Gorbatsjov en het einde van de Sovjet-Unie
Twintig jaar geleden kwam Michail Gorbatsjov aan de macht in de Sovjet-Unie. Tijdens zijn bewind (1985-1991) kwam er een einde aan 74 jaar communisme, de Koude Oorlog verdween en de Sovjet-Unie werd als staat van de kaart geveegd. In november 1985 wachtte in Genève een in Siberische winterjas gehulde 54 jaar oude Mikhail Sergejevitsj Gorbatsjov,...
‘Werkelijk begrip van de geschiedenis bereik je alleen door oog in oog te staan met de mensen van vroeger’
Als je grotere ontwikkelingen bekijkt vanuit individueel perspectief, breng je de geschiedenis tot leven, vindt Dick Harrison. Deze toonaangevende Zweeds historicus zal zich tijdens het Geschiedenis Festival, op 5 oktober in Haarlem, dan ook richten op persoonlijke verhalen. Hij is er komend festival voor de tweede keer bij en geeft een lezing over één van zijn specialismes:...
Nationalisme in Vlaanderen
De Vlaams-Nationalistische N-VA is opnieuw de grootste partij geworden in Vlaanderen. Sinds de negentiende eeuw zijn de Vlamingen op zoek naar zichzelf. Wat kenmerkt hen?
Hoe aartshertogen Albrecht en Isabella voorspoed brengen in de Zuidelijke Nederlanden
De kunsten bloeiden, de handel leefde op en steden krabbelden uit het dal na decennia van catastrofes. Begin zeventiende eeuw beleefden de Zuidelijke Nederlanden een periode van welvaart onder de aartshertogen Albrecht en Isabella. En bovenal werden de gewesten weer vroom katholiek. Daar hangt een Rubens, daar een Titiaan en verderop een Van Eyck. De...
Spionnen bespioneerd
Correspondentie rond de Engelse koning verraadt wie er in de zestiende eeuw spioneerde. En daarvoor hoeven de brieven niet gelezen te worden. Zonder de inhoud te bekijken hebben historici 132.747 brieven onderzocht van en aan Engelse koningen van Hendrik VIII tot en met Elizabeth I, hun secretarissen en verdere netwerk. Ze waren op zoek...
Redder van de armen
Vervuld van vooruitgangsgeloof en liefde voor Jezus – maar niet voor religieus gebakkelei – streed de Fries Willem Hendrik Suringar (1790-1872) een leven lang tegen armoede en voor een fatsoenlijke behandeling van gevangenen. Suringar zette zich in voor clubs als ‛Ter Beschaving van het Verstand en Verbetering van het Hart’ (als scholier)...
Ophef over ‘SS’ers’ van Armando
In april zou er in kamp Amersfoort een eerbetoon plaatsvinden aan de in 2018 overleden kunstenaar Armando. Maar ‘antifascisten’ protesteerden, omdat ze meenden dat de ‘SS-bewonderaar’ niet kon worden geëerd in een voormalig kamp. De actiegroep refereerde hiermee aan de door Armando en Hans Sleutelaar samengestelde bundel De SS’ers uit 1967. Hierin...
Etnische Mongolen
China pakt minderheid keihard aan. Twintig jaar werkte historicus Lhamjab Borjigin aan een verzameling getuigenissen van Mongoolse gevangenen tijdens de Chinese Culturele Revolutie in de jaren zestig. In 2006 publiceerde hij deze studie over wat hij een ‘genocide’ noemt. Als specialist in oral history probeert Borjigin een stem te geven aan de...
Zeeleeuwen zijn belabberde duikbotenjagers
Aan de kust van Noorwegen is een dode Russische 'walvisspion' aangetroffen. De trainingsprogramma's van zeezoogdieren voor militaire doeleinden gaan terug tot in de Koude Oorlog.
Het spook van Churchill
In de Britse cultuuroorlogen duikt Winston Churchill telkens weer op – zeker in Brexit-tijden. In maart riep Labour-politicus David Lammy de geest van ‘de grootste Brit ooit’ op in zijn aanval op de European Research Group, een ultrarechtse denktank. ‘Op 30 september 1938 stond Churchill in het parlement en zei: “We will...
Abram de Swaan over zijn historische held
Abram de Swaan, emeritus universiteitshoogleraar sociale wetenschap, betoogt in zijn boek Tegen de vrouwen dat mannen zich bedreigd voelen door de vrouwenemancipatie en dat afreageren in het jihadisme en extreem-rechtse stromingen. Hij bewondert de Amerikaanse Democraat Nancy Pelosi, de eerste vrouwelijke voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, om haar visie, kracht en standvastigheid. ...
De grootste marketingtruc
Katholieke kerken baadden vroeger in weelde en dat is nog steeds te zien. Het geld ervoor verwierven ze met de verkoop van aflaten. Een praktijk die nog altijd niet helemaal is verdwenen, zo merkte Annegreet van Bergen. Ik vond het vroeger als kind maar niks dat mijn vader met vakantie kerken wilde bezoeken. Als verklaard...