Van melkbussen tot boterbergen
Melkmachines en kunstmeststrooiers zijn niet meer weg te denken uit het boerenleven, terwijl de melkbussen langs de weg al lang zijn verdwenen uit ons straatbeeld. De afgelopen honderd jaar hebben belangrijke ontwikkelingen, zoals mechanisatie en het schaalvergrotingsprogramma van minister Sicco Mansholt, de landbouw en het boerenlandschap ingrijpend veranderd. In De geur van hooi beschrijft Tialda...
Toen Amerika het Midden-Oosten binnenviel, vlamde het fundamentalisme op
De inval in Irak in 1991 – Operation Desert Storm – was militair een groot succes voor de geallieerden. Binnen de kortste keren trok Saddam Hoessein zijn troepen terug uit Koeweit en konden de Verenigde Staten in Washington een overwinningsparade houden. Maar ideologisch kwam het islamitisch fundamentalisme bij de Golfoorlog als winnaar uit de strijd. ...
De val van het Aztekenrijk
Was de Spaanse veroveraar Hernán Cortés de langverwachte messias? De Tlaxacteken en Totonaken dachten van wel. Ze steunden hem daarom in zijn strijd tegen de machtige Azteken. In de ochtend van 8 november 1519 bereikten conquistador Hernán Cortés en zijn leger van nauwelijks 400 manschappen de Vallei van Mexico. Wat ze zagen maakte hen sprakeloos....
Alexander von Humboldt was de vader van de ecologie
Er zijn de komende nachten veel vallende sterren te zien omdat de aarde langs een meteorenzwerm trekt. In 1799 was wetenschappelijk avonturier Alexander von Humboldt getuige van een meteorenregen in Venezuela. ‘Er was geen plek aan de hemel die niet werd gevuld door vallende sterren,’ schreef hij.
Stelling: ‘Alleen als politieke unie kan Europa blijven meetellen’
In de ‘stelling’ reageert een vast panel van historici op een actuele gebeurtenis. Eva Roovers: ‘Zeker. En niet alleen als politieke unie, maar vooral ook als morele unie. Kernwaarden van de Europese gedachte, zoals solidariteit en rechtvaardigheid, worden door de lidstaten nogal eens vergeten. Zie de recente opstelling van minister Wopke Hoekstra van Financiën...
Lusten zonder lasten
Volgens onderzoek van het expertisecentrum Rutgers gebruiken jongeren steeds minder anticonceptie. In 1892 begon huisarts Jan Rutgers het eerste gratis anticonceptiespreekuur.
Hollywoods raciale schuld
Hoe maak je ruim een eeuw filmracisme ongedaan? Voor die vraag staat Hollywood. Vanaf de uitvinding van de film peperde de Amerikaanse filmindustrie witte Amerikanen in dat hun zwarte landgenoten inferieure wezens waren. De verwrongen beeldvorming is zwaar medeschuldig aan de raciale spanningen en explosies in de Verenigde Staten. De Amerikaanse racistische filmgeschiedenis is bekend....
Boeken: Simone de Beauvoir – Kate Kirkpatrick
Al snel na zijn dood in 1980 verbleekte Jean-Paul Sartres reputatie als groot filosoof. Maar het feministische boek De tweede sekse van zijn levensgezel Simone de Beauvoir is onverminderd populair. Hierin betoogt ze dat je niet als vrouw wordt geboren, maar tot vrouw wordt gemaakt. Toch bestaat bij het grote publiek het beeld dat zij...
Boeken: The Bomb – Fred Kaplan
In augustus 1945 brak door de inzet van atoombommen tegen Japan een nucleair tijdperk aan dat Amerikaanse generaals en beleidsmakers voor een onoplosbaar probleem stelde. Iedereen wist dat een nucleaire oorlog geen winnaars kende. Maar het atoomwapen zou nooit meer verdwijnen, zeker niet toen de Sovjet-Unie in 1949 een eigen atoombom ontwikkelde. Hoe kon dit...
Boeken: De rattenlijn – Philippe Sands
In De rattenlijn richt Philippe Sands zijn speurdersoog op de Oostenrijkse SS-generaal en nazibestuurder Otto Wächter (1901-1949). Deze was ‘bevelsverantwoordelijk’ voor massamoorden op Joden in Galicië en Krakau. De vraag bij dit biografische cold case-onderzoek is: was Otto schuldig, waaraan precies en waarom? Maar eerst reconstrueert Sands Otto’s leven. Op 10 mei 1945 verdween hij...
Column: Annegreet van Bergen over reizen
In de loop der eeuwen wisten mensen afstanden steeds sneller en goedkoper te overbruggen. Heel handig, meent Annegreet van Bergen, behalve in het geval van een besmettelijke ziekte. De mens is de onvrijwillige gastheer voor het raadselachtige, venijnige coronavirus. Doordat diezelfde mens zich sneller dan ooit kriskras over de aardbol verplaatst, kon een ziekte vanuit...
Voorpublicatie: De Habsburgers – Martyn Rady
Maximiliaan I van Oostenrijk was een van de oervaders van de Habsburgse dynastie. Met groot gevoel voor PR werkte hij aan zijn imago. Hij gaf dichters opdracht zijn daden te bezingen en liet kunstenaars zijn belangrijkste visioen uitbeelden: werelddominantie. De Duitse koning Frederik III uit het Huis Habsburg wist tijdens zijn regeerperiode de omvang van...