Artikelen geschreven door Jeroen Vullings
Boeken: De rattenlijn – Philippe Sands
In De rattenlijn richt Philippe Sands zijn speurdersoog op de Oostenrijkse SS-generaal en nazibestuurder Otto Wächter (1901-1949). Deze was ‘bevelsverantwoordelijk’ voor massamoorden op Joden in Galicië en Krakau. De vraag bij dit biografische cold case-onderzoek is: was Otto schuldig, waaraan precies en waarom? Maar eerst reconstrueert Sands Otto’s leven. Op 10 mei 1945 verdween hij...
De alliantie van wantrouwen – Serhii Plokhy
Ooit, aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, werkten Amerikaanse en Sovjet-Russische militairen nauw samen tegen de asmogendheden. Ze kwamen overeen dat er Amerikaanse vliegbases op Oekraïens grondgebied mochten komen. Daar konden de geallieerde bommenwerpers die hun dodelijke lading gelost hadden boven Duitsland tanken en nieuwe projectielen inladen voor de terugvlucht. Uitgebreid beschrijft de historicus...
Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde – Tom Holland
De Britse schrijver Tom Holland formuleert de onderzoeksvraag in Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde zo: ‘Hoe kon een cultus die geïnspireerd is op de executie van een obscure misdadiger in een lang vervlogen keizerrijk zo’n transformerende en voortdurende invloed uitoefenen op de wereld?’ Ja, hij bedoelt Jezus. Daarvoor heeft hij de lezer vergast...
Tim Bouverie – Appeasement
Wat waren ze bang. Voor Adolf Hitler, welteverstaan. Al die diplomaten, ministers, aristocraten en goedwillenden waren op één ding uit: een confrontatie met nazi-Duitsland vermijden, uit angst een oorlog te ontketenen. De herinnering aan het lijden in de Eerste Wereldoorlog (‘Dit nooit meer!’) was nog te vers. Niet in de laatste plaats in Engeland, waar...
Wim Kok – Marnix Krop
‘Wim Kok is definitief geschiedenis,’ zo opent oud-diplomaat Marnix Krop het eerste deel van zijn Wim Kok-biografie. Hij bedoelt er slechts mee dat Nederlands derde socialistische minister-president op 20 oktober 2018 op 80-jarige leeftijd overleed. In zekere zin is dat ook de reden dat deze biografie in twee delen wordt gepubliceerd. Krop sprak namelijk met...
De beul van Amersfoort – Richard Hoving
‘Er hangt een waas over zijn gezicht. Het is geen kou, het is de walm van een vreugdeloze, sombere extase; de extase van geslacht en de dood, die elkaar in het schuilhol van de menselijke dierlijkheid gevonden hebben.’ Die impressie gaf de romancier en dichter Theun de Vries in juni 1945 van SS-kampbewaker Josef Kotalla,...
De Krant – Huub Wijfjes en Frank Harbers
Een weetje: de eerste gedrukte krant in ons land verscheen in Amsterdam op 14 juni 1618. Geen dagblad; de krant verscheen meestal op zaterdag. Actualiteit stond hoog in het vaandel, evenals professionaliteit. De gedrukte krant had een lang leven, in tijden en ontijden, zoals blijkt uit de vele onderscheiden periodes die in deze academisch getoonzette...
De oorlog die niemand wilde – Frederick Taylor
Dat de geschiedenis in retrospectief wordt geschreven, blijkt indringend uit Frederick Taylors biografie-van-een-jaar 1939. De oorlog die niemand wilde. Het begrip appeasement is tegenwoordig synoniem met politiek slappe knieën, en voor wie iets meer historische kennis bezit, hoort daar de naam van Neville Chamberlain (‘Peace for our time’) bij, de Britse eerste minister die een...
Tegen de vrouwen – Abram de Swaan
De gelauwerde socioloog Abram de Swaan (1942) hanteert in zijn nieuwe studie Tegen de vrouwen een ruime definitie van de term ‘emancipatie’. Hieronder verstaat hij historische gebeurtenissen als de afschaffing van de slavernij, de opkomst van de arbeidersbeweging, de strijd voor het vrouwenkiesrecht en de bevrijding van het westerse kolonialisme – aan al deze verschijnselen...
Ze kwam uit Marioepol – Natascha Wodin
Tien jaar was ze toen haar moeder Jevgenia zelfmoord pleegde – zonder briefje. Haar zusje was vier. Ze weet alleen dat haar moeder oorspronkelijk uit Marioepol komt, een havenstad in het zuidoosten van Oekraïne. Herinneringen aan haar heeft de Duitse schrijfster Natascha Wodin (1945), kind van tijdens de Tweede Wereldoorlog uit Oekraïne naar Duitsland gevoerde...
R.P. Cleveringa – Kees Schuyt
Het eerste ‘nee’ tegen de Duitsers De Leidse hoogleraar in de rechtsgeleerdheid Cleveringa voorzag de hoogst riskante gevolgen van zijn beoogde openbare optreden, maar die schrikten hem niet af. Natuurlijk dacht hij aan zijn vrouw en kinderen, voor wie hij er diende te zijn. Maar tot die zorg behoorde ook dat zijn goede naam...
Gabrielle Petit – Sophie de Schaepdrijver
Wie heeft nog gehoord van Gabrielle Petit? Tot in de jaren zestig was ze een volksheldin, die volop werd herdacht. Ze was een Belgische spionne die in 1916 door de Duitse bezetters van haar vaderland werd geëxecuteerd. Sophie De Schaepdrijver, vermaard door haar standaardwerk De Groote Oorlog, schreef een biografie over haar, die in twee...