Home Gemanipuleerde schedels

Gemanipuleerde schedels

  • Gepubliceerd op: 30 september 2019
  • Laatste update 13 okt 2022
  • Auteur:
    Geertje Dekkers
Gemanipuleerde schedels

Twee jongens met opzettelijk vervormde schedels werden in de vijfde eeuw in één graf gelegd in oostelijk Kroatië. Hun voorouders kwamen uit verschillende delen van de wereld.

Een van de jongens was 14 tot 16 jaar oud en zijn schedel was bizar lang en hoog, alsof die vanaf zijn kruin schuin naar achteren was gezogen. Zijn grafgenoot was 12 tot 14 jaar en zijn schedel was aan de voorkant afgeplat, waardoor de botten ver omhoog waren gegroeid. De hoofden van beide jongens waren vanaf hun vroegste jeugd ingebonden en gespalkt om de nog flexibele schedelbotten in deze afwijkende vormen te laten groeien.

Uit DNA-onderzoek blijkt dat de jongen met de verlengde schedel van Oost-Aziatische afkomst was en de voorouders van de jongen met de platte voorkant uit het Midden-Oosten kwamen. De jongens leefden in de tijd van de grote volksverhuizingen, waarin onder meer de Hunnen van oost naar west trokken, en waarin verschillende groepen elkaar ontmoetten. Dat verklaart misschien waarom ze samen in een graf belandden. Er werd zelfs nog een derde jongen met hen begraven, wiens hoofd onbehandeld was; zijn afkomst was West-Euraziatisch.

Dat de schedels van drie jongens uit verschillende regio’s er anders uitzagen, suggereert dat de specifieke vorm te maken had met de geografische afkomst. Drie schedels zijn te weinig om dat te bewijzen, maar meer DNA-onderzoek kan duidelijk maken of er een verband is tussen herkomst en deze opvallende gewoonte.
 
Bron
Daniel Fernandes, Kendra Sirak et al., ‛Cranial deformation and genetic diversity’, in: PlosOne
 

Kader: Wereldwijd
In de Andes en de Kaukasus, in Duitsland en op eilanden in de Stille Oceaan: bijna overal ter wereld zijn in de loop van de geschiedenis hoofdjes van baby’s maandenlang in een extra lange, ronde of juist platte vorm gedrukt. Tot in de twintigste eeuw leefden in Rusland en Frankrijk mensen met vervormde schedels – al is niet duidelijk of zij behandeld waren om een aparte vorm te krijgen, of dat ze als baby waren ingezwachteld om hun hoofd te beschermen, met een ongewild afwijkend resultaat.


De Chinook, Amerikaanse indianen, maken het hoofd van baby’s platter. Schilderij door Paule Kane, 1848.
 

Kader: Langhoofdigen
De Griekse arts Hippocrates wist rond 400 v.Chr. dat er macrocephali bestonden – langhoofdigen. Waar ze precies woonden hield hij vaag, maar hij wist wel te vertellen hoe hun hoofden lang werden: ‛Zodra het kind geboren is en als het hoofd nog beweeglijk is, bewerken ze het met hun handen en perken ze het in, zodat het een lange vorm krijgt. Daarvoor gebruiken ze verbanden en andere hulpmiddelen, waarmee ze de ronde vorm van het hoofd tenietdoen en waarmee ze het langer maken.’
 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 10 - 2019

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer