De kracht van katoen
Dankzij de productie van katoen kon Europa een voorsprong nemen op de rest van de wereld. De grondstof vormde een belangrijke pijler onder de Industriële Revolutie. Maar aan dat succes zat volgens Annegreet van Bergen een donkere kant. T-shirts worden tegenwoordig in Nederland in grote aantallen weggegeven als reclamemateriaal of herinnering aan een evenement. Toch...
Barry Atsma over zijn historische held Walraven van Hall
Acteur Barry Atsma bewondert verzetsheld Walraven van Hall (1906-1945), die miljoenen guldens bij elkaar bracht om het Nederlandse verzet te financieren. Hij vertolkt Van Hall in de film Bankier van het verzet, die op 8 maart in première gaat. Wanneer maakte u kennis met Walraven van Hall? ‘Zo’n vier, vijf jaar geleden, tijdens de...
‘Nederlandse historici zijn te braaf’
In de ‘stelling’ reageert een vast panel van historici op een actuele gebeurtenis. Martin Sommer: ‘Ik zie dat Nederlandse historici wel heel braaf achter elkaar aan lopen en weinig eigenzinnigheid vertonen. Dat zagen we laatst weer eens in de discussie rond het Oost-Indisch Huis in Amsterdam. In dit voormalige hoofdkwartier...
Orbáns Hongarije leek op de ‘geleide democratie’ van zijn grote voorbeeld Miklós Horthy
Met de verkiezingsoverwinning van Peter Magyar komt er in Hongarije na zestien jaar een einde aan het tijdperk Orbán. Zijn ‘illiberale staat’ vertoonde grote gelijkenis met de ‘geleide democratie’ die Hongarije tussen 1920 en 1944 onder regent Miklós Horthy was. De rest van Europa is het alweer vergeten, maar in Hongarije is het na de...
Ontsnapt aan Fidel Castro
Het Nederlandse ambassadeursechtpaar Gideon en Maria Boissevain heeft begin jaren zestig Cuba als standplaats. En daar gedragen ze zich allesbehalve neutraal. Ze openen hun deuren voor Fidel Castro’s tegenstanders en steunen een operatie om kinderen het land uit te krijgen. Maar opeens verandert Maria van mening. Als Gideon Walrave Boissevain op 16 augustus 1963 op...
De opkomst van lokale partijen
Sinds de jaren negentig zijn lokale partijen in opmars. Hoe kan dat? En waarom begon hun succes in het zuiden van het land? Dat heeft alles te maken met de opstelling van de Katholieke Volkspartij. Gesloten politieke cultuur Een raadslid van een lokale partij die een schadeclaim indient bij de gemeente waar hij vervolgens als...
Jacob van Lennep – Marita Mathijsen
Jacob van Lennep (1802-1868) was een zondagskind. Hij was niet alleen knap, fysiek sterk, intelligent en literair begaafd, maar hij behoorde ook nog eens tot de maatschappelijke en culturele elite. Zijn vader was hoogleraar klassieke talen en ‘Kootje’ groeide op aan de Keizersgracht in Amsterdam en het buitenhuis van de familie in Heemstede. Van Lennep...
‘De katholieke kerk maakte zich oprecht zorgen om het zieleheil van de katharen’
Ons beeld van de katharen berust voornamelijk op negentiende-eeuwse verzinsels. Dat betoogt historicus en theoloog John van Schaik in zijn nieuwe boek De katharen. Tussen werkelijkheid en fictie. ‘Mensen worden soms boos als ik historische feiten aandraag die niet passen bij hun eigen beeld.’ Wie waren de katharen en wat geloofden zij? ‘De katharen waren...
De terugkeer van de oorlogsheld
Filmrecensent Jos van den Burg schrijft dat we in Bankier van het Verzet weer een onvervalste oorlogsheld aantreffen, nadat deze lange tijd van het witte doek was verdwenen. Zelden zal een oratie zoveel invloed hebben gehad op de geschiedschrijving als Hans Bloms In de ban van goed en fout?. In zijn inaugurale reden pleitte Blom...
‘In de publieke opinie zijn verzetsmensen altijd helden geweest’
Helden, schurken of iets daartussen? Donderdag 15 februari spraken Historisch Nieuwsblad-redacteur Bas Kromhout en auteur Jan Brokken onder leiding van radiomaker Jos Palm over de visie op het verzet in de serie Helden en Schurken, die Historisch Nieuwsblad samen met het Verzetsmuseum Amsterdam, het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies en de VPRO organiseert....
‘In 1943 gingen de handschoenen uit’
‘In 1943 wordt de sfeer in Nederland grimmiger,’ zegt historicus en Historisch Nieuwsblad-redacteur dr. Bas Kromhout. Op maandag 7 mei 2018 vertelt Kromhout tijdens de Collegedag Tweede Wereldoorlog in het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid over het Nederlandse verzet in het kanteljaar 1943. ‘Zowel bij de Duitsers als bij het verzet zie je een...
‘Eén sterke man kan de geschiedenis niet veranderen’
In de stelling reageert een vast panel van historici op een actuele gebeurtenis. Kan één sterke man de loop van de geschiedenis veranderen? Martin Sommer:‘Tijdens mijn studie geschiedenis kwamen er geen sterke mannen aan te pas. In Nederland haten we grote mannen, wat natuurlijk alles te maken heeft met onze politieke geschiedenis van decentralisatie, overleg...