Het verhaal van de grondwet – Wim Voermans
Toen minister van Justitie Jack Straw in 2008 suggereerde dat het tijd werd dat Groot-Brittannië een geschreven grondwet in één document kreeg, net als 97,9 procent van de bij de VN aangesloten landen, werd hij weggehoond. De meeste Britten waren juist trots op hun uitzonderingspositie. Hun politieke bestel was verankerd in een complex geheel van...
Alles voor Vincent – Hans Luijten
Dat het werk van Vincent van Gogh tegenwoordig zo populair is en dat hijzelf door velen wordt gezien als een van de belangrijkste kunstenaars aller tijden, heeft een aantal oorzaken. Om te beginnen is zijn werk heel intens, maar toch ‘begrijpelijk’. Daarnaast voldoet zijn levensloop – mislukt in de ‘normale’ maatschappij, bezeten werkend aan schilderijen...
Film: Judy
Hollywood kan overal goud van maken, ook van de duistere achterkant van zichzelf. Zoals in Judy, over de achterkant van het glamourbestaan van Judy Garland, die in 1936 op haar veertiende haar Hollywood-debuut maakte. Drie jaar later was ze met The Wizard of Oz een wereldster. Judy toont Garland in 1969, kort voor haar...
Film: Come and See
‘Het is bij ons net een zomerkamp,’ zegt een partizaan in Wit-Rusland in 1943 half lachend tegen een 14-jarige jongen die wil meevechten tegen de Duitse vijand. De knul mag mee en komt er snel achter hoe dat ‘zomerkamp’ er in de Tweede Wereldoorlog uitziet. Met hem beleven we in de Russische oorlogsklassieker Come and...
Marco Mostert over christelijke missionarissen in de Lage Landen
Marco Mostert spreekt op de Collegedag Religiegeschiedenis over de kerstening van Nederland. Wat weten we over religie voorafgaand aan de kerstening? Welke middelen gebruikten de missionarissen om mensen tot het christendom te bekeren? En hoe ontwikkelde het christendom zich in de eeuwen na de kerstening? Waarover spreekt u op de Collegedag Religiegeschiedenis? Ik vertel over de...
Vier gezichten op een Surinaamse plantage
In een interactieve webdocumentaire vertellen Dolores Leeuwin, Jörgen Raymann, Lange Frans en Défano Holwijn de op waarheid gebaseerde verhalen van vier historische figuren op een Surinaamse plantage. Daarmee willen zij een nieuwe en persoonlijke dimensie geven aan de slavernij. Regisseur Hesdy Lonwijk legt uit waarom kennis van dit soort verhalen cruciaal is voor ons begrip...
Het dorp als zuurstof van het land
Veel doorgewinterde dorpelingen merken dat het dorp niet meer zo is als vroeger. Wim Daniëls bespreekt in zijn nieuwe boek Het Dorp het traditionele dorpsleven en de radicale veranderingen die het onderging vanaf de jaren zestig. Karakteristieke dorpsfiguren, zandweggetjes, dorpsdrama’s en de jaarlijkse kermis; het komt allemaal aan de orde in Daniëls’ relaas vol ‘o...
Was Catharina de’ Medici echt een Zwarte Koningin?
Ze wordt gezien als de kwade genius achter de Bartholomeusnacht, 23 augustus 1572 – het begin van een slachting waarbij duizenden protestanten omkwamen. Catharina de’ Medici dankt er haar bijnaam ‘de Zwarte Koningin’ aan. Is zij echt schuldig aan het vele bloedvergieten van haar tijd? Frankrijk werd in de tweede helft van de zestiende eeuw...
‘Mannen van Nederland, opent de oogen!’
De strijd voor vrouwenkiesrecht is geen zaak van vrouwen alleen geweest. In de jaren tien van de vorige eeuw steunde een groep mannen de vrouwen in hun streven, en schrijvers als John Stuart Mill en Bernard Tellegen vormden een bron van inspiratie voor feministen als Aletta Jacobs. Een illuster mannengezelschap stapte op zondag...
Interview met Mineke Bosch over vrouwenkiesrecht
De beweging voor vrouwenkiesrecht rond 1900 bestond niet alleen uit deftige dames uit het westen van het land. Tijdens het onderzoek voor haar nieuwste boek Strijd! ontdekte historica Mineke Bosch dat de beweging tot diep in de provincie doordrong. ‘Vrouwen van de afdeling Ten Boer in Groningen bezochten omringende dorpen om handtekeningen te verzamelen.’ Uw...
Gemanipuleerde schedels
Twee jongens met opzettelijk vervormde schedels werden in de vijfde eeuw in één graf gelegd in oostelijk Kroatië. Hun voorouders kwamen uit verschillende delen van de wereld. Een van de jongens was 14 tot 16 jaar oud en zijn schedel was bizar lang en hoog, alsof die vanaf zijn kruin schuin naar...
Prehistorische gewichten
Bewoners van Brittannië en Frankrijk gebruikten in de eeuwen rond 1000 v.Chr. al gestandaardiseerde gewichten voor handel. Dat suggereren onder meer de gewichten van gouden gedraaide nekringen, waarvan er uit deze periode verscheidene zijn teruggevonden. Onderzoeker Lorenz Rahmstorf van de Universiteit Göttingen vergeleek de gewichten en concludeerde dat 93,5 gram een steeds terugkerende...