Home Tim Bouverie – Appeasement

Tim Bouverie – Appeasement

  • Gepubliceerd op: 28 januari 2020
  • Laatste update 12 apr 2023
  • Auteur:
    Jeroen Vullings
  • 3 minuten leestijd
Tim Bouverie – Appeasement

Wat waren ze bang. Voor Adolf Hitler, welteverstaan. Al die diplomaten, ministers, aristocraten en goedwillenden waren op één ding uit: een confrontatie met nazi-Duitsland vermijden, uit angst een oorlog te ontketenen. De herinnering aan het lijden in de Eerste Wereldoorlog (‘Dit nooit meer!’) was nog te vers. Niet in de laatste plaats in Engeland, waar een generatie jongemannen was weggevaagd op de slagvelden. In totaal stierven meer dan 16,5 miljoen mensen – alsof het huidige Nederland in één keer ontvolkt zou worden.

Een overwinningsgevoel na dat bloedbad was bij de overwinnaars ver te zoeken, ook na 21 jaar. ‘Appeasement’ was de diplomatieke strategie van Engeland en Frankrijk in de jaren dertig. ‘In redelijke mate’ was daarbij de toverformule, waarbij ze tegemoetkwamen aan de zich opstapelende wensen van de fascistische agressoren. De afloop is bekend: een wereldoorlog was uiteindelijk onvermijdelijk.

Tim Bouveries indrukwekkende, goedgedocumenteerde studie Appeasement. Chamberlain, Hitler, Churchill en de weg naar de oorlog reconstrueert niet alleen de toenmalige internationale betrekkingen, maar ook de Britse binnenlandse politiek die tot deze appeasement-strategie (tegenwoordig een scheldwoord voor politiek slappe knieën) leidde. Het verhaal van Bouverie is nagenoeg bekend, maar zijn grote kracht is dat hij zich richt op de betrokken personen. Dat accent op feilbaar mensenwerk maakt Appeasement een good read.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Vooral de Britse eerste minister Neville Chamberlain, de man die eigenhandig dacht de wereldvrede te kunnen behouden, is een belangrijke troef. Hij was een verwaten kwast, blind geadoreerd door zijn zussen, verstoken van elk spoortje zelftwijfel. Hij was een speelbal in de klauwen van Hitler, wiens verlangen naar herstel van de oorspronkelijke Duitse grenzen overigens door vrijwel alle Duitsers werd gedeeld.

Natuurlijk waren er ook minder narcistische, persoonsgebonden verklaringen voor de fatale appeasement-diplomatie: Engeland en Frankrijk waren simpelweg militair nog niet klaar voor een nieuwe oorlog en ook onderkenden ze onvoldoende Hitlers oorlogszuchtige bedoelingen. Pas na de Duitse inval van Tsjecho-Slowakije op 15 maart 1939 zagen ze dat het hierbij niet zou blijven. En toch, hoeveel verzachtende omstandigheden er misschien ook waren, Winston Churchill oordeelde terecht dat dit ‘een onnodige oorlog’ was – zonder die verfoeide appeasement.

Jeroen Vullings is biograaf en criticus.

Appeasement. Chamberlain, Hitler, Churchill en de weg naar de oorlog

Tim Bouverie vert. Auke van den Berg

560 p. De Arbeiderspers, € 34,99

Bestel in onze webshop.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 2 - 2020

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer