Artikelen geschreven door Luc Panhuysen
1572: Keerpunt in de Opstand
In het voorjaar van 1572 leek de heerschappij van de Spanjaarden in de Lage Landen nog onbetwist. Maar na een reeks van nederlagen en overwinningen sloten steeds meer Nederlanders, van hoog tot laag, zich aan bij de Opstand. En dat gaf de doorslag.
De onmogelijke missie van Maarten Tromp
Tegen het einde van de Tachtigjarige Oorlog verplaatsten de Spanjaarden de strijd naar zee. Van het vissersplaatsje Duinkerken maakten ze een haven voor troepenschepen en kapers, die enorme verliezen toebrachten aan de Nederlandse koopvaardij en visserij. De Republiek had maar een kleine oorlogsvloot, maar wel een die werd aangevoerd door Maarten Harpertszoon Tromp. Het viel...
Getuigenissen uit de Tachtigjarige Oorlog
Tijdens de Tachtigjarige Oorlog noteerden veel Nederlanders wat ze meemaakten. Luc Panhuysen en René van Stipriaan verzamelden de interessantste – soms bloedstollende – getuigenissen.
Casanova was meer dan een vrouwenveroveraar
Valentijnsdag zou de perfecte feestdag zijn geweest voor Giacomo Casanova. Al was de achttiende-eeuwse avonturier veel meer dan een vrouwenverslinder.
De Dertigjarige Oorlog
Vanaf 1618 raakte Europa verscheurd door de Dertigjarige Oorlog, waarin protestantse en katholieke staten elkaar naar het leven stonden. Bijvoorbeeld bij het Duitse Lützen. Daar trad de kampioen van de katholieken, Albrecht von Wallenstein, in het strijdperk tegen de Zweedse koning Gustaaf Adolf, de held van de protestanten. Melkwitte nevelslierten benemen het...
Willem van Oranje moest zichzelf opnieuw uitvinden
Willem van Oranje was de favoriete hoveling van de oude Spaanse keizer, Karel V. Toch ontpopte uitgerekend hij zich tot leider van de Opstand in de Lage Landen.
Voor Maarten Luther was oprecht geloof genoeg
Maarten Luther bood miljoenen gelovigen een uitweg uit de beklemmende leer van de katholieke kerk. Ze hoefden zich niet langer te laten afpersen door geestelijken uit angst voor het vagevuur. Het was genoeg als ze oprecht geloofden.
Jan Huygen van Linschoten (1563-1611)
De jonge avonturier Jan Huygen van Linschoten reisde eind zestiende eeuw met de Portugezen mee naar India. Hij noteerde alle kennis die hij opdeed in een boek, dat een sensatie werd. Nederlandse kooplui wisten voortaan waar het grote geld te verdienen viel. Jan Huygen van Linschoten woonde al een jaar in Goa toen een smartelijke...
Dromers, intellectuelen en activisten bedachten plannen voor wereldvrede
Het verlangen naar vrede is niet van deze tijd alleen. Een spoor van bonte plannen en ontwerpen slingert door de geschiedenis. Als een historische vredesbeweging verrichtten dromers, intellectuelen en activisten het voorwerk voor de vredesmissies in de brandhaarden van vandaag. Een kolonne zwaarbewapende soldaten baant zich een weg naar de hemel, aan het hoofd een...
De Zonnekoning bracht Frankrijk de nacht
Zijn uitbundige feesten en zijn grootse paleis maakten de Zonnekoning tot de alleenheerser over de goede smaak. Maar hij wilde zich ook militair laten gelden. Lodewijks ambities brachten Frankrijk aan de rand van de afgrond. In de zeventiende eeuw waren de nachten nog zwart. Als de maan het liet afweten, was de duisternis zo volkomen...
De Republiek maakte het nieuws
De Nederlandse Republiek vervulde een pioniersrol in de ontwikkeling naar moderne media. Aan het begin van de Gouden Eeuw, ergens tussen de kaden van de Amsterdamse haven en de Beurs, werd de krant geboren: een dichtbedrukt stuk papier met nieuws uit alle windrichtingen. In de snikhete zomer van 1604 bevond Broer Jansz zich in het...
De Unie van Utrecht
Na een restauratie van vijf jaar is de Utrechtse Domtoren uit de steigers. In de kapittelzaal van de Dom werd in 1579 de Unie van Utrecht getekend. Dat politieke verbond kwam moeizaam tot stand.