P.W. Klein

Vrouwen onmisbaar in economische modernisering

Tine de Moor & Jan Luiten van Zanden Vrouwen en de geboorte van het kapitalisme in West-Europa 123 p. Boom, € 18,50 Dit boek is elegant uitgegeven. Mooi, stevig papier; fraaie, kleurrijke illustraties; oogstrelende opmaak. Ik kwam maar één zetfout tegen: ’tovernij.’ Of geloven de auteurs dat dit de correcte spelling is van tovenarij? Dat...

Schreeuwlelijk krijgt feestbundel

350 p. Balans, euro 30,00Hans Blom, de vierde directeur van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, mag minder spraak- en geruchtmakend zijn dan de eerste, Loe de Jong, maar als historicus doet hij niet voor hem onder. Hij steekt hem in veelzijdigheid, analytisch vermogen, ambachtelijke bekwaamheden, oorspronkelijkheid en bestuurlijk talent zelfs naar de kroon. Al met...

Met man en macht. De militaire geschiedenis van Nederland 1550-2000

Zes dagen vóór het overlijden van Cees Wels verscheen op 24 april 2003 de mede door hem geredigeerde bundel van dertien opstellen over de Nederlandse militaire geschiedenis sedert het midden van de zestiende eeuw. ‘Een standaardwerk voor de komende jaren,’ aldus de trotse tekst achterop het boek.       Daarmee is niets te veel gezegd. Maar...

BOEKEN: Gouden Eeuw door Maarten Prak, Handel in Amsterdam ten tijde van de Opstand door Clé Lesger

Vaak en luid klinkt de klacht over het gebrek aan goed geschiedenisonderwijs. Vaak en luid klinkt de klacht over het gebrek aan belangstelling voor geschiedenis. Toch is tegenwoordig de directe en indirecte invloed van historisch onderzoek op maatschappelijk doen en laten in al zijn onmeetbaarheid groot. De geschiedschrijving bloeit in ieder geval in allerlei vormen,...

Het poldermodel ontstond niet door vreedzaam overleg

Heuse militaire helden zijn schaars in de Nederlandse geschiedenis. Het volk herdenkt liever onderdrukte slaven en inboorlingen. De vernederende meidagen van ’40 en Srebrenica brachten daar geen verandering in. Maar Nederland heeft wel degelijk een militair verleden – en niet zo’n klein beetje ook. Het wil er alleen niet van horen. In tegenstelling...

REKENSCHAP 1650-2000

478 p. Sdu, ƒ 99,17 Gevraagd naar de identiteit van Nederland sprak Jantje van Leiden na tien jaar diep nadenken en ijverig boekenvorsen het verlossende woord: hutspot. Maar bedenk, o Lezer, dat hutspot geen hutspot is. Eerst – heel lang geleden – zaten er rapen in, hoewel de bronnen daarover geen definitief uitsluitsel geven. Winterpeen,...

HET VERHAAL VAN EEN DUITSER 1914-1933

door Sebastian Haffner. 263 p. Mets en Schilt, ƒ 45,00 ‘Deutschland ist nichts, aber jeder einzelne Deutscher ist viel.’ Iedere Duitser citeert te pas en te onpas Goethe. Sebastian Haffner, die eigenlijk Raimund Pretzel (1907- 1999) heette, is geen uitzondering. Zijn meest recent verschenen boek opent er mee: een Duitser blijft een Duitser – ook...

BESCHAAFDE BURGERS. BURGERLIJKHEID IN DE VROEG-MODERNE TIJD

Deze bundel geeft billenkoek aan historici uit de laatste twee eeuwen. Ze hebben een verkeerde voorstelling gegeven van de vroegere burger. Ook hebben ze geen gericht onderzoek gedaan. Weg dus met de ‘aloude stereotype voorstellingen’! Die moeten plaats maken ‘voor een kritische verkenning van zowel de maatschappelijke status als van hun sociale en culturele identiteiten’....

OORLOGSDAGBOEKEN OVER DE JODENVERVOLGING

Een staartje van zes bladzijden rechtvaardigt deze uitgave. Daarin zetten Wichert ten Have en Johannes Houwink ten Cate genuanceerd uiteen wat het onderzoek in circa zeventig dagboeken aan nieuws heeft opgeleverd aangaande het beeld van de jodenvervolging. Het is meer dan men zou verwachten. Zij stellen in de eerste plaats vast dat het beeld, opgeroepen...

1950 – WELVAART IN ZWART-WIT door Kees Schuyt en Ed Taverne

Pas op het einde van hun boek onthullen de auteurs waarom ze het Welvaart in zwart-withebben genoemd. Het gaat namelijk om een periode waarvan voornamelijk beelden in zwart- wit bestaan. Ze zijn vastgelegd in foto’s, films en televisiebanden. Het zwart-wit symboliseert, zeggen ze, geen tegenstellingen maar sobere welvaart en afgebakende patronen. Daarna ging de fullcolour...

Op zoek naar de twintigste eeuw

Vlak voor de Tweede Wereldoorlog vlucht de familie Klein van het eens zo kosmopolitische Wenen naar het benepen stadje Gouda. Het gezin zweeft tussen wanhoop en verbijstering, tussen angst en vreugde, tussen vertrouwen en wederzijds respect. Dit is de laatste aflevering van P.W. Kleins zoektocht naar het verleden van de families Roet en Klein. Mijn...

Onstilbare honger naar radicale reinheid

Poorthuis en Salemink, verbonden aan de Katholieke Theologische Universiteit, gebruikten 488 bladzijden voor hun ‘levensverhaal’ van de joodse Sophie van Leer, die zich tot het roomse geloof had bekeerd. Daarna volgen drie en een halve bladzijde epiloog. Ze stellen er vier maal de vraag: ‘Wie was Sophie van Leer?’ Hun antwoord luidt telkens anders. Ook...