De gewelddadigste eeuw ooit
Niall Ferguson is een van die Britse historici die meer tijd lijken door te brengen in vliegtuigen en televisiestudio’s dan in archieven en bibliotheken. Schijnbaar moeiteloos produceert hij een eindeloze stroom boeken, televisieseries en krantenartikelen. Hij is verbonden aan drie topuniversiteiten (Harvard, Oxford en Stanford), is als karikatuur vereeuwigd in de film The History Boys...
De Nieuwe Mensch
In 1937 schilderde Henri van de Velde het monumentale schilderij De Nieuwe Mensch, dat uitdrukking gaf aan het nationaal-socialistische gedachtegoed. Het werk eindigde in Musserts werkkamer, en werd tijdens de bezetting de oorlog ingezet als propagandamiddel. Vanaf 2009 is het te zien in de opstelling over de twintigste eeuw van het nieuwe Rijksmuseum. In 1937...
Baden-Powell: redder van het Britse imperium
De World Scout Jamboree in Zuid-Korea wordt afgelast vanwege een naderende orkaan. De Britse generaal Baden-Powell stond in 1907 aan de basis van 's de scouting.
De ideeën van de Verlichting stammen niet uit Frankrijk, maar uit de Republiek
De beroemde historicus Jonathan Israel combineert verschillende historische methodes en weet zo steeds opnieuw de wereld van historici op te schudden. In zijn werken over de Nederlandse Republiek gaat hij op zoek naar de wisselwerking tussen sociaal-economische ontwikkelingen en het ontstaan van ideeën. Hoe populair en invloedrijk vage ideeën kunnen zijn, bleek in de jaren...
Brieven
Karel I In het artikel over de Eerste Engels-Nederlandse Oorlog (Historisch Nieuwsblad 2007/2) wordt gesproken over de katholieke Engelse koning Karel I, die in 1649 zijn hoofd op het schavot kwijtraakte. Maar Karel I was helemaal niet katholiek; hij was hoofd van de anglicaanse staatskerk. Maria Kist Van Indië tot Indonesië In de recensie van...
Websites
Constance alias AmadineSamenstellers van een familiestamboom kunnen voortaan zoeken in de overzeese gebieden. De voorouderdatabase Genlias heeft haar bestand uitgebreid met 47.000 akten uit de Burgerlijke Stand van de Antillen. Geboorte-, huwelijks- of overlijdensakten van de kleinere eilanden en een deel van Aruba staan online. Bovendien kan er gezocht worden op het ‘alias’ van mensen,...
Slimme Maurits
Maurits heet de bezoeker meteen welkom. Hij is de hoofdpersoon van Maurits en het oranje geheim, een tentoonstelling voor kinderen en volwassenen in het Legermuseum in Delft. ‘Een groet aan u in deze bewogen tijden,’ zegt hij in het introductiefilmpje. Daarin is Maurits afgebeeld als bewegend portret, een schilderij van een jongen van ongeveer twaalf...
Hofmans geen Raspoetin
Reeks blunders in Hofmans-affaire Toen voormalig PvdA-Kamerlid Lambert J. Giebels nu alweer een jaar of vijftien geleden onderzoek ging doen voor zijn biografie van de grote KVP-politicus L.J.M. (Louis) Beel, richtte hij terecht zijn speciale belangstelling op het geheimzinnigste aspect van diens loopbaan. Bekend was dat Beel een commissie had voorgezeten die in 1956 moest...
De politie is fout geweest
Niet meer dan ‘een ceremoniemeester bij maatschappelijke ongelukken’ was de schampere typering die de socioloog Jaap Boerdam tien jaar geleden in NRC-Handelsblad voor de politie overhad. Het is een herkenbare formulering voor iedereen die ooit aangifte heeft moeten doen. Je doet dat ‘voor de verzekering’. Want het is de verzekeringsmaatschappij die de schade moet herstellen...
Gemakzuchtige bladvulling
‘Zwart’ perspectief biedt geen vernieuwingIn het Amsterdamse Oosterpark staat sinds 2002 het Nationaal Monument ter herdenking van de slavernij. Aan de overkant van het park huist het ‘dynamische monument’: het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en Erfenis (NiNsee). Directeur is Glenn Willemsen, auteur van Dagen van gejuich en gejubel. Doet dat ertoe, in deze recensie? Jazeker....
De nevelmaand brumaire
De nevelmaand brumaireAl maanden heerste er opwinding in Parijs. Eindelijk komen de Staten Generaal bijeen. De gesprekken, ook onder de adel, gaan alleen maar over politiek. ‘In het theater in Versailles werd geapplaudisseerd voor republikeinse teksten, onder de edelen ging het over democratie, op de bals over filosofie en in de boudoirs over moraal,’ schrijft...
Hugo de Groot: intelligent maar onuitstaanbaar
Hugo de Groot (1583-1650) ontsnapte in een boekenkist. Juist in zijn geval, als een van de meest belezen personen van de zeventiende eeuw, is dat gegeven van een haast literaire schoonheid. Voor de duur van zijn ontsnapping veranderde deze ‘boekige’ man in een omgevallen boekenkast. Een nieuwe biografie wil De Groot, alias Grotius, tonen als...