BOEKEN: John R. Gillingham – The EU. An obituary
‘Grijp het EU-referendum aan om uw kennis over de Europese geschiedenis bij te spijkeren.’ Een bordje met deze uitnodigende tekst boven een boekentafel van een Waterstones-filiaal in Londen haakt aan bij de Brexit-stemming op 23 juni aanstaande. Daaronder ligt een tiental boeken over Europa of de EU, van Geert Maks In Europe tot Daniel...
Boeken: Cees Fasseur – Dubbelspoor. Herinneringen
De Leidse historicus en jurist Cees Fasseur werd bekend met zijn dubbelbiografie van koningin Wilhelmina. Bij de presentatie van beide delen gaf hij het eerste exemplaar aan (toen nog) prins Willem-Alexander. Fasseur: ‘Ik leverde een substantiële bijdrage aan zijn bibliotheek.’ Typisch Fasseur-grapje. Gelukkig staan er heel veel van dat soort grappen in deze herinneringen. Multatuli-kenner...
Boeken: Andrea Wulf – De uitvinder van de natuur. Het avontuurlijke leven van Alexander von Humboldt
Hoewel zijn broer Wilhelm, de taalwetenschapper, filosoof en staatsman, nu beroemder is, kan zonder overdrijving gezegd worden dat de natuurwetenschapper en ontdekkingsreiziger Alexander von Humboldt (1769-1859) in zijn tijd een global celebrity was. Zijn biograaf, de in India geboren, in Duitsland opgegroeide en nu in Engeland wonende Andrea Wulf, bepleit een herwaardering. Humboldt was namelijk de eerste...
MIJN HELD: Suzanna Jansen over haar betbetovergrootouders
Suzanna Jansen eerde haar betbetovergrootouders Cato Braxhoofden en Teunis Gijben, met haar boek Het pauperparadijs. Binnenkort figureren haar voorouders in een gelijknamige toneelvoorstelling. Die gaat op 18 juni in première in Veenhuizen. Waarom zijn uw betbetovergrootouders uw historische helden? ‘Cato Braxhoofden en Teunis Gijben staan voor alle anonieme burgers die zich hebben moeten redden onder...
Garum: dé Romeinse smaakmaker uit zee
Tijdens de Romeinenweek 2016 ontdekten we water in de Oudheid. De Romeinen voeren erop, baadden erin, dronken het, lengden er hun wijn mee aan en kookten ermee. En ze hengelden er hun vis uit voor dé smaakmaker van de Oudheid: garum, gefermenteerde vissaus. Er is veel overgeleverd uit de Romeinse Oudheid, maar smaken behoren daar helaas niet...
Romeinse wegen in Nederland
Wie in Nederland op zoek gaat Romeinse wegen, zal geen keurig geplaveide straten tegenkomen. Archeologen moeten het doen met enkele laagjes grind en een paar halfverrotte palen. Maar door het combineren van oude en nieuwe onderzoeksmethoden zijn we wel steeds beter in staat om het Romeinse wegennet in kaart te brengen. En die nieuwe inzichten...
Alle rivieren leiden naar Rome
Polders, dijken en kanalen: Nederland heeft historisch een bijzondere band met water. Maar daarin staan we zeker niet alleen. De Romeinen voelden zich ook thuis in en op het water. Van Egypte tot Groot-Brittannië bouwden rijke Romeinen badhuizen en fonteinen, voeren grote en kleine schepen van de ene naar de andere haven en werkten soldaten...
Tentoonstelling over het verzet in 1946
In de Nieuwe Kerk in Amsterdam was in 1946 een expositie over het verzet te zien. Tien kunstenaars toonden uitvoerig het lijden en het protest van de Nederlandse bevolking. Alleen de Jodenvervolging kwam nauwelijks aan bod. ‘Grote schilderingen beelden de voortdurende aanvallen op ons materiële en geestelijke leven uit, goed gekozen en...
Oorlogsfotograaf Ernst Bakker
De Amsterdammer Ernst Bakker werkte vlak na de oorlog in Duitsland als fotograaf. Daar stond hij zelfs oog in oog met de grote leiders van dat moment: Jozef Stalin, Harry Truman, Winston Churchill en Clement Attlee. De inmiddels 91-jarige Bakker haalt herinneringen op aan die tijd. Op 25 juni 1943 besluit Ernst Bakker een bezoek...
De nasleep van de Slag om Arnhem (1944)
Na de mislukte Slag om Arnhem in september 1944, moest de bevolking de stad verlaten. Een halfjaar lang was het een desolate plaats, die door de Duitsers werd geplunderd en vernield. Toen de bewoners terugkeerden, bleek maar een handvol huizen onbeschadigd. Voor de Britse en Canadese soldaten die op 12 april 1945 Arnhem binnentrokken was...
Kinderen doken onder in de Hollandsche Schouwburg
Tijdens de oorlog wisten studenten honderden Joodse kinderen te redden. Ze smokkelden hen naar het platteland, waar de kinderen onderdoken bij grote boerenfamilies. Een van die verzetshelden was Ankie Stork, een tante van Jaap Scholten. Lemele is een dorpje vlak bij de Lemelerberg, aan het Pieterpad, met een natuurcamping en het centraal gelegen eetcafé De...
COLUMN Annejet van der Zijl over de vergeten scheepsramp van 1939
Op zoek naar een onbekende scheepsramp, stuitte Annejet van der Zijl op de eerste Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Hun leed bleef altijd verborgen. ‘Het is net alsof mijn moeder nooit heeft bestaan,’ zegt een dochter van inmiddels 80 jaar. ‘Nooit heb ik zoiets gezien als de scène op het dek...