Alle artikelen
Met de politieke geschiedenis van de papegaai werd ik geconfronteerd toen studentenleider Rudi Dutschke naar Amsterdam kwam. In zeer opgewonden en verontwaardigd Duits sprak hij Krasnapolski toe. Het was denk ik in 1969 en van wat hij gezegd heeft staat me nog maar weinig bij.
Interessant werd het pas toen ik later die avond iemand van Dutschkes gezelschap sprak. Hij vertelde dat na de oorlog heel wat Duitse papegaaien de nek was omgedraaid omdat ze regelmatig inzetten met Die Fahne hoch, die Reihen fest geschlossen, S.A. marschiert mit ruhig festem Schritt. Dat kwam in 1945 wat minder gelegen dan in de jaren daarvoor. Zoiets onthou je nou wel.
In een hotel aan de Cité Bergère in Parijs woont een geëngageerde papegaai. Hij kan ontzettend mooi de Marseillaise fluiten. Uiterlijk blijft hij daarbij onbewogen, maar hij gaat er wel altijd rechtop bij staan. Op zonnige dagen mag het beest in zijn kooi naar buiten, een portret van het dier siert het visitekaartje van het hotel.
En onlangs kwam mij ter ore dat er een papegaai is die de Internationale kan zingen; natuurlijk niet de botte versie van Jaap van der Merwe – Hé joh, ze houen je eronder, hé joh, ze houen je te kort –, maar de beschaafde van mevrouw Roland Holst. Enig speurwerk bracht me naar Jeanne Kers, die vertelde dat het dier begin jaren zeventig was aangeschaft door een woongroep in Utrecht.
Inderdaad, de papagaai kende de Internationale. De woongroep had zich dat aanleren van het lied ook ten doel gesteld. ‘Dan riepen wij tijdens het eten: “Zingen, Bram!”’ En zong Bram dan ook? ‘Nee, hij zong als het hem uitkwam.’ Maar het kwam hem wel erg vaak uit, en hoe gaat het met figuren die te pas en te onpas strijdliederen aanheffen? Ze worden te dominant. Daarbij kwam hij ook nog wel eens vast te zitten in de krullen op Jeanne Kers’ hoofd. De vogel werd van de hand gedaan.
Waarom begin ik hierover? Het Amsterdams Historisch Museum heeft volgend jaar een tentoonstelling over dieren in de stad en conservator Annemarie de Wildt wil bij de opening zo graag een papegaai op haar schouder hebben die een Amsterdams deuntje ten gehore brengt. Zo’n papegaai zoekt ze. Alles mag – Johnnie Jordaan, Tante Leen, Manke Nelis –, als het maar geen Gordon is. Tips zijn welkom.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Papegaai
Met de politieke geschiedenis van de papegaai werd ik geconfronteerd toen studentenleider Rudi Dutschke naar Amsterdam kwam. In zeer opgewonden en verontwaardigd Duits sprak hij Krasnapolski toe. Het was denk ik in 1969 en van wat hij gezegd heeft staat me nog maar weinig bij. Interessant werd het pas toen ik later die avond iemand...
Neplandingen
Rond de moord op John F. Kennedy is een omvangrijke, door paranoia gedreven industrie ontstaan. Het waanidee dat deze industrie voortdrijft, is dat Kennedy is vermoord door een samenzwering van vrijwel alle duistere krachten in de wereld. Een wat minder bekend waanidee, waar toch miljoenen Amerikanen in geloven en waar in Nederland bij lezingen regelmatig...
Territoriumdrift
Op 19 mei 1991 vierde Karel van het Reve zijn zeventigste verjaardag. Een groot feest, een etentje. Tussen hoofd- en nagerecht zorgde journalist Theodor Holman voor een verrassing. Samen met zijn uitgever Kees Aerts opende hij een aantal dozen met exemplaren van een boek dat Holman over Van het Reve had geschreven: Karel. Holman, een...
Rare lijst
Dit najaar kunnen wij Nederlanders in een omvangrijk, door de KRO georganiseerd mediaspektakel de grootste Nederlander aller tijden kiezen. Dergelijke verkiezingen zijn ook al in Engeland en Duitsland gehouden en hebben daar veel discussie veroorzaakt. Aangezien elk nationaal debat over het verleden in principe welkom is, is er geen reden dit KRO initiatief hooghartig van...
Bijna-theorietjes
Van nabij ken ik een conservator annex tentoonstellingsmaker. Ze is meestal een jaar bezig met de voorbereiding van een expositie. Inlezen, archieven raadplegen, interviews afnemen. Ze maakt er altijd iets prachtigs van, maar voor het zover is moeten er heel wat tegenvallers worden verwerkt. Bij dat ene aardige verhaal ontbreekt een plaatje, en ja, wat...
Collaboratiemuseum
Je hoeft niet precies te weten wanneer de Slag bij Nieuwpoort zich afspeelde, maar wat je wel moet weten is dat Van Oldenbarnevelt en Hugo de Groot tijdgenoten waren. Dat vind ik niet, dat vindt Nelleke Noordervliet, en ze zei het 28 maart in een debat in radioprogramma OVT. De discussie ging over het Nationaal...
Een ideologie met gebreken
In de eerste drie decennia na de oorlog had de politieke elite een groot vertrouwen in de overheid. Die was verantwoordelijk voor het oplossen van maatschappelijke problemen. Een actief overheidsbeleid was mogelijk doordat de Nederlandse economie in deze periode groeide als nooit tevoren. Zo kreeg Nederland een omvangrijk systeem van sociale voorzieningen en een oerwoud...
Meiden plant-dag
Verhalen over succes zijn meestal een stuk minder boeiend dan die over heroïsche mislukkingen. Er wordt alleen weinig gretig over verteld. Een paar jaar geleden organiseerde ik enkele bijeenkomsten waar journalisten over hun liefst hilarisch falen werden ondervraagd. Wel, over het algemeen konden ze zich daar toch weinig van herinneren. ‘Nee, ik geloof niet dat...
Oorlogshelden
Sedert de verkiezingen van 1992 speelt de mislukte Amerikaanse interventie in Vietnam telkens een rol als ethisch ijkpunt in de presidentsverkiezingen. In 1992 werd kandidaat Clinton door de Republikeinen scherp bekritiseerd omdat hij zich in de late jaren zestig handig had weten te onttrekken aan de dienstplicht. Zo iemand was ongeschikt voor het presidentschap, omdat...
Toekomstvoorspellingen
Wie als historicus meewerkt aan radio- en televisieprogramma’s merkt al snel dat programmamakers helemaal niet geïnteresseerd zijn in het verleden. Het gaat ze om de toekomst. Ze willen niet weten hoe de Amerikaanse voorverkiezingen zijn ontstaan, ze willen weten wie aanstaande november de verkiezingen gaat winnen. Daarom deze maand een betrouwbare voorspelling van de veranderende...
Europees besef
Dat het met de politieke eenwording van Europa op afzienbare termijn niets zal worden is tegenwoordig een algemeen geaccepteerde opvatting. De oorzaken van dit sombere, wellicht voor sommigen juist opgewekt stemmende toekomstperspectief zijn de afwezigheid van een gemeenschappelijke taal, maar vooral de afwezigheid van een gemeenschappelijke identiteit, een Europees besef. Hoewel dat niet ontkend kan...
Niks gezien
Maandelijks roept dit tijdschrift getuigen van historische gebeurtenissen op hun herinneringen op papier te zetten. Bij dezen meld ik me. Ik was de afgelopen weken van zeer nabij getuige van maar liefst twee historische gebeurtenissen. Zaterdag 15 november waren we in Istanbul. Zo tegen een uur of elf dronken we een potje thee op een...
