Marita Mathijsen over haar historische held
Marita Mathijsen is emeritus hoogleraar moderne letterkunde en schreef samen met haar dochter Alma het essay bij de Maand van de Geschiedenis. Zij roemt operazangeres Maria Callas om haar niet-aflatende streven naar het hoogst haalbare. Wanneer maakte u kennis met Maria Callas? ‘Ik was heel jong, ik meen een jaar of dertien,...
Column Annegreet van Bergen: donkere mijn
Als klein meisje ging ik vroeger met mijn ouders vanuit onze woonplaats Enschede geregeld naar Natura Docet in Denekamp. Dit museum was, als zovele andere, ontstaan vanuit een particuliere collectie. In dit geval uit die van een schoolmeester. Met steun van Twentse textielbaronnen kreeg deze Bernard Bernink (1878-1954) in 1911 zijn eerste museum. In 1922...
Stelling: Geesteswetenschappen
Martin Sommer ‘Meer geld is natuurlijk altijd fijn, zeker voor geschiedenis. Maar dan moet je toch eerst weten wat je met die geschiedenis aan wilt, wat het maatschappelijk belang ervan is. Dat idee is al tijden zoek. Geschiedenis is uit de kerndoelen van het basisonderwijs geschrapt. En dan schrijft minister Van Engelshoven ook nog zo’n...
De Krant – Huub Wijfjes en Frank Harbers
Een weetje: de eerste gedrukte krant in ons land verscheen in Amsterdam op 14 juni 1618. Geen dagblad; de krant verscheen meestal op zaterdag. Actualiteit stond hoog in het vaandel, evenals professionaliteit. De gedrukte krant had een lang leven, in tijden en ontijden, zoals blijkt uit de vele onderscheiden periodes die in deze academisch getoonzette...
D-Day Girls: vrouwen bereiden landing voor
De afgelopen jaren komt er steeds meer aandacht voor de rol die vrouwen hebben gespeeld. Zij waren niet alleen aanwezig op de achtergrond, in de wapenfabrieken en de logistiek, maar ook vóór de linies in Frankrijk om de landingen voor te bereiden. Over dat levensgevaarlijke werk gaat D-day Girls van Sarah Rose. Bijna veertig Britse...
De onfeilbare spion – Owen Matthews
Rond spionnen hangt nog altijd een waas van romantiek, hoewel hun werk vaak voor het grootste deel ondraaglijk saai is. Het bestaat vooral uit eindeloos wachten en het vergaren van minuscule beetjes informatie die afzonderlijk volstrekt nietszeggend lijken. Niettemin leek het leven van Richard Sorge (1895-1944) zonder meer op een avonturenroman. Geboren in de Azerbeidzjaanse...
De Gedrevene – Dik Verkuil
In tegenstelling tot landen als Engeland, Frankrijk en de VS verschenen er in Nederland tot dertig jaar geleden nauwelijks biografieën. Inmiddels is daar drastisch verandering in gekomen, en worden er zelfs levensbeschrijvingen gepubliceerd waarvan je je afvraagt of het onderwerp wel een biografie waard was. Af en toe verschijnen er zelfs nieuwe biografieën van mensen...
Film: The Trial
De perversiteit van Stalins showprocessen slaat je in het gezicht bij het bekijken van de archieffilm The Trial. De film van de Oekraïens-Russische Sergej Loznitsa gaat over het proces tegen acht vooraanstaande economen, ingenieurs en fabrieksdirecteuren in 1930. Zij werden ervan beschuldigd met hun ondergronds opererende ‘Industriële Partij’ de economie te ondermijnen, met als doel...
Hollandse glorie en gajes in het Oranjehotel
‘In deze bajes zit geen gajes, maar Hollands glorie potverdorie,’ zo luidde een kenmerkende leus van het Oranjehotel. Hier werden de grote verzetshelden van Nederland opgesloten: dat was het beeld in ieder geval. Dit klopt in veel opzichten zeker, maar toch ontbreekt het een en ander. Bas von Benda-Beckmann bespreekt in zijn boek Het Oranjehotel ook...
Winteroorlog: guerrilla in de sneeuw
Finland heeft zijn grens met Rusland afgesloten. In de winter van 1939 dachten de Russen dat ze hun buren snel konden overrompelen, maar dat mislukte.
De wereld rond met katholieke missieartsen
In Missievaders vertelt Mar Oomen het verhaal over haar ouders en grootouders, twee generaties katholieke missionarissen die als artsen de wijde wereld in trokken. Haar grootouders vertrokken naar Nederlands-Indië, haar ouders op hun beurt naar Afrika. Hun doel? Een totaalpakket leveren: ‘god, gezondheid en beschaving’. Met de voortschrijdende dekolonisatie zou hun positie in de geschiedenis...
De hoeve en het hart – Enny de Bruin
Boeken over Nederland in de zogenoemde Gouden Eeuw vertellen vrijwel altijd het verhaal van handel, scheepvaart en de economische en culturele bloei in de Hollandse steden. Maar de Republiek bestond natuurlijk niet alleen uit het geürbaniseerde westen. De meeste mensen woonden in dorpen of minuscule stadjes op het platteland, waar de landbouw de voornaamste bron...