• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 12/2013

    Verlangen naar wereldvrede

    Visioenen van een wereld zonder oorlog

    Door: Luc Panhuysen

    Het verlangen naar vrede is niet van deze tijd alleen. Een spoor van bonte plannen en ontwerpen slingert door de geschiedenis. Als een historische vredesbeweging verrichtten dromers, intellectuelen en activisten het voorwerk voor de vredesmissies in de brandhaarden van vandaag.

    Een kolonne zwaarbewapende soldaten baant zich een weg naar de hemel, aan het hoofd een grijsaard wiens witte baard bijna de helft van zijn borstplaat bedekt. Bij de poort slaat hij ongeduldig met zijn vuist op de deur. Geschrokken werpt Petrus een blik door het tralieraampje en mompelt: ‘Gelukkig is de deur van metaal.’

    De bezoeker maakt zich bekend als Julius II, de net overleden paus, en eist toegang tot het hemelrijk. Maar Petrus verroert zich niet. Eerst moet Julius een paar vragen beantwoorden. Was hij een goed theoloog? ‘Absoluut niet!’ reageert Julius gepikeerd. Enige wonderen verricht? ‘Wat een ouderwetse taal.’ Was je hart zuiver? ‘Wat kan die man leuteren en kakelen!’ klinkt het verveeld.

    Vervolgens vertelt Julius met een bijna aandoenlijke eerlijkheid over zijn vele omkopingen, oorlogen en overwinningen – allemaal ten dienste van de kerk in het algemeen en de paus in het bijzonder. Petrus is kritisch en wordt er niet toeschietelijker op wanneer Julius hem eerst dreigt met een banvloek en daarna met een belegering van de hemel.

    Julius was tien jaar aan de macht geweest voordat hij in 1513 stierf aan de gevolgen van een geslachtsziekte, en Erasmus de satire Julius buiten de hemelpoort schreef. Vanaf de eerste dag van zijn pontificaat had hij zich gewijd aan de vergroting van het pauselijke grondgebied. Erasmus had gezien hoe hij te paard met zijn troepen triomferend het verwoeste Bologna was binnengereden en was die aanblik nooit meer vergeten.
     
    Gods plaatsvervanger op aarde had zich gedragen als een gewone krijgsheer – voor een christen als Erasmus onvergeeflijk. Vijf jaar later publiceerde Erasmus Klacht van de Vrede, waarin het personage Vrede vertelt over zijn leven als verdrevene en vervolgde. Aan het slot richt Vrede het woord tot de vorsten, met de oproep bondgenoten te worden in het streven naar een eeuwige vrede. ‘Laten we ons dan toeleggen op de vrede opdat Christus ons weer herkent als de Zijnen. Laten pausen, vorsten en steden dáárover beraadslagen.’
     

    Erasmus verwoordde een eeuwenoud verlangen naar vrede

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen