Film: Ganz: How I lost my Beetle
De Volkswagen kever was toch een idee van Adolf Hitler, waarna Ferdinand Porsche de succesvolle ‘volksauto’ ontwierp? Zo hadden we het altijd begrepen, maar de documentaire Ganz: How I Lost My Beetle vertelt een ander verhaal. Niet Porsche, maar de Joodse ingenieur Josef Ganz bedacht het concept van Duitslands populairste auto: het ruggengraatchassis, de motor...
‘De veerkracht van de samenleving speelde een grote rol in de Hongerwinter’
Het gangbare beeld van de Hongerwinter als periode waarin het ‘ieder voor zich’ was, is niet correct. Historicus Ingrid de Zwarte laat dat zien in haar academisch proefschrift, dat als Nederlandse publieksversie in boekvorm is gepubliceerd. ‘In alle steden in het westen, maar zelfs ook in het noordoosten van het land, waren mensen betrokken om de crisis...
Maoïsten
Een groep studenten aan de prestigieuze Peking Universiteit in Beijing organiseerde in december een politieke manifestatie ter ere van Mao. Ze werden prompt gearresteerd. In februari kwamen de studenten met een video waarin ze gedwongen zelfkritiek toonden – precies zoals dat gebeurde tijdens de Culturele Revolutie. De studenten hadden zich, volgens de...
Maarten van Rossem: ‘Het zelfbeeld van de Britten is gebaseerd op valse nostalgie’
Maarten van Rossem blikt terug op Churchill en ziet hoe sentimentele gevoelens doorsijpelen in het hedendaagse Groot-Brittannië: ‘De Brexit is gebaseerd op een verlangen naar vroeger.’ Hoe groot is de invloed van Churchill daadwerkelijk geweest op het verloop van de wereldgeschiedenis? ‘Daar moet je heel terughoudend in zijn. Als Churchill in 1940 geen minister-president geworden...
De vele gezichten van Johan Maurits
Het Mauritshuis ontving de afgelopen jaren steeds meer kritiek op het mogelijk dubieuze verleden van naamgever Johan Maurits van Nassau-Siegen, in de zeventiende eeuw gouverneur van toenmalig Nederlands-Brazilië. Een besluit om een buste van Johan Maurits van de foyer naar het depot te verplaatsen leidde begin 2018 alleen nog maar tot meer ophef. Hoewel de...
Ongepaste ’territoriale claim’
Antonio Tajani, de Italiaanse voorzitter van het Europese Parlement, heeft een historische blunder begaan. Tajani sprak in februari tijdens een herdenkingsbijeenkomst in Basovizza, op de grens van Italië en Slovenië. Hier vermoordden tijdens de Tweede Wereldoorlog Joegoslavische communisten een groot aantal vermeende fascisten, onder wie vooral ook veel onschuldige Italianen. Tajani beëindigde...
‘Je kunt riddertoernooien zien als een vroege vorm van teambuilding’
In het kader van de huldigingsreis van Filips II werden in de Nederlanden in 1549-1550 maar liefst veertien riddertoernooien georganiseerd, verspreid over diverse steden. Mediëvist Mario Damen toont tijdens de Collegedag Middeleeuwse hofcultuur, maandag 3 juni in Leiden, aan dat deze toernooien onderdeel uitmaakten van een brede ridderlijke cultuur. Bovendien dienden deze toernooien ter bevordering...
‘Herodotus geeft een enorm veelzijdige toegang tot de antieke wereld’
Vijf jaar lang heeft classicus Wolther Kassies gewerkt aan een integrale vertaling van de Historiën van Herodotus, die ook wel de ‘vader van de geschiedschrijving’ wordt genoemd. Het hoofdthema van dit veelomvattende werk uit de vijfde eeuw v.Chr. bestaat uit de conflicten tussen Grieken en niet-Grieken. Herodotus heeft ons volgens Kassies nog veel meer te...
Jan Zwartendijk zei tegen zijn kinderen: ‘Ik moet het gewoon doen’
Verzetsheld Jan Zwartendijk krijgt vandaag postuum de belangrijkste dapperheidsonderscheiding buiten de strijd. Volgens schrijver Jan Brokken vond Zwartendijk zichzelf geen held.
Taalkwestie beïnvloedt kolonialisme-debat België
In februari publiceerden experts van de VN een zeer kritisch rapport over de Belgische omgang met het koloniale verleden. Zij adviseerden de regering dan ook om daarover officiële excuses aan te bieden. Historicus Frank Gerits (Universiteit Utrecht) doet onderzoek naar propaganda voor Belgisch-Congo in onder andere de Verenigde Staten. Als Vlaming in Nederland kan...
Elzas-Lotharingen: grensland in het hart van Europa
Tijdens een Frans-Duitse top werd het jubileum van het Élysée-verdrag gevierd: de officiële verzoening tussen de landen. Eeuwenlang was Elzas-Lotharingen een speelbal tussen de aartsvijanden.
Afkeer van geweld: een eeuw dienstweigering
Oekraïne zoekt naar nieuwe dienstplichtigen en past de lijst met uitzonderingen aan. Vanaf 1900 maakten in Nederland steeds meer mannen bezwaar tegen de militaire dienstplicht.