Niek Pas

Abondance et liberté – Pierre Charbonnier

Frankrijk heeft een naam hoog te houden op het gebied van studies over de mens en zijn natuurlijke omgeving. Het werk van Annales-historici Braudel (La Méditerranée, 1946) en Le Roy Ladurie (Histoire du climat depuis l’an mil, 1967) is genoegzaam bekend. Veelgeprezen zijn ook Le contrat naturel (1990) van filosoof Michel Serres en Où atterrir?...

Alger, capitale de la révolution. De Fanon aux Black Panthers – Elaine Mokhtefi

Meiden met en zonder hoofddoek, families met kinderen, hip geklede studenten en in djellaba’s gestoken grijsaards: het lijkt wel of heel Algerije hier bij de Grande Poste, hartje Algiers, is samengekomen. Het is vrijdag 14 juni 2019 en ik sta te midden van duizenden demonstranten bij dit emblematische gebouw uit de Franse tijd. De sfeer...

Histoire mondiale de la France. Patrick Boucheron

Multiculturele geschiedschrijving van Frankrijk. Dat geschiedschrijving een politiek-ideologisch wapen kan zijn, bleek begin dit jaar in Frankrijk. Onder leiding van de geëngageerde mediëvist Patrick Boucheron verscheen een Franse wereldgeschiedenis die nadrukkelijk kosmopolitisch en multicultureel is. Boucheron pleit voor een pluralistische geschiedschrijving van Frankrijk, met oog voor diversiteit en ontmoetingen met die spreekwoordelijke Ander. Links...

BOEKEN: Philipe Sénac – Charlemagne et Mahomet, Michel Winock – François Mitterand

Sinds enkele jaren groeit de belangstelling voor de relaties tussen Europa en de islamitische wereld. Een fascinerend onderzoeksterrein, waarvoor vanwege de huidige politieke verwikkelingen veel aandacht is. Philippe Sénac buigt zich in Charlemagne et Mahomet: En Espagne over de relaties tussen de Karolingen en het door moslims veroverde Andalusië in de achtste en negende eeuw....

Provo werd al snel geuzennaam

De anarchistische provo’s schudden Nederland halverwege de jaren zestig flink op. Even was iedereen geschokt, maar al snel omarmde de commercie de beweging. Nederland kreeg een ‘Witte Glazenplan’ en ‘provo-capes’ met een vrolijke Schots-geruite voering. In mei 1965 richtten twee vriendenclubs in Amsterdam de anarchistisch geïnspireerde actiegroep Provo op. De ene groep had de Hagenaar...

BOEKEN BUITENLAND Les Années Pompidou/Fouché

Een populair tijdverdrijf onder Fransen is weeklagen over de samenleving. In de boekhandels liggen tal van werken over Frankrijks vrije val in machtspolitiek, economisch en cultureel opzicht. Onderdeel van dit behoorlijk grijsgedraaide plaatje is nostalgisch terugblikken op de ‘gouden periode’ van de Trente Glorieuses, 1945-1975. Over het staartje van deze voorspoedige jaren onder president Pompidou...

BOEKEN: Quelle histoire. Un récit de filiation & La France arabo-orientale

BOEKEN: Prisonniers de FLN door Raphaëlle Branche en Le football dans Paris et ses banlieues door Julien Sorez

Het is een van de onderbelichte aspecten in de koloniale oorlogvoering na 1945: het lot van militairen en burgers die gevangen werden genomen door onafhankelijkheidsbewegingen in Azië en Afrika. Over de lotgevallen van de Franse soldaten die in mei 1954 rond de slag bij Dien Bien Phu krijgsgevangen raakten, is momenteel welgeteld één studie voorhanden...

BOEKEN: Franse cultuurhistorici nog springlevend

De zogeheten histoire des mentalités, ofwel cultuurgeschiedenis op z’n Frans, was een generatie geleden wereldberoemd. Hoewel je het in dit tijdperk van global history en Angelsaksische dominantie in Kleio’s koninkrijk niet zou verwachten, blijken en blijven Franse historici bijzonder gehecht aan hun eigen – inmiddels klassieke – geschiedenisopvattingen. Recent verschenen titels als Une histoire du...

Afscheid van de koloniën

Afgelopen jaar vierde Algerije de vijftigste verjaardag van de onafhankelijkheid van Frankrijk. Ter gelegenheid van het jubileum zijn stapels boeken verschenen over het onderwerp. Opvallend genoeg schijnt de historische discussie zich vooral buiten Algerije af te spelen, in de eerste plaats in Frankrijk en daarnaast ook in academische kringen in Engeland en Noord-Amerika. Dat zegt...

BOEKEN: Dreunende bommen en afwezige vaders

 In de nazomer van 52 v.Chr. botsten de Romeinse legioenen van Caesar bij Alésia (tegenwoordig Alice-Sainte-Reine, Côte d’Or) op Gallische stammen onder aanvoering van Vercingetorix. Deze confrontatie eindigde na weken van uitputtende gevechten in een Romeinse triomf. De overgave van Vercingetorix betekende het einde van de klassieke Gallische beschavingen. Over...

BOEKEN: Drinken is een deugd

De laatste jaren is er in Nederland veel te doen over jongeren die weleens een glaasje te veel nuttigen. Comazuipen is inmiddels een ingeburgerd schrikbeeld. Alle campagnes ten spijt, drinken adolescenten klaarblijkelijk steeds heftiger en vanaf jongere leeftijd. Om dit tegen te gaan, zet de overheid wettelijke maatregelen in: de leeftijd waarop een jongere...