Artikelen geschreven door Olivier van Beemen
Ook Fransen zien af van museum
Er lijkt een vloek te rusten op de oprichting van musea voor nationale geschiedenis. Nadat eerder de Nederlandse plannen van tafel waren gegaan, heeft de Franse president François Hollande eind vorige maand besloten een soortgelijk project af te blazen. Zijn socialistische partijgenoot en minister van Cultuur Aurélie Filipetti noemt niet alleen...
Waar zou Amerika zijn zonder Lafayette
Frankrijk en de Verenigde staten hebben een lange relatie vol hoogte- en dieptepunten. Zo haalde president Charles de Gaulle zijn Amerikaanse collega Lyndon B. Johnson het bloed onder de nagels vandaan toen hij Frankrijk terugtrok uit het militaire commando van de NAVO, omdat de aanwezigheid van buitenlandse soldaten op Frans grondgebied de soevereiniteit aantastte. Johnson...
Waar zou Amerika zijn zonder Lafayette?
Frankrijk en de Verenigde staten hebben een lange relatie vol hoogte- en dieptepunten. Zo haalde president Charles de Gaulle zijn Amerikaanse collega Lyndon B. Johnson het bloed onder de nagels vandaan toen hij Frankrijk terugtrok uit het militaire commando van de NAVO, omdat de aanwezigheid van buitenlandse soldaten op Frans grondgebied de soevereiniteit aantastte. Johnson...
Klus-Polen in voetsporen Chopin en Curie
Het afgelopen decennium boterde het niet zo lekker tussen Frankrijk en Polen. Oud-president Jacques Chirac was verbitterd toen hij in 2003 merkte dat Polen en een aantal andere Centraal-Europese landen de Amerikaans-Britse invasie in Irak steunden. De jonge democratieën ‘hadden een goede kans gemist om zich stil te houden,’ zei hij. ‘Laten we eerlijk zijn:...
Oud-president laat Napoleon winnen
Wat zou er zijn gebeurd als Napoleon na de inname van Moskou in 1812 niet vijf weken zou hebben gewacht, maar zich direct had teruggetrokken? Daarover heeft de Franse oud-president Valéry Giscard d’Estaing (84) een roman geschreven: La victoire de la Grande Armée. ‘Uchronie’ noemen de Fransen het genre dat Gicard d’Estaing, of kortweg VGE,...
Ook Frankrijk worstelt met geschiedenismuseum
De ene locatie is te sterk verbonden met het Franse koningshuis, de andere roept te veel associaties op met Napoleon. Net als Nederland wil Frankrijk een museum bouwen voor de vaderlandse geschiedenis, en net als hier is het geen sinecure een geschikte plek te vinden. In één opzicht is de zoektocht in Frankrijk aanzienlijk eenvoudiger:...
Film prikt verzetsmythe door
De film La Rafle (‘De Razzia’), deze lente in de Franse bioscoop, is de eerste die geheel gewijd is aan de arrestatie in juli 1942 van 13.000 Joden door de Parijse politie. Volgens talrijke commentatoren neemt Frankrijk met de film een nieuwe horde om in het reine te komen met de donkere kanten van de...
Onderwijsplan wekt woede Franse historici
Op papier is het een kleine hervorming: Franse leerlingen met een bètapakket ¬– ‘Bac S’ oftewel baccalauréat scientifique – hoeven vanaf 2011 niet langer verplicht eindexamen te doen in histoire-géo: geschiedenis en aardrijkskunde. Ter compensatie krijgen ze meer verplichte lesuren geschiedenis in de voorlaatste klas en de mogelijkheid het vak in het eindexamenjaar alsnog als...
De Gaulle medeschuldig aan slachtpartij harki’s
Het bloedbad dat Algerijnse nationalisten in 1962 na de dekolonisatieoorlog aanrichtten onder de harki’s, Algerijnse hulptroepen in Franse dienst, is mede te wijten is aan het racisme van president Charles de Gaulle. President Charles de Gaulle was tegen het opnemen van een groot aantal moslims in Frankrijk. Dat was een van de oorzaken van de...
Omstreden geschiedenislessen voor Franse leerlingen
‘Terroristen zijn gefrustreerde verzetsstrijders tegen de heersende wereldorde.’ En: ‘De Franse expansiedrift had vooral positieve gevolgen voor de gekoloniseerde landen.’ Deze controversiële stellingen zijn te vinden in geschiedenisboeken op scholen in Frankrijk. Journaliste Eve Bonnivard en docente geschiedenis Barbara Lefebvre schreven het boek Elèves sous influence (‘Leerlingen onder invloed’). Daarin onderzochten ze hoe geschiedenisboeken voor...
Jeanne d’Arc hielp de Franse kroonprins
Op haar dertiende hoort een arm herdersmeisje voor het eerst stemmen in haar hoofd. Ze moet haar diensten aanbieden aan de Franse kroonprins, zeggen ze, en strijden tegen de Engelsen. Met de hulp van Jeanne d'Arc wordt de prins gekroond tot koning Karel VII van Frankrijk. Maar als zij uiteindelijk gearresteerd wordt, is hij daar niet zo ongelukkig mee.
‘Revoluties volgden op een slechte oogst’
De Franse historicus Emmanuel Le Roy Ladurie is op 94-jarige leeftijd overleden. Hij deed als eerste historicus onderzoek naar de geschiedenis van klimaatverandering.