Home De Krant – Huub Wijfjes en Frank Harbers

De Krant – Huub Wijfjes en Frank Harbers

  • Gepubliceerd op: 27 september 2019
  • Laatste update 12 apr 2023
  • Auteur:
    Jeroen Vullings
  • 3 minuten leestijd
De Krant – Huub Wijfjes en Frank Harbers

Een weetje: de eerste gedrukte krant in ons land verscheen in Amsterdam op 14 juni 1618. Geen dagblad; de krant verscheen meestal op zaterdag. Actualiteit stond hoog in het vaandel, evenals professionaliteit. De gedrukte krant had een lang leven, in tijden en ontijden, zoals blijkt uit de vele onderscheiden periodes die in deze academisch getoonzette bundel over het voetlicht worden gebracht.

Grofweg kun je zeggen dat de gedrukte krant een onbedreigd medium was vanaf de Gouden Eeuw tot het illustere moment dat de digitale krant zijn intrede deed. Die revolutie vond plaats op Oudejaarsdag 1994. In Eindhoven, uitgerekend. De toenmalig hoofdredacteur Joep van het Hart van het Eindhovens Dagblad had groen licht gegeven om artikelen uit zijn krant op de website te zetten. Misschien wel leuk, dacht de economieredacteur en initiator Jan van de Ven. De rest is geschiedenis.

Op een bepaalde manier is de cirkel rond: een stijgend aantal lezers geeft tegenwoordig de voorkeur aan een abonnement met digitale toegang tot de krant en het papieren exemplaar in ‘een lang weekend’ door de brievenbus. De zaterdagkrant, waar het allemaal mee begon, als laatste bastion.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Er valt veel, vanuit verschillende invalshoeken, te zeggen over dit mooie medium – vooral de ‘dode bomen’-variant, wat mij betreft. Dat gebeurt dan ook overtuigend en serieus in De krant. Een cultuurgeschiedenis. Zo lezen we – verheugend voor wie de krant liefheeft – dat de krant tussen 1950 en 2000 invloedrijker werd dan ooit: ‘De totale dagbladoplage, die in 1950 nog 2,7 miljoen bedroeg, zou met ruim 4,6 miljoen in 1996 een absoluut hoogtepunt in vier eeuwen krantengeschiedenis bereiken.’ Over de golven dagbladfusies vanaf de jaren zestig moeten we het bij dat klaroengeschal maar niet hebben. Die fusies hadden vaak dramatische personele gevolgen.

Boeiend is een opmerking van Jan Blokker, die zegt dat het echte gevaar voor de krant niet het internet is (in zijn optiek ‘een hulpmiddel’), maar de angst van journalisten voor het verlies van hun bestaanszekerheden. Een visionaire uitspraak: legio zijn inmiddels de verhalen over een angstcultuur bij sommige grote kranten. Noest doorgaan met ‘tegels lichten’ – H.J.A. Hoflands gevleugelde term voor onderzoeksjournalistiek – zou wat Blokker betreft de remedie moeten zijn. Laten we het hopen.

De krant. Een cultuurgeschiedenis

Huub Wijfjes en Frank Harbers (red.) 368 p. Boom € 34,90

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 10 - 2019

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer