Home Oorlogshelden

Oorlogshelden

  • Gepubliceerd op: 18 jun 2009
  • Update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Maarten van Rossem

Sedert de verkiezingen van 1992 speelt de mislukte Amerikaanse interventie in Vietnam telkens een rol als ethisch ijkpunt in de presidentsverkiezingen. In 1992 werd kandidaat Clinton door de Republikeinen scherp bekritiseerd omdat hij zich in de late jaren zestig handig had weten te onttrekken aan de dienstplicht. Zo iemand was ongeschikt voor het presidentschap, omdat hij de rol van opperbevelhebber van de strijdkrachten op moreel-ethische gronden eigenlijk niet kon vervullen. De kritiek op Clinton leek op dat moment des te aantrekkelijker omdat zijn tegenstander, Bush senior, in de Tweede Wereldoorlog een heldhaftige rol had gespeeld als marinepiloot.

Toch was de Republikeinse kritiek op Clinton niet verstandig. Onderzoek leerde al spoedig dat een groot aantal Republikeinse politici van Clintons leeftijd evenmin in Vietnam had gediend. Zo bijvoorbeeld George W. Bush, de huidige president, Dick Cheney en Dan Quayle, in 1992 de vice-president. De statistiek leert zelfs dat van de 28 miljoen jonge Amerikanen die hun diensttijd in Vietnam moesten vervullen, er zich 16 miljoen aan die onaangename verplichting wisten te ontrekken. Dat zou betekenen dat het uit zuiver electorale overwegingen niet verstandig is al te veel kritiek te hebben op degenen die niet in Vietnam hebben gediend.

Er lijken ten aanzien van de vervulling van de dienstplicht in Vietnam drie mogelijke standpunten te zijn. Ten eerste: je was niet tegen de interventie en diende in Vietnam. Ten tweede: je was tegen de interventie, maar toch van mening dat je je plicht ten opzichte van het vaderland niet mocht verzaken, al was het maar omdat miljoenen leeftijdsgenoten niet in de gelegenheid waren zich aan die plicht te onttrekken. Ten derde: je was tegen de interventie en deed al het mogelijke om niet in Vietnam te hoeven dienen.

Achteraf gezien is het tweede standpunt voor een Amerikaanse politicus verreweg het beste en ook moreel het meest aantrekkelijke. De huidige Democratische kandidaat John Kerry nam dit standpunt in en is daarom in deze zaak onkwetsbaar voor Republikeinse kritiek. Overigens vinden de Amerikaanse kiezers de dienstplichtkwestie veel minder belangrijk dan de media en de politici zelf. Dienstplichtontwijker Clinton won in 1992 van oorlogsheld Bush sr. Dienstplichtontwijker Clinton won in 1996 weer, nu van oorlogsheld Dole. Bush junior, die zijn dienstplicht doorbracht in de Texas National Guard, won van Al Gore, die in Vietnam diende. De kiezers zien het beter dan de media en de politici.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Lees de eerste maand met korting voor €1,99

Nieuwste berichten

Beatrice de Graaf portret
Beatrice de Graaf portret
Column

De twee lagen van de Oostenrijkse ziel

Laatst was ik voor archief- en werkbezoek in Wenen. Daar kreeg ik een Oostenrijkse lekkernij, een Krapfen, geserveerd. Een soort Berliner bol: van buiten wit gepoederd of roze geglazuurd en van binnen een donkerrode of bruine zoete vulling. Daarom is de Krapfen ook al sinds 1945 hét symbool voor de Oostenrijkse ziel – de grote...

Lees meer
VOC-schip
VOC-schip
Interview

De VOC bestrafte homoseksualiteit aan boord met verbanning of de doodstraf

Historicus Desley de Graaf onderzocht homoseksualiteit op VOC-schepen en de strafrechtelijke vervolging daarvan. ‘De VOC maakte haar hele bestaan een probleem van de “afwijkende” seksuele identiteit van sommige van haar werklui.’  Met zijn onderzoek The Men in One Hammock won De Graaf de IHLIA Scriptieprijs, een tweejaarlijkse onderscheiding die wordt uitgereikt voor het beste queer-historische onderzoek. Hij analyseerde meer dan honderd sodomiezaken die tussen 1625 en 1787 in Batavia voor de rechtbank werden gebracht. ...

Lees meer
Militaire parade bij een groot portret van Philippe Pétain, 1940.
Militaire parade bij een groot portret van Philippe Pétain, 1940.
Beeldessay

Frankrijk is verdeeld over het Vichy-regime

De zuidelijke helft van Frankrijk was tijdens de oorlog een satellietstaat van de nazi’s, met aan het hoofd maarschalk Philippe Pétain. Was hij een collaborateur of probeerde hij de Fransen juist te beschermen? Daarover woedt nog steeds een debat. In de zomer van 1940 werd Frankrijk binnen enkele weken onder de voet gelopen door nazi-Duitsland....

Lees meer
Stadsbrand van 1452 in Amsterdam.
Stadsbrand van 1452 in Amsterdam.
Artikel

Janna Coomans: ‘De Nederlandse strijd tegen het vuur is een vergeten geschiedenis’

Na haar prijswinnende boek Dievenland doet mediëvist Janna Coomans nu onderzoek naar middeleeuwse brandbestrijding. Op vrijdag 12 juni geeft ze een lezing over het onderwerp tijdens een collegedag van Historisch Nieuwsblad. Ze geeft alvast een voorproefje: ‘Dagelijks gevaar zat in allerlei zaken, van dienstmeisjes die brandend as naar buiten tilden tot de boer die ‘s...

Lees meer
Loginmenu afsluiten