) huurde hij ook vaklui in.

De tekenaars keken met Van Leeuwenhoek mee en dienden als extra controle: als zij exact hetzelfde zagen, maakte dat zijn observaties aannemelijker. In een tijd dat de microscopie nog in de kinderschoenen stond, was dat van groot belang.

Dat Van Leeuwenhoek en Vander Wilt samenwerkten, was al bekend. Maar door tekeningen en etsen te vergelijken laat Sietske Fransen van het Max Planck Instituut voor Kunstgeschiedenis zien dat Vander Wilt vanaf 1714 dé teken- en kijkhulp van de onderzoeker was.

In Van Leeuwenhoeks laatste jaren, toen zijn ogen slechter werden, vroeg hij de veel jongere Vander Wilt niet alleen mee te kijken, maar ook zijn observaties te beoordelen.
 
Bron
Sietske Fransen, ‛Antoni van Leeuwenhoek, His Images and Draughtsmen’, in: Perspectives on Science.
 

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 9 - 2019

Nieuwste berichten

Filmopnames van A Bridge Too Far op de Ginkelse Heide.
Filmopnames van A Bridge Too Far op de Ginkelse Heide.
Artikel

Hoe de makers van ‘A Bridge Too Far’ kozen voor een brug verderop

Vijftig jaar geleden werd A Bridge Too Far opgenomen, het filmepos over operatie Market Garden in september 1944. Het filmcircus ging vrijwel geheel voorbij aan de stad waar de slag zich had afgespeeld: Arnhem. De film zal vrijwel geheel in de omgeving van Arnhem worden opgenomen, zo maakt producent Joseph Levine op 22 maart 1975...

Lees meer
Doktersbezoek door Jan Steen
Doktersbezoek door Jan Steen
Recensie

Van hormoonpleister naar eendenbek

Hoogleraar gezondheid en geesteswetenschappen Rina Knoeff gebruikt de geschiedenis om te waarschuwen tegen ‘medicalisering’ van de overgang. Maar haar argumentatie rammelt. Knoeff schrijft in Wisseljaren dat ze niets afdoet aan de ernst van de klachten die veel vrouwen in de overgang ervaren. Ze erkent ook dat er een verband bestaat met een dalende oestrogeenspiegel en...

Lees meer
Schilderij van de Bartholomeusnacht door Francois Dubois
Schilderij van de Bartholomeusnacht door Francois Dubois
Nieuws

Katholieken en protestanten werkten effectief samen in vroegmodern Frankrijk

Tijdens de Hugenotenoorlogen (1562-1598) bestreden de katholieken en protestanten elkaar te vuur en te zwaard. Toch waren er ook pogingen tot samenwerking tussen beide geloofsgroepen. Sherilyn Bouyer laat in haar recent verschenen proefschrift zien hoe een speciale rechtbank katholieken en protestanten bij elkaar bracht. Zowel katholieken als protestanten zagen in 1595, aan het einde van...

Lees meer
Still uit de film Coward
Still uit de film Coward
Recensie

Soldaten voelden zich vrij in vrouwenkleren

Oorlogsfilms zitten vaak vol gruwelijke gevechten en soldatenheroïek, maar Coward gaat over een minder bekende oorlogspraktijk. Het historische drama speelt zich af aan het Belgische front tijdens de Eerste Wereldoorlog, waar soldaten zich verkleden als vrouwen en optreden in revues voor hun medesoldaten. Gender- en seksuele normen waren er vrijer dan in de reguliere maatschappij....

Lees meer
Loginmenu afsluiten