Tim Bouverie – Appeasement
Wat waren ze bang. Voor Adolf Hitler, welteverstaan. Al die diplomaten, ministers, aristocraten en goedwillenden waren op één ding uit: een confrontatie met nazi-Duitsland vermijden, uit angst een oorlog te ontketenen. De herinnering aan het lijden in de Eerste Wereldoorlog (‘Dit nooit meer!’) was nog te vers. Niet in de laatste plaats in Engeland, waar...
Frank Dikötter – Acht dictators uit de 20e eeuw
De twintigste eeuw lijkt het tijdperk waarin de democratie triomfeerde, maar het was ook een eeuw waarin grote delen van de wereldbevolking zuchtten onder dictators. De in Nederland geboren en in Hongkong docerende historicus Frank Dikötter heeft drie imponerende boeken geschreven over China onder Mao Zedong. In dit volgende boek laat hij zijn licht schijnen...
John Barton – De Bijbel
Anno 2020 zijn er nog altijd christenen die de Bijbel zien als één consistent boek, gedicteerd door God zelf, dat je dus letterlijk moet nemen. Tegelijkertijd zijn er ook militante atheïsten als Richard Dawkins en Paul Cliteur, die de Bijbel op een niet minder fundamentalistische wijze lezen en deze beschouwen als een handboek voor religieus...
Een tableaugeschiedenis van de kruistochten
Dan Jones schetst in zijn boek De Kruisvaarders een ‘tableaugeschiedenis’ van de kruistochten. De Engelse historicus beschrijft de heilige oorlogen door de ogen van uiteenlopende personages: van pausen tot Vikingen en van islamitische schrijvers tot vrouwen die het kruis opnamen. ‘Het rechtvaardigen van de gewelddadige kruistochten vergde een knap staaltje mentale acrobatiek.’ Waarom moest dit...
De terugkeer van een ‘zombiegeschiedbeeld’
Boeken en films hebben bijgedragen aan het mythische beeld van de Perzische invasie van Griekenland (480 v.Chr.) als een oorlog waarin een despoot met een Oosters leger de Griekse vrijheidswaarden bedreigt. In zijn nieuwe boek Xerxes in Griekenland gaat Jona Lendering deze mythe, een ‘zombiegeschiedbeeld’, te lijf. De Nederlandse historicus vertelt het verhaal van de...
De oorlog van horen zwijgen
Na de oorlog vertrekken de ouders van Mieke Eerkens naar Amerika. Nederland voelt niet meer als thuis, dus zoeken zij het geluk in Californië. Hier groeit Mieke op. Decennia later schrijft ze het boek All ships follow me, waarin zij het oorlogsverleden van haar ouders blootlegt. Het boek verschijnt nu in het Nederlands: De oorlog...
Neem de tijd en laat je passie zien
Marike Barendse is uitgeroepen tot beste geschiedenisleraar van 2019. Het Rijksmuseum, de NTR en het Nationaal Archief reikten die prijs dit jaar voor de zesde keer uit. De jury beoordeelde meer dan honderd aanmeldingen en Barendse, al twaalf jaar docent op het Vossius Gymnasium in Amsterdam, kwam als winnaar uit de bus. Haar geheim: ‘neem...
‘Op zee vinden allerlei ontwikkelingen plaats waar we weinig aandacht voor hebben’
Er zijn bibliotheken volgeschreven over de geschiedenis van geopolitiek, maar wat er op zee gebeurt blijft volgens filosoof Haroon Sheikh onderbelicht. In zijn boek Hydropolitiek beschrijft hij de geschiedenis van de zeven grote wereldzeeën. Hij constateert dat de ligging van steden en gebieden een onontkoombare invloed heeft op de politiek, economie en tradities van samenlevingen....
Germanofobie
Rond 105 v.Chr. bezorgden Germanen de Romeinen een collectief trauma, dat vijf eeuwen lang zou blijven opspelen. Eind tweede eeuw voor Christus leden de Romeinen enkele nederlagen tegen de noordelijke Cimbri en Teutones. Dramatische verslagen hiervan hielden de angst voor volkeren uit het noorden een half millennium lang levend, en geschikt voor politiek gebruik. ...
Geen recht voor onkuise vrouwen
Vrouwen die aangifte van verkrachting deden, moesten in Victoriaans Engeland kunnen aantonen dat ze van goede zeden waren. In 1878 meldde een 13-jarig Engels dienstmeisje dat ze verkracht was. Een dag daarna werd ze onderzocht door arts Albert Benthall, die bij het meisje geen tekenen zag dat ze daags ervoor voor het eerst seks had...
Gerenommeerd wetenschapsblad verkoopt onzin
Onzinnig, slecht geïnformeerd, vreselijk – kenners oordelen hard over een recent artikel in het vooraanstaande wetenschappelijke tijdschrift Science over de invloed van de middeleeuwse kerk op de westerse psyche. De auteurs van het Science-artikel – géén historici – stellen dat langdurige blootstelling aan de katholieke kerk de westerse mens individualistischer heeft gemaakt...
Hollandse meesteressen
Kunstliefhebbers in Washington kunnen werken bewonderen van Nederlandse vrouwelijke schilders uit de zeventiende en achttiende eeuw. Onder anderen Judith Leyster, Maria Sibylla Merian en Rachel Ruysch hangen tijdelijk in het National Museum of Women in the Arts, dat vrouwelijke kunstenaars uit de schaduw van hun mannelijke collega’s wil halen. In de zeventiende en...