De 500 Rijksten van de Republiek – Kees Zandvliet
Op de cover van De 500 Rijksten van de Republiek pronkt een groepsportret van de regenten van het Oude Mannen- en Vrouwengasthuis. Op dit schilderij van Jan Maurits Quinkhard dragen alle vier de heren een typisch achttiende-eeuwse pruik. Er kan geen misverstand over bestaan: dit boek beslaat meer dan alleen de fine fleur van de...
Regels en rituelen in de Tweede Kamer
De Tweede Kamer kiest vandaag een nieuwe voorzitter. In de tweede helft van de twintigste eeuw groeide de Kamervoorzitter uit tot een gevestigd instituut, zowel binnen als buiten de Kamer.
‘Europese integratie begon in 1815’
De Europese integratie begon met de internationale samenwerking na de val van Napoleon. Dat concludeert hoogleraar Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen Beatrice de Graaf in haar nieuwe boek, Tegen de terreur. Hierin beschrijft ze hoe tussen 1815 en 1818 de Europese grootmachten voor het eerst intensief samenwerkten om de vrede op het continent te waarborgen....
Fransen vonden hun koloniën te duur
In de jaren vijftig groeiden in Frankrijk de twijfels over de kolonisatie. Waarom werd er zoveel geld in Afrika gepompt als het Franse platteland nog nauwelijks ontwikkeld was? Critici keken jaloers naar Nederland, dat volgens hen in voorspoed leefde nu het niet meer hoefde mee te betalen aan de ontwikkeling van Indië. De Nederlandse ambassadeur...
Hoe Oldenbarnevelt bijna een burgeroorlog veroorzaakte
Tijdens de wapenstilstand met Spanje ontstond een hoogoplopend conflict in de gereformeerde kerk. Landsadvocaat Johan van Oldenbarnevelt probeerde de partijen met elkaar te verzoenen, maar dat maakte de situatie juist erger. De Republiek balanceerde op de rand van een burgeroorlog. In januari 1610 greep de Alkmaarse schutterij de macht in de stad. De schutters...
Het verslag van Hendrick Hamel
Dertien jaar zat Gorinchemmer Hendrick Hamel vast in zeventiende-eeuws Korea. Na een gedurfde ontsnapping vertelde hij zijn landgenoten over het leven daar. Zijn verslag – nu 350 jaar oud – was lang de enige bron over het geïsoleerde land in Oost-Azië. De Sperwer was lek. Het gat in de romp van het VOC-schip was...
DDT-gebruik van de jaren veertig heeft nog steeds rampzalige gevolgen
In de jaren veertig verklaarden de Verenigde Staten insecten de oorlog. Helemaal uitgeroeid moesten ze, die nutteloze beesten. Daarom werd er kwistig met DDT gesproeid. Tot bioloog Rachel Carson aantoonde dat het land een ramp over zich had afgeroepen. Het was oorlog in de Verenigde Staten. Talloze vliegtuigen ronkten laag boven het land, uitgestrekte gebieden...
Voorpublicatie: Troelstra’s vergissing – Rob Hartmans
Begin november 1918 leek de Russische Revolutie over te slaan naar Duitsland. Op 11 november riep SDAP-leider Pieter Jelles Troelstra arbeiders op ook in Nederland de macht te grijpen. Maar was de situatie in ons land echt zo revolutionair? ‘Toen ik in de stad kwam, meende ik iets bizonders te zullen zien aan de...
Stokoud hoofdpijndossier
De kwestie rond de dividendbelasting heeft een flinke deuk geslagen in het imago van premier Mark Rutte. Het beeld is ontstaan dat hij de belasting wilde afschaffen om tegemoet te komen aan zijn vroegere werkgever, Unilever. Door deze maatregel zou een probleem worden opgelost waar het levensmiddelenconcern al vanaf zijn prille begin mee kampt. Hoe...
Byzantijnse ruïnes verpest
Bulgaarse overheden hebben eeuwenoude ruïnes laten omtoveren tot een soort Disney-kastelen. Van de originele Poort van Trajanus en de Byzantijnse forten in het natuurgebied Jajlata is weinig meer bewaard gebleven dan enkele funderingen. Maar de afgelopen jaren zijn daar – met moderne materialen – weer complete muren, torens en boogpartijen bovenop gebouwd. Nu de...
Een zeeheld als scheepsnaam, kan dat nog?
De Nederlandse marine wil in 2020 nieuwe boten aanschaffen en is op zoek naar geschikte scheepsnamen. Dagblad Trouw berichtte dat de traditiecommissie van de marine zich geconfronteerd ziet met een probleem: kunnen schepen nog worden vernoemd naar zeventiende-eeuwse zeehelden, nu figuren zoals Michiel de Ruyter en Witte de With onder vuur liggen vanwege hun optreden...
Stiekem katholiek
Katholieken in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden schipperden met hun religie om zich te handhaven in een samenleving die ‘paapsche superstitien ende affgoderie’ officieel afwees. In de Republiek was grofweg een derde van de bevolking katholiek, maar tijdens de Opstand in de late zestiende eeuw waren katholieke kerken ontmanteld en was het priesters...