Franco liet Hitler in de steek
Ideologisch had de Spaanse dictator Francisco Franco veel raakvlakken met de fascisten in Duitsland en Italië. Toch koos hij tijdens de Tweede Wereldoorlog niet echt voor hen. Het was geen geslaagde ontmoeting. Nazileider Adolf Hitler zou na afloop hebben gezegd dat hij liever een paar kiezen liet trekken dan nog een keer af te spreken...
Operation Dragoon: ‘vergeten’ D-Day die de bevrijding versnelde
In augustus 1944 landden 350.000 geallieerde militairen op de stranden van Zuid-Frankrijk. Meer dan een derde van hen was van Afrikaanse afkomst, maar tijdens de opmars naar Parijs werden velen gewisseld voor witte verzetsstrijders. Waarom? Volgens een anekdote zou Adolf Hitler 15 augustus 1944 ‘de somberste dag uit zijn leven’ hebben genoemd. Hoewel een schriftelijke...
Zelfs na zijn jeugd in nazistisch Berlijn bleef een Joodse onderduiker in Duitsland geloven
Wat Ron Brandsteder of Mies Bouwman voor Nederland waren, was de presentator van de spelshow Dalli Dalli voor Duitsland. Hans Rosenthal was een vertrouwd gezicht op de zaterdagavond. Ondanks zijn tragische jeugd als Joodse jongen in nazistisch Berlijn, hield hij vertrouwen in het Duitse volk. ‘Er waren drie vrouwen die hem niet verraden hebben. Daarom...
Was nazi-regisseur Leni Riefenstahl zo onschuldig als ze zich voordeed?
Ze werd wereldberoemd als regisseur van nazipropagandafilms. Maar over haar betekenis bestaat onenigheid. Was Leni Riefenstahl een geniale filmmaker, een feministisch icoon, een opportunist of de machtigste vrouw van het Derde Rijk? Het was 12 september 1939, anderhalve week na de Duitse invasie van Polen. In het Poolse stadje Końskie hielden Wehrmacht-soldaten een dertigtal mannen...
Joodse gevangenen in Vught schreven hartverscheurende briefjes
Bijna 1200 Joodse gevangenen in Kamp Vught moesten op 15 november 1943 op transport naar Auschwitz. Veel achterblijvers wilden hun geliefden niet alleen laten gaan. Ze schreven haastig briefjes aan de kampleiding om te vragen of ze mee mochten met de trein. Wisten zij welk vreselijke lot hun te wachten stond? In de kelder van...
De zinloze slag bij Hedel
In de nacht van 22 op 23 april 1945 stak de Prinses Irene Brigade de Maas over bij Hedel om de Bommelerwaard te bezetten. Tijdens de actie sneuvelden twaalf soldaten. Maar wat was tegen het eind van de oorlog nog het nut van hun actie? Prins Bernhard was ontevreden in het voorjaar van 1945. Duitsland...
Lída Baarová: de onmogelijke liefde van Joseph Goebbels
Rijkspropagandaminister Joseph Goebbels raakt zo verliefd op de Tsjechische actrice Lída Baarová dat hij er met haar vandoor wil. Het komt er niet van, en Baarová betaalt een hoge prijs voor de affaire. ‘Geen van mijn films is zo dramatisch geweest als mijn leven.’ Haar moeder pusht Lída (1914-2000) en haar zus Zorka Janů al...
Nederland deporteerde dienstweigeraars tijdens WO2
Na de Duitse inval in mei 1940 wilde de Nederlandse regering in ballingschap de strijd voortzetten met een eigen brigade. Maar de kabinetsleden zagen over het hoofd dat veel Nederlandse emigranten niet meer voor hun vaderland wilden vechten. Om de dienstplicht toch af te dwingen namen ambtenaren harde maatregelen: Nederlanders in Zuid-Afrika werden naar Suriname...
Hoogmoedige Chamberlain dacht dat hij met Hitler kon onderhandelen. Trump lijkt daarin op hem
Neville Chamberlain dacht dat hij vrede kon kopen door Tsjecho-Slowakije uit te leveren aan Hitler. Hij was niet alleen naïef, maar ook hoogmoedig. Na een lange en succesvolle carrière in de Britse politiek negeerde Chamberlain de adviezen van anderen. Is Donald Trump de nieuwe Neville Chamberlain? De Britse krant The Guardian en andere media wierpen...
Herdenking van de Tweede Wereldoorlog is al tachtig jaar gevoelig
In 2001 opende Chris van der Heijden zijn ophefmakende boek Grijs verleden. Nederland en de Tweede Wereldoorlog met de even briljante als provocatieve zinnen: ‘Eerst was er de oorlog, daarna het verhaal van die oorlog. De oorlog was erg, maar het verhaal maakte de oorlog nog erger’. Deze zinnen schoten me te binnen, al lezend...
BBB wil voedselzekerheid in tijden van oorlog. In ’40-’45 betekende dat een kleinere veestapel
Nu Nederland stevig investeert in defensie, moet de regering ook aandacht krijgen voor voedselzekerheid in tijden van militaire conflicten, stelt BBB-Kamerlid Henk Vermeer. In aanloop naar de Tweede Wereldoorlog was de conclusie dat de veestapel flink moest krimpen als er een oorlog uitbrak. In een motie vroeg Vermeer de regering te onderzoeken of investeringen in...
Podcastmakers confronteren nabestaanden van bewaaksters Auschwitz
Negen Nederlandse vrouwen werkten tijdens de Tweede Wereldoorlog als bewaaksters in Auschwitz. Een nieuwe podcast schijnt licht op hun levens en keuzes. Helaas gaan de makers niet zo ethisch te werk. Ze benaderen nabestaanden die nog niets weten van dat deel van hun familiegeschiedenis en zich kapot schrikken. Veel historische podcasts gaan over de Tweede...