De val van het Aztekenrijk
Was de Spaanse veroveraar Hernán Cortés de langverwachte messias? De Tlaxacteken en Totonaken dachten van wel. Ze steunden hem daarom in zijn strijd tegen de machtige Azteken. In de ochtend van 8 november 1519 bereikten conquistador Hernán Cortés en zijn leger van nauwelijks 400 manschappen de Vallei van Mexico. Wat ze zagen maakte hen sprakeloos....
Alexander von Humboldt was de vader van de ecologie
In de natuur hangt alles samen, zo ontdekte wetenschappelijk avonturier Alexander von Humboldt. Als de mens die samenhang verstoort, kan dat tot onherstelbare schade leiden. Wat hadden de kolonisten in vredesnaam aangericht? Het was zo’n prachtig gebied geweest rond het Valencia-meer in noordelijk Venezuela. En op het eerste gezicht lag het landschap er nog steeds...
Stelling: ‘Alleen als politieke unie kan Europa blijven meetellen’
In de ‘stelling’ reageert een vast panel van historici op een actuele gebeurtenis. Eva Roovers: ‘Zeker. En niet alleen als politieke unie, maar vooral ook als morele unie. Kernwaarden van de Europese gedachte, zoals solidariteit en rechtvaardigheid, worden door de lidstaten nogal eens vergeten. Zie de recente opstelling van minister Wopke Hoekstra van Financiën...
Lusten zonder lasten
Volgens onderzoek van het expertisecentrum Rutgers gebruiken jongeren steeds minder anticonceptie. In 1892 begon huisarts Jan Rutgers het eerste gratis anticonceptiespreekuur.
Hollywoods raciale schuld
Hoe maak je ruim een eeuw filmracisme ongedaan? Voor die vraag staat Hollywood. Vanaf de uitvinding van de film peperde de Amerikaanse filmindustrie witte Amerikanen in dat hun zwarte landgenoten inferieure wezens waren. De verwrongen beeldvorming is zwaar medeschuldig aan de raciale spanningen en explosies in de Verenigde Staten. De Amerikaanse racistische filmgeschiedenis is bekend....
Boeken: Simone de Beauvoir – Kate Kirkpatrick
Al snel na zijn dood in 1980 verbleekte Jean-Paul Sartres reputatie als groot filosoof. Maar het feministische boek De tweede sekse van zijn levensgezel Simone de Beauvoir is onverminderd populair. Hierin betoogt ze dat je niet als vrouw wordt geboren, maar tot vrouw wordt gemaakt. Toch bestaat bij het grote publiek het beeld dat zij...
Boeken: The Bomb – Fred Kaplan
In augustus 1945 brak door de inzet van atoombommen tegen Japan een nucleair tijdperk aan dat Amerikaanse generaals en beleidsmakers voor een onoplosbaar probleem stelde. Iedereen wist dat een nucleaire oorlog geen winnaars kende. Maar het atoomwapen zou nooit meer verdwijnen, zeker niet toen de Sovjet-Unie in 1949 een eigen atoombom ontwikkelde. Hoe kon dit...
Boeken: De rattenlijn – Philippe Sands
In De rattenlijn richt Philippe Sands zijn speurdersoog op de Oostenrijkse SS-generaal en nazibestuurder Otto Wächter (1901-1949). Deze was ‘bevelsverantwoordelijk’ voor massamoorden op Joden in Galicië en Krakau. De vraag bij dit biografische cold case-onderzoek is: was Otto schuldig, waaraan precies en waarom? Maar eerst reconstrueert Sands Otto’s leven. Op 10 mei 1945 verdween hij...
Column: Annegreet van Bergen over reizen
In de loop der eeuwen wisten mensen afstanden steeds sneller en goedkoper te overbruggen. Heel handig, meent Annegreet van Bergen, behalve in het geval van een besmettelijke ziekte. De mens is de onvrijwillige gastheer voor het raadselachtige, venijnige coronavirus. Doordat diezelfde mens zich sneller dan ooit kriskras over de aardbol verplaatst, kon een ziekte vanuit...
Voorpublicatie: De Habsburgers – Martyn Rady
Maximiliaan I van Oostenrijk was een van de oervaders van de Habsburgse dynastie. Met groot gevoel voor PR werkte hij aan zijn imago. Hij gaf dichters opdracht zijn daden te bezingen en liet kunstenaars zijn belangrijkste visioen uitbeelden: werelddominantie. De Duitse koning Frederik III uit het Huis Habsburg wist tijdens zijn regeerperiode de omvang van...
Film: Excentrieke paus
Wat zouden film- en seriemakers zonder achterkamertjespolitiek moeten beginnen? Hoe geheimzinniger elitewerelden, hoe beter het is voor drama. Het verklaart het succes van films en series over het gekonkel in het Vaticaan. Zoals van The Two Popes (2019), waarin een conservatieve hoogbejaarde paus wil aftreden en in theologische discussie gaat met een potentiële opvolger. Twee...
Held: Principiële volhouder
Martine Gosselink is sinds 1 april directeur van het Mauritshuis. Hiervoor was ze hoofd Geschiedenis van het Rijksmuseum. Ze bewondert Cornelis de Witt, een van de leiders van de staatsgezinden ten tijde van de Republiek, om zijn standvastigheid. Wanneer maakte u kennis met Cornelis de Witt? ‘In het Rijksmuseum hangt een schilderij waarop Cornelis de Witt (1623-1672)...