Alleen omdat ik een Van Hall ben – Dirk Wolthekker
Uit de onlangs verschenen biografie van Gijs Van Hall, bankier, burgemeester van Amsterdam van 1957 tot 1967, en samen met zijn in 1945 gefusilleerde broer Walraven van Hall verzetsman, komt een man naar voren met grote kwaliteiten. Tegelijkertijd vervulde hij op het verkeerde moment de verkeerde functie. Biograaf Dirk Wolthekker gebruikte het...
Ileen Montijn – Tot op de draad
Kleren kosten tegenwoordig niets meer en zijn makkelijk verkrijgbaar. Maar eeuwenlang was het een hele klus om er netjes bij te lopen. Elke broek of jurk moest met de hand op maat worden gemaakt. Dat was duur – zelfs voor de hogere standen. Daarom werden kledingstukken eindeloos hergebruikt. Ze werden versteld, vermaakt, gekeerd en geverfd...
Lilianne Ploumen over haar historische held Rosa Parks
Lilianne Ploumen roemt de Amerikaanse burgerrechtenactiviste Rosa Parks om haar moed om zich te verzetten tegen de rassensegregatie. Wanneer hoorde u voor het eerst over Rosa Parks?‘Ik ben van 1962, dus van na 1955, toen Rosa Parks (1913-2005) de wet aan haar laars lapte met haar weigering om als zwarte vrouw haar zitplaats in de...
Oudheid als ambitie – Karel Enenkel en Koen Ottenheym
Individuen of collectieven gebruiken de geschiedenis graag om aanspraken te versterken en hun eigen standpunt een zweem van respectabiliteit te verlenen. Zie bijvoorbeeld het debat over de Europese Unie. Voorstanders wijzen erop dat de Europese samenwerking na 1945 een einde heeft gemaakt aan de catastrofale oorlogen op het continent, terwijl tegenstanders graag tal van hooggeplaatste...
De moord op de gebroeders De Witt
In het Rampjaar 1672 is de Republiek ‘redeloos, reddeloos en radeloos’. Vertwijfeld gaan de burgers op zoek naar schuldigen. Die vinden ze in de regenten Johan en Cornelis de Witt. De Republiek der Verenigde Nederlanden verkeert in 1672 in oorlog. Dat is op zich niet uitzonderlijk, want het land is in die jaren voortdurend in...
In memoriam: Frans Smits (1958-2017)
Op 27 juni overleed Frans Smits, hoofdredacteur van Historisch Nieuwsblad. Hij was een bevlogen journalist, die veel heeft bijgedragen aan de populariteit van het vak geschiedenis. Frans Smits kwam van ver. Geboren in het Limburgse stadje Echt vertrok hij eind jaren zeventig naar Amsterdam. In zijn beleving was de afstand tussen...
Oliver Cromwell, een respectabele koningsmoordenaar
Parlementariër Oliver Cromwell droeg bij aan de terechtstelling van koning Karel I, een traumatisch moment in de Engelse geschiedenis. Toch wordt hem deze koningsmoord niet meer zo zwaar aangerekend. Sterker nog: veel Britten waarderen Cromwell vanwege zijn onverzettelijke houding tegenover Europa. 30 januari 1649 was een bitterkoude dag in Londen. Op nadrukkelijk verzoek van Karel...
De spoorlijn die de wereld veranderde
Annegreet van Bergen ging op bedevaart naar de plek waar in 1830 de eerste personentrein vertrok. ‘Sissend, puffend en rook uitblazend zette de locomotief zich in beweging.’ Ik had al veel gelezen en gehoord over de eerste spoorlijn ter wereld, die lang geleden, op 15 september 1830, werd geopend. Nu stond ik op een zaterdagochtend...
Voorpublicatie: Keizer Frederik II – Ben J.P. Crul
De dertiende-eeuwse keizer Frederik II maakte indruk op zijn tijdgenoten door zijn kennis, wijsheid en doortastendheid. Hij zette grote vernieuwingen in gang. Toch is zijn nalatenschap relatief onbekend. Hoe kwam dat? Frederik II van Hohenstaufen (1194-1250) was keizer van het Heilige Roomse Rijk. Dat strekte zich uit van de Baltische staten tot...
‘Dat hoeft het thuisfront allemaal niet te weten’
De opa van Ronald Nijboer, Evert-Jan Nijboer, reisde in 1945 als oorlogsvrijwilliger naar Indië om te vechten voor het behoud van de kolonie. Het verhaal begint als een jongensboek, maar al vrij snel na aankomst in Indië komt Evert-Jan in de duistere kanten van dit conflict terecht. Ronald Nijboer probeert antwoord te vinden op de...
Michiel Baud onderzocht het Argentinië van Máxima’s vader
Toen premier Kok hem vroeg het onderzoek te verrichten naar het Argentinië waar Máxima’s vader minister was geweest, had Michiel Baud nog nooit van Zorreguieta gehoord. ‘Een tragisch technocraat’, noemt Baud Zorreguieta. `Maar mild ben ik niet geweest. Iemand fout noemen vind ik niet mild.’ `Technocraat’. Tientallen malen komt het woord voor in het rapport Militair...
De Februaristaking van 1941
Op 25 februari 1941 kwamen de Amsterdammers in opstand tegen de Jodenvervolging. De Februaristaking was het enige massale protest tegen de deportaties in Europa.