Nieuws: Enorme kastelen in de Lage Landen
Rond 1250 verrees in de huidige gemeente Heemskerk een opvallend groot kasteel. Oud Haerlem, inmiddels allang weer verdwenen, besloeg een terrein van 90.000 vierkante meter. Dat blijkt uit recente bodemscans in opdracht van de gemeente. De ontdekking zet het beeld van kastelenbouw in de Lage Landen op zijn kop. Op het terrein stonden een hoofdburcht...
‘Het was of ik Van Lennep kon ruiken’
In elk nummer vraagt Alies Pegtel een historicus naar zijn of haar historische sensatie. Naar het moment waarop, zoals Johan Huizinga het formuleerde, heden en verleden lijken samen te vallen. Een gevoel dat vaak onverwacht wordt opgewekt door een document, voorwerp, geluid, geur, locatie of inzicht. Deze maand neerlandicus Marita Mathijsen. ‘Ik werk om de...
De hete zomer van 1921
Antimilitaristen, anarchisten, kunstenaars en socialisten lieten in 1921 luidkeels van zich horen. Ze waren tegen de stemplicht en de dienstplicht, en voor de revolutie. De gemoederen liepen zo hoog op dat vier anarchistische jongeren zelfs een bomaanslag pleegden. Het was misschien wel de beste grap uit de Nederlandse politieke geschiedenis: de verkiezing van de zwerver...
Vakvrouw in de schilderkunst
In 1633 werd Judith Leyster als eerste Nederlandse vrouw erkend als meesterschilder. Tijdgenoten hadden bewondering voor haar vakmanschap en hielden van de volkse taferelen die ze schilderde. Toch raakte ze na haar dood al snel in vergetelheid. Pas twee eeuwen later volgde de herontdekking. Meestal signeerde Judith Leyster haar schilderijen met het monogram ‘J.L.’, gevolgd...
‘Mijn ontwikkelingsbeleid bestaat niet meer’
Het kabinet wil alleen nog ontwikkelingshulp bieden in direct Nederlands belang. In 2021 concludeerde oud-minister Jan Pronk al dat het tijdperk van de ontwikkelingssamenwerking voorbij is.
Flexwerk achter de typmachine
Rond 1920 ontdekte het Holland Typing Office een gat in de markt: steeds meer bedrijven hadden behoefte aan tijdelijke typistes en stenografen. Zo ontstond het eerste uitzendbureau van Nederland. Met als devies: ‘Stel niet uit tot morgen wat gij heden door een ander kunt laten doen.’ ‘Een heel legertje van vroolijke, vlotte meisjes rept zich...
Archeologie is oorlog
Ineens begon het me op te vallen. Als er archeologie in de krant staat, gaat het heel vaak over Israël. Een quick and dirty onderzoekje via Google Nieuws bevestigde mijn vermoeden: van alle opgravingen die de afgelopen drie maanden de media haalden, was zeker de helft in de Joodse staat. De – mogelijke – tempel...
Online juichen voor de promovendus
Vandaag vind de laatste promotie voor de vakantie plaats, en hopelijk ook de laatste hybride. De helft of meer van de hoogleraren online voor het schermpje, met baret en op pantoffels. Dat is toch eigenlijk te zonde voor woorden. De promovendus ploetert jarenlang in zijn of haar zweet des aanschijns, kan familie, vrienden, verenigingsleven steeds...
Beatrice de Graaf over de drijfveren van terroristen
Het is een vraag die velen zich stellen na een aanslag: wat drijft terroristen om dit gruwelijke geweld te plegen? In haar nieuwste boek Radicale verlossing presenteert historicus en terrorismedeskundige Beatrice de Graaf een raamwerk om de drijfveren van terroristen beter te begrijpen. Voor haar onderzoek sprak ze met 23 terrorismeveroordeelden in de gevangenis, zowel...
Letse SS’ers herdacht met Belgisch monument
In België is ophef ontstaan rond een monument dat Letse legionairs herdenkt die na de Tweede Wereldoorlog in kamp Vloethemveld gevangen zaten. Deze Letse soldaten dienden tijdens de oorlog in de Duitse Waffen-SS. Onlangs besteedde het Franse tijdschrift Paris-Match aandacht aan deze kwestie, waarna ook de Belgische media de zaak heeft opgepikt. Het monument...
Opleiding over het koloniaal verleden
Moeten Nederlandse universiteiten een bacheloropleiding Colonial Studies krijgen? Er circuleert nu een pamflet, dat onder andere is ondertekend door schrijfster Cynthia McLeod-Ferrier, dat een lans breekt voor zo’n opleiding. Wat betogen zij? En vooral: wat vinden Nederlandse hoogleraren geschiedenis en de universiteiten van deze plannen? Op dit moment is de master colonial studies een vervolgopleiding...
Jac. P. Thijsse: de aartsvader van de natuurbescherming
Onderwijzer Jac P. Thijsse nam zijn leerlingen mee de natuur in en overtuigde Nederland ervan dat bloemen, kevers en vogels het beschermen waard waren. Samen met Eli Heimans stond hij aan het begin van de Nederlandse natuurbescherming. Maar beroemd werd hij met zijn Verkade-albums. Het is duidelijk: de dichter, gemeenteambtenaar en alcoholist Jacques Bloem was...