Home Oorlogshelden

Oorlogshelden

  • Gepubliceerd op: 18 jun 2009
  • Update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Maarten van Rossem

Sedert de verkiezingen van 1992 speelt de mislukte Amerikaanse interventie in Vietnam telkens een rol als ethisch ijkpunt in de presidentsverkiezingen. In 1992 werd kandidaat Clinton door de Republikeinen scherp bekritiseerd omdat hij zich in de late jaren zestig handig had weten te onttrekken aan de dienstplicht. Zo iemand was ongeschikt voor het presidentschap, omdat hij de rol van opperbevelhebber van de strijdkrachten op moreel-ethische gronden eigenlijk niet kon vervullen. De kritiek op Clinton leek op dat moment des te aantrekkelijker omdat zijn tegenstander, Bush senior, in de Tweede Wereldoorlog een heldhaftige rol had gespeeld als marinepiloot.

Toch was de Republikeinse kritiek op Clinton niet verstandig. Onderzoek leerde al spoedig dat een groot aantal Republikeinse politici van Clintons leeftijd evenmin in Vietnam had gediend. Zo bijvoorbeeld George W. Bush, de huidige president, Dick Cheney en Dan Quayle, in 1992 de vice-president. De statistiek leert zelfs dat van de 28 miljoen jonge Amerikanen die hun diensttijd in Vietnam moesten vervullen, er zich 16 miljoen aan die onaangename verplichting wisten te ontrekken. Dat zou betekenen dat het uit zuiver electorale overwegingen niet verstandig is al te veel kritiek te hebben op degenen die niet in Vietnam hebben gediend.

Er lijken ten aanzien van de vervulling van de dienstplicht in Vietnam drie mogelijke standpunten te zijn. Ten eerste: je was niet tegen de interventie en diende in Vietnam. Ten tweede: je was tegen de interventie, maar toch van mening dat je je plicht ten opzichte van het vaderland niet mocht verzaken, al was het maar omdat miljoenen leeftijdsgenoten niet in de gelegenheid waren zich aan die plicht te onttrekken. Ten derde: je was tegen de interventie en deed al het mogelijke om niet in Vietnam te hoeven dienen.

Achteraf gezien is het tweede standpunt voor een Amerikaanse politicus verreweg het beste en ook moreel het meest aantrekkelijke. De huidige Democratische kandidaat John Kerry nam dit standpunt in en is daarom in deze zaak onkwetsbaar voor Republikeinse kritiek. Overigens vinden de Amerikaanse kiezers de dienstplichtkwestie veel minder belangrijk dan de media en de politici zelf. Dienstplichtontwijker Clinton won in 1992 van oorlogsheld Bush sr. Dienstplichtontwijker Clinton won in 1996 weer, nu van oorlogsheld Dole. Bush junior, die zijn dienstplicht doorbracht in de Texas National Guard, won van Al Gore, die in Vietnam diende. De kiezers zien het beter dan de media en de politici.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel leest u historische achtergronden bij het nieuws van vandaag. Nu de eerste maand voor maar 1,99.

Nieuwste berichten

Amerikaanse agenten brengen Noriega over de naar de VS
Amerikaanse agenten brengen Noriega over de naar de VS
Interview

‘Ook de arrestatie van de Panamese leider Noriega in 1989 was volkenrechtelijk illegaal’

De aanval op Venezuela en de ontvoering van president Nicolás Maduro doen denken aan de invasie van Panama in 1989, waarbij Amerika de militaire leider Manuel Noriega gevangennam. Ook toen gebruikte het Witte Huis drugshandel als legitimering, vertelt academicus Pablo Isla Monsalve. ‘Maar de VN veroordeelde de actie als een illegale interventie.’ Op 15 december...

Lees meer
Kozakken schrijven de Turkse sultan een brief. Schilderij door Repin
Kozakken schrijven de Turkse sultan een brief. Schilderij door Repin
Artikel

Voor de Oekraïners zijn de kozakken weer hun helden

De Russen en de Oekraïners strijden ook over de interpretatie van hun gezamenlijke verleden. Waren de beroemde kozakken nu helden of verraders? Dat hangt ervan af wie je het vraagt.  Het is alsof ze zo uit de schilderijen van Ilja Repin zijn gestapt: Oekraïense militairen die aan het front poseren als zeventiende-eeuwse kozakken. Het beroemdste voorbeeld is Repins doek De Zaporozjekozakken schrijven de Turkse sultan een brief uit 1891. Daarop beantwoorden de kozakken het ultimatum van...

Lees meer
Een klaslokaal van een jongensschool in Tegelen
Een klaslokaal van een jongensschool in Tegelen
Nieuws

Heemkunde werd bijna een schoolvak tijdens de Duitse bezetting

Tijdens de Duitse bezetting probeerde de collaborerende overheid heemkundig onderwijs in te voeren. Maar het plan verzandde in procedures.  De Nederlandse jeugd moest vertrouwd gemaakt worden met de eigen regio, zijn geschiedenis, cultuur en natuur. Heemkundelessen op de middelbare school waren hiervoor het beste middel, dacht Jan van Dam, die in november 1940 aantrad als secretaris-generaal op het departement van Onderwijs. De tijd was er rijp voor: ‘Op...

Lees meer
Kabinet Den Uyl op het bordes
Kabinet Den Uyl op het bordes
Artikel

Minderheidskabinet of met gedoogsteun: creatieve kabinetsvormen waren soms een oplossing

D66, CDA en VVD willen samen een minderheidskabinet vormen. Afwijkende kabinetsvormen hadden in het verleden wisselend succes. De allereerste Nederlandse kabinetten waren volledige zakenkabinetten, omdat pas in 1888 de eerste politieke partijen werden gevormd. In 1883 trad het laatste pure zakenkabinet aan onder leiding van de advocaat Jan Heemskerk, die een waterstaatkundig ingenieur als minister...

Lees meer
Loginmenu afsluiten