Alle artikelen
Ondemocratische landen mogen steeds vaker internationale sportevenementen organiseren. Dat is een breuk met het verleden, schrijft Tomasz Matras in The International Journal of the History of Sport. Landen die laag scoren op het gebied van mensenrechten, eerlijke verkiezingen en vrijheid van meningsuiting waren in de jaren negentig slechts sporadisch gastheer van wereldkampioenschappen. Maar na de eeuwwisseling kregen ze meer toernooien toegewezen.
Sportswashing kent een lange geschiedenis. In de tweede eeuw voor Christus introduceerden de Romeinen ‘brood en spelen’: met gratis gladiatorengevechten wilden keizers de gunst van het volk winnen. Ook de Olympische Spelen in Moskou in 1980 en Beijing in 2008 waren bedoeld als PR voor autocratische regimes.
Meer historisch nieuws lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.
Het meest beruchte voorbeeld waren de Spelen van 1936 in Berlijn, die de geschiedenisboeken ingingen als Hitlers Spelen. Propagandaminister Joseph Goebbels hoopte dat het evenement nazi-Duitsland op de kaart zou zetten en de kritiek op misstanden zou doen verstommen.
Inmiddels gebruiken ondemocratische landen als China, Rusland en Qatar vergelijkbare tactieken. Poetin en Xi hengelen sporttoernooien binnen en stampen hypermoderne stadions uit de grond die hun aanzien moeten verbeteren. Vooral Rusland is favoriet. Het Kremlin sleepte tussen 1993 en 2005 slechts zes wereldkampioenschappen van verschillende sporten binnen. Maar sinds Rusland in 2006 van ‘deels vrij’ naar ‘niet vrij’ is gezakt op de democratische ranglijst, heeft Poetin maar liefst 34 internationale sportevenementen georganiseerd.
Volgens Matras is de toename van het aantal toernooien in autocratische landen deels te verklaren door de toegenomen welvaart. Daarnaast mikken Rusland en China vooral op sportdisciplines die in het Westen minder populair zijn, zoals boksen en gewichtheffen. Matras zet wel vraagtekens bij het positieve effect van sportswashing. Vroeger hadden internationale toernooien meer potentie voor het imago van een land; tegenwoordig leiden ze vaak tot extra westerse aandacht voor misstanden en de oproep tot boycots.
Liever een autocraat
Landen als Qatar en Rusland gebruiken hun oliedollars om wereldkampioenschappen binnen te hengelen, maar sportcomités noemen ook andere redenen om voor autocratische landen te kiezen. Toen Rusland het FIFA-wereldkampioenschap van 2018 mocht organiseren, verklaarde secretaris-generaal Jérôme Valcke: ‘Ik zal iets geks zeggen, maar minder democratie is soms beter voor het organiseren van een wereldkampioenschap. Een sterk staatshoofd dat snel beslissingen kan nemen, zoals Poetin in 2018 misschien zal doen, is makkelijker dan een land als Duitsland, waar je moet onderhandelen op verschillende niveaus.’
Openingsafbeelding: Adolf Hitler feliciteert de Britse roeiers op de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn. Bron: Getty Images.
Sportieve propaganda voor dictators
Ondemocratische landen mogen steeds vaker internationale sportevenementen organiseren. Dat is een breuk met het verleden.
Casanova kan geen liefde geven
De film Een schitterend gebrek over de eerste liefde van Casanova oogt fraai, maar komt door de schematische personages zelden tot leven.
‘Vooruitgang is nooit vanzelf gekomen’
Emeritus hoogleraar Harry Lintsen verdiepte zich zijn hele carrière in techniekgeschiedenis. Een vakgebied dat historici lang verwaarloosden, maar dat aan belang won naarmate er meer oog kwam voor de keerzijden van de vooruitgang. ‘Als je kritisch gaat kijken naar wetenschap en technologie, dan beland je als vanzelf bij de geschiedenis.’
CPN verbood haar leden om Joden te helpen
De CPN beroemde zich erop dat leden in het verzet hadden gezeten. Maar ze verbood leden om Joodse onderduikers te helpen, omwille van de eigen veiligheid.
Vakantietip: maak een wandeltocht langs de Muur van Hadrianus
Een vakantietip: wandel een week langs de Muur van Hadrianus. Deze keizer liet in Britannia van kust tot kust een afscheiding bouwen tussen het Romeinse deel en dat van de barbaren.
Vrouwen in de KKK waren progressief en racistisch
Een eeuw geleden hielden sommige Amerikaanse witte vrouwen er racistische ideeën op na. Ze sloten zich aan bij de Women of the Ku Klux Klan.
Griffioen toch niet geïnspireerd door dinosaurus
De populaire theorie dat de Oude Grieken hun mythologische verhalen over de griffioen baseerden op fossielen van de Mongoolse dinosaurus Protoceratops blijkt niet te kloppen.
Spanning en sensatie op partijconventies
De Democratische conventie in Chicago is in volle gang. Vroeger waren conventies een publieksspektakel waar verrassingen mogelijk waren. Maar inmiddels zijn ze voorspelbaar.
Trump is pas de tweede president die na vier jaar terugkeert
Donald Trump heeft de Amerikaanse verkiezingen gewonnen. Het lukte slechts één ander Amerikaans staatshoofd om na vier jaar afwezigheid opnieuw president te worden: Grover Cleveland.
Verraad is een vluchtig begrip
Beatrice de Graaf schrijft over de dunne lijn tussen klokkenluiders en verraders. 'Verraad versus vrijheid van meningsuiting: die kwestie is in open democratieën elke keer aan discussie onderhevig.'
Demosthenes vond dat Athene zich moest voorbereiden op een oorlog
NAVO-chef Mark Rutte roept lidstaten op zich geestelijk voor te bereiden op een oorlog. In het oude Athene waarschuwde redenaar Demosthenes in felle toespraken voor de oorlogsdreiging uit Macedonië.
Maximiliaan: de verlosser van Mexico
Maximiliaan van Oostenrijk werd keizer van Mexico. Maar hij had geen enkele binding met het land en de Mexicanen was niets gevraagd.
