Henk Sneevliet: een revolutionaire ruziezoeker
Van Rusland tot China en Nederlands-Indië: overal dook Henk Sneevliet op om de linkse zaak te dienen. Maar overal raakte hij betrokken bij ruzies en conflicten. Zo ook in Nederland, waar zijn revolutionaire splinterpartij steeds meer het karakter van een sekte kreeg. In de laatste week van juli 1921 kwamen in een traditionele woning in...
Een verloren paradijs
Historicus Auke van der Woud onderzoekt hoe de Nederlanders het landschap in de afgelopen twee eeuwen hebben herschapen. De staat nam hierbij geleidelijk de regie in handen. Maar momenteel laat die de ruimtelijke ordening op haar beloop, en dat baart de historicus zorgen. ‘Op deze manier loopt het land vol.’ Komend najaar verschijnt een herziene...
Paaien, straffen en verwennen
Dat het Romeinse Rijk ooit heeft bestaan mag een wonder heten. En dat het eeuwenlang standhield is nog opmerkelijker. De Romeinen kregen het voor elkaar dankzij zes basisprincipes.
Voorspoed langs de limes
De Rijn vormde de noordelijke grens van de Romeinse provincie Neder-Germanië. Langs deze limes – in het huidige Nederland en West-Duitsland – verrezen forten en nederzettingen. Daar ontmoetten kooplieden, boeren, militairen, burgers en Romeinen elkaar. De grensstreek bloeide, tot het Romeinse Rijk instortte. Landsgrenzen zijn gekke dingen. In onze moderne wereld zijn we gewend ze...
Slavinnenhandel tijdens de hadj
Tienduizenden moslims gingen elk jaar vanuit Nederlands-Indië op bedevaart naar Mekka. Sommige pelgrims vielen tijdens dit massale evenement in handen van slavenhandelaren. Vooral jonge meisjes liepen groot gevaar – zelfs nog aan het begin van de twintigste eeuw. Rond 1930 was 85 procent van de 60 miljoen inwoners van Nederlands-Indië moslim. Iedere moslim van enige...
‘Anita’s dekentje zei mij niets’
In elk nummer vraagt Alies Pegtel een historicus naar zijn of haar historische sensatie. Naar het moment waarop, zoals Johan Huizinga het formuleerde, heden en verleden lijken samen te vallen. Een gevoel dat vaak onverwacht wordt opgewekt door een document, voorwerp, geluid, geur, locatie of inzicht. Deze maand historicus Marjan Schwegman, die er vergeefs naar...
Sterker door sport
Het aantal sportende Nederland ligt nog steeds lager dan voor de coronapandemie. Een eeuw geleden reisden beweegpropagandisten stad en land af om het belang van sport te verkondigen.
Veel fracties geen probleem
Met achttien partijen in de Tweede Kamer kan Nederland onbestuurbaar worden, vrezen analisten. Maar een eeuw geleden waren het er bijna evenveel en dat ging goed, zegt politiek historicus Henk te Velde. In 1918 kwamen er zeventien partijen in de Kamer. Hoe kon dat? ‘Het was een direct gevolg van de invoering van het...
Stad hielp bij faillissement
Informele schulden zijn een groeiend probleem onder Nederlanders. Als een Amsterdammer in de zeventiende eeuw failliet ging, kon hij een nieuwe start maken dankzij bemoeienis van de stad.
Twitter-therapie voor eenzame historici
Wat zijn de bijwerkingen en neveneffecten van de coronapandemie en de lockdown? Elders heb ik betoogd dat de opkomst van ‘hyperbolie’, de extreme overdrijvingen en onwaarheden op sociale media, samenvalt met de politieke beslissingen en incidenten rond de Covid-19-crisis. Een ontwikkeling die te betreuren valt. Want hashtags als #Neurenberg 2.0 of vergelijkingen van vaccinatiebewijzen met...
Windenergie is van alle tijden
Voor het eerst zijn zonne- en windenergie Nederlands belangrijkste elektriciteitsbronnen. Decennia geleden pleitte molenbouwer Adriaan Dekker al voor het gebruik van wind als energiebron.
Tentoonstelling over de Gouden Koets
Sinds vrijdag 18 juni kunnen bezoekers zich vergapen aan de gerestaureerde Gouden Koets op de binnenplaats van het Amsterdam Museum. Het koninklijke rijtuig is na een restauratie van ruim vijf jaar weer te bewonderen door publiek. Het museum brandt haar vingers niet aan uitspraken over wat er na de tentoonstelling met de omstreden koets moet...