Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.
Ierse broederstrijd 

De Engelse regisseur Ken Loach staat niet bekend om zijn subtiliteit, wel om zijn vergaande empathie met de medemens uit het gewone volk. Laat hem zijn gang gaan en geen filmkijker blijft uiteindelijk onberoerd, zoals hij met zijn ‘Schotse trilogie’ (waarvan Ae Fond Kiss het laatste en beste deel was) opnieuw bewees.

Na zijn Schotse excursie heeft hij nu een stap over de Ierse Zee gezet en zich gestort op de burgeroorlog die vanaf 1922 werd uitgevochten tussen de IRA en de regering van de Irish Free State. Zijn film The Wind that Shakes the Barley – de titel is ontleend aan een romantisch volksliedje – begint in 1920, en schildert dan eerst hoe bruut de Engelsen tegen de nationalisten tekeergingen en hoe zij langzaam maar zeker door het verzet werden gedwongen een vorm van Ierse autonomie te aanvaarden. Tijdens die lange aanloop gebruikt Loach de grove kleuren van een eenduidig tafereel. Er waren schurken en helden, en de rebellen konden niet anders handelen dan zij deden.

Vanaf 1922 werd de toestand echter gecompliceerd, en zelfs deze geëngageerde regisseur ziet zich in zijn meeslepende terugblik gedwongen een aantal vragen open te laten. Was wat de Irish Free State had bereikt misschien het best haalbare, in de gegeven omstandigheden? Of hadden de radicalen, die de wapens opnamen tegen hun ‘berustende’ landgenoten, het toch bij het rechte eind?

De broers Damien en Teddy zijn de verpersoonlijking van het contrast tussen de twee visies. Eerst werken zij in elk opzicht broederlijk samen, maar na de wapenstilstand is het gedaan met de harmonie. Aan het eind van de film voert Teddy zelfs het bevel over het executiepeloton dat Damien ter dood brengt. Ja, het leger van de Free State keerde zich met grof geweld tegen de IRA, en 51 procent van Loachs inborst sympathiseert met degenen die het socialistisch georiënteerde verzetsideaal hooghouden. De andere 49 procent echter – en daar heeft hij zijn Gouden Palm in Cannes (2006) aan te danken – ontkomt niet aan diepgaand gewetensonderzoek.

Zeker gaan zien, deze film, maar wees voorbereid op schokkende scènes en een enkel moment waarop het verhaal helaas larmoyant en dus kitsch wordt.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel leest u historische achtergronden bij het nieuws van vandaag. U heeft al een abonnement voor €4,99 per maand.
Onderzoek

Gezien

Ierse broederstrijd De Engelse regisseur Ken Loach staat niet bekend om zijn subtiliteit, wel om zijn vergaande empathie met de medemens uit het gewone volk. Laat hem zijn gang gaan en geen filmkijker blijft uiteindelijk onberoerd, zoals hij met zijn ‘Schotse trilogie’ (waarvan Ae Fond Kiss het laatste en beste deel was) opnieuw bewees. Na zijn...

Lees meer
Artikel

Maartje M. AbbenhuisThe Art of Staying Neutral: the Netherlands in the First World War, 1914-1918

Maartje M. Abbenhuis The Art of Staying Neutral: the Netherlands in the First World War, 1914-1918 423 p. Amsterdam University Press, € 39,50    Ismee Tames Oorlog voor Onze Gedachten: oorlog, neutraliteit en identiteit in het Nederlandse publieke debat 1914-1918 300 p. Uitgeverij Verloren, € 28,00   Nu de zorgen over de militaire uitzending...

Lees meer
Artikel

Brieven

ArchieventestErg leuk, jullie Grote Archieventest. Hij is ongetwijfeld stukgelezen door jullie lezers. Hij is in elk geval goed bestudeerd door de medewerkers van het Nationaal Archief.Bij de lunch met een klef broodje kaas verbaasden mijn collega’s zich over de hoeveelheid onjuistheden in het artikel. Zo biedt het Nationaal Archief wel degelijk informatie voor het onderwijs....

Lees meer
Hongaarse vluchtelingen in Nederland
Hongaarse vluchtelingen in Nederland
Artikel

Hongaarse vluchtelingen in Nederland

Sovjet-tanks maakten op 4 november 1956 een bloedig einde aan de Hongaarse opstand. Tienduizenden Hongaren vluchtten naar het buitenland. Nederland opende zijn grenzen – voor een zeer select aantal vluchtelingen. Helpen wilden we wel, maar de schatkist bleef dicht.   Otto Gyula Tánczos uit Hongarije was 24 jaar toen hij op 25 november 1956 via Oostenrijk...

Lees meer
Hoe propagandaminister Joseph Goebbels het Duitse volk bespeelde
Hoe propagandaminister Joseph Goebbels het Duitse volk bespeelde
Artikel

Hoe propagandaminister Joseph Goebbels het Duitse volk bespeelde

Berlijn probeert van een villa van Joseph Goebbels af te komen. Als propagandaminister mocht hij vrijwel nooit meebeslissen over belangrijke zaken, maar hij werd wel het gezicht van het Derde Rijk.

Lees meer
Artikel

De Slag bij Verdun

Negentig jaar geleden, op 21 februari 1916, begonnen de Duitsers de Slag om Verdun. Een grote aanval moest de Fransen duidelijk maken dat verder vechten zinloos was. Tien maanden lang viel er één dode per minuut. Daarna was het verloren gegane gebied weer in Franse handen. Dit artikel is exclusief voor abonnees Begrijp het heden,...

Lees meer
Simón Bolívar inspireerde revolutionairen
Simón Bolívar inspireerde revolutionairen
Artikel

Simón Bolívar inspireerde revolutionairen

Zijn voorbeeld inspireerde talloze revolutionairen in Europa en Zuid-Amerika; de Venezolaanse oud-president Hugo Chavez zag zich als zijn erfgenaam. Wie was Simón Bolívar, en wat maakte hem zo geliefd, bewonderd – en gehaat? Als ruiterstandbeelden een indicatie zijn voor iemands historische betekenis, dan is die van Simón Bolívar groot en grensoverschrijdend: van Managua tot New York,...

Lees meer
Liberalen versus confessionelen
Liberalen versus confessionelen
Onderzoek

Liberalen versus confessionelen

Eind negentiende eeuw werden de liberale machthebbers in Nederland uitgedaagd door een monsterverbond van katholieken en gereformeerden. De liberalen aarzelden: de kerk zijn vrijheid gunnen of het ‘zwarte gevaar’ met harde hand de kop indrukken? ‘Een manifest van absolutisme en barbarisme’ – zo diskwalificeerde de Nieuwe Rotterdamsche Courant in 1864 de encycliek Quanta cura van paus...

Lees meer
Column

Racismealarm

Sociologisch onderzoek vraagt vaak naar de bekende weg. Wie zijn ogen niet in zijn zak heeft en het oor regelmatig te luisteren legt op borrels, recepties, verjaarsfeestjes en in de kroeg, weet wel zo’n beetje hoe het Nederlandse volk over de wereld denkt. Het verbaast me dan ook dat er zo’n ophef wordt gemaakt over...

Lees meer
Column

Eurocentrisme

Op het laatste moment nam ik van een andere docent een cursus over de mondialisering over. Vandaar dat ik ook maar het voorgeschreven handboek overnam: C.A. Bayly, The Birth of the Modern World, 1780-1914. Bovendien had ik over dat handboek al veel goeds gelezen. Het zou een meesterwerk zijn dat alle andere handboeken over de...

Lees meer
Artikel

Brieven: Branders en slavernij

OntploffingIn Historisch Nieuwsblad 2006/2 staat een onjuistheid in het bijschrift bij een illustratie in het artikel over Michiel de Ruyter. De reproductie op pagina 30 laat geen ontploffing zien, maar een – succesvolle – branderaanval op de Royal James. Branders waren kleine afgedankte scheepjes, volgepropt met vaten teer en ander brandbaar materiaal, die tijdens zeeslagen...

Lees meer
Artikel

Jan Bank en Marita Mathijsen (red.),Plaatsen van herinnering. Nederland in de negentiende eeuw

De negentiende eeuw is hard op weg een volwaardige plaats te krijgen in de Nederlandse geschiedschrijving. Werd er vroeger nog wel eens eenzijdig verwezen naar de duffe geest van Jan Salie en vader Stastok om de eeuw te karakteriseren, dankzij groeiend en boeiend onderzoek komt er steeds meer dynamiek in ons beeld van de eeuw...

Lees meer
Loginmenu afsluiten