Vorsten leenden zich blut
In de late Middeleeuwen was de financiële situatie van de vorsten van Brabant, Gelre, Holland en Luxemburg penibel. Ze leenden veel geld, waardoor ze zichzelf nog dieper in de problemen brachten. Volgens de mores van de late Middeleeuwen diende een vorst te leven van zijn ‘domein’: allerlei historisch gegroeide inkomsten die zijn...
Politie tegen Noord-Afrikanen
Van 1923 tot 1944 had Parijs een speciale politie voor Noord-Afrikanen, die op dubieuze wijze controle uitoefende. Aanleiding voor de oprichting van de Brigade Nord-Africaine (NBA) was een reeks moorden die de Marokkaanse migrant Khéili Mohammed Sulimane in 1923 pleegde. Die moorden wakkerden de angst voor Noord-Afrikaanse vreemdelingen aan, en kranten eisten...
Stokoude pornografie
Stukken van het oudste bekende handschrift van het dertiende-eeuwse gedicht Roman de la Rose zijn opgedoken in het archief van het bisdom van Worcester. Het zijn uitgerekend de meest pornografische fragmenten. De fragmenten staan op stukken perkament die waarschijnlijk zijn hergebruikt als boekbanden voor een andere tekst en zijn daarom niet goed...
Nazidesign blijkt nep
Tientallen nazischatten die in 2017 zijn opgedoken in Argentinië zijn volgens Duitse onderzoekers nep. Het Holocaust-museum in Buenos Aires wil toch een aantal voorwerpen tentoonstellen. Tijdens een inval bij een antiquair vond de Argentijnse politie in 2017 volgens berichten een vergrootglas van Hitler zelf, dolken met hakenkruizen erop, een schedelmeter die werd...
Gandhi ligt steeds meer onder vuur
Honderdvijftig jaar na zijn geboorte verwijten critici Mahatma Gandhi seksisme, racisme en ander wangedrag. Afgelopen oktober vierden aanhangers de 150ste verjaardag van de Mahatma of ‘grote ziel’. De voorman van het vreedzame verzet in India kreeg zoals vanouds veel lof toegezwaaid. Maar een groeiende schare critici hekelt Gandhi’s houding tegenover vrouwen, zijn...
Nieuw Asterix-verhaal is plausibel
Het nieuwste stripboek over Asterix en Obelix, De dochter van de veldheer, is ‘een reuze-aardig album’, vindt historicus en Asterix-liefhebber René van Royen. ‘Er zitten allerlei mooie historische vondsten in en ik vind het ook goed dat de hoofdpersoon een stoer meisje is. Onder de Galliërs waren veel stoere wijven.’ Van Royen...
Coen Verbraak over zijn haar historische held
Journalist en historicus Coen Verbraak presenteert vanaf 21 november zijn documentaireserie Onze jongens op Java, over de 120.000 Nederlandse militairen die tijdens de dekolonisatieoorlog vochten tegen de nationalisten van Soekarno. Verbraak roemt Vrij Nederland-hoofdredacteur Joop van Tijn als zijn journalistieke leermeester. Wanneer maakte u kennis met Joop van Tijn? ‘Als 17-jarige stuurde...
STELLING: christelijk Nederland
Eva Rovers ‘Zonder twijfel. Tweeduizend jaar christelijke dominantie wis je niet uit met een paar decennia ontkerkelijking. Het kerkelijk geloof speelt uiteraard niet meer dezelfde rol als een halve eeuw geleden, laat staan langer geleden. Maar onze moraliteit en ons mensbeeld worden nog altijd sterk bepaald door de christelijke levensbeschouwing. Denk aan waarden als...
Film – Ze noemen me baboe
Geweldig, die schat aan historisch beeldmateriaal in Eye Filmmuseum en het Nederlands Instituut Beeld en Geluid. De rijkdom ervan valt weer eens te constateren in de archieffilm Ze noemen me baboe van Sandra Beerends, die eerder over het Indische oorlogsverleden van haar moeder de korte film Arigato schreef en produceerde. In haar...
De beul van Amersfoort – Richard Hoving
‘Er hangt een waas over zijn gezicht. Het is geen kou, het is de walm van een vreugdeloze, sombere extase; de extase van geslacht en de dood, die elkaar in het schuilhol van de menselijke dierlijkheid gevonden hebben.’ Die impressie gaf de romancier en dichter Theun de Vries in juni 1945 van SS-kampbewaker Josef Kotalla,...
The Royal Society – Adrian Tinniswood
Eind 1660 openden zich in Londen de deuren van de Royal Society, een genootschap bestaande uit academici, amateurgeleerden en leden van de hofhouding. De koning zelf was de beschermheer van deze veredelde herenclub. Over politiek en theologie werd niet gesproken, zo schrijft de cultuurhistoricus Adrian Tinniswood in zijn boek over dit genootschap, maar des te...
De kolonieman – Angelie Sens
Wie Het pauperparadijs van Suzanna Jansen heeft gelezen, denkt bij de ‘kolonies’ die de Maatschappij van Weldadigheid begin negentiende eeuw in Drenthe stichtte in de eerste plaats aan vernedering, stigmatisering en uitbuiting. Het idee dat ‘onmaatschappelijke elementen’ opgevoed moesten worden tot eerbare burgers zien we nu als uiterst paternalistisch, en ook toen al was er...