De heidense Middeleeuwen
Bredero heeft een vuistdik boek geschreven over (of liever: tegen) de ‘ontkerstening der Middeleeuwen' die moderne historici als Schmitt verkondigen.
Onstilbare honger naar radicale reinheid
Poorthuis en Salemink, verbonden aan de Katholieke Theologische Universiteit, gebruikten 488 bladzijden voor hun ‘levensverhaal’ van de joodse Sophie van Leer, die zich tot het roomse geloof had bekeerd. Daarna volgen drie en een halve bladzijde epiloog. Ze stellen er vier maal de vraag: ‘Wie was Sophie van Leer?’ Hun antwoord luidt telkens anders. Ook...
Grote individuen en hoge cultuur
Een mooier startpunt had de groep die voor het onderzoeksprogramma ‘Nederlandse cultuur in Europese context’ het ijkpunt 1900 zou gaan bestuderen zich niet kunnen wensen. Het sinds 1991 door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek gesubsidieerde megaproject beoogde immers ‘het onderzoek naar de ontwikkeling van de Nederlandse cultuur en naar de wisselwerkingen tussen de Nederlandse...
Brieven
Papoea’s Gerard Mulder mist in zijn column over de Papoea’s (Historisch Nieuwsblad 2000/6) net de pointe. Nederland wilde Nieuw-Guinea bij de soevereiniteitsoverdracht aan Indonesië gewoon blijven koloniseren, of beter: laten koloniseren. Het was de bedoeling dat het een nieuw vaderland zou worden voor de Indische Nederlanders die weg wilden uit Indonesië, uit angst voor Soekarno...
Audiovisueel: Wilde jaren
WILDE JAREN: EEN EEUW JEUGDCULTUUR. De serie start op donderdag 9 november om 23.20 op Nederland 1 en wordt herhaald vanaf zaterdag 11 november om 14.40Toen Eric Harris (18) en Dylan Klebold (17) vorig jaar aan de Amerikaanse Columbine Highschool in Littleton twaalf medescholieren en een docent doodschoten en vervolgens zelfmoord pleegden, trokken verschillende christelijke...
Nieuwe Media: De internetgeneratie
Het denken in generaties is in de sociologie een geliefd tijdverdrijf. Ook historici hechten grote waarde aan het generatiemodel. Na de protestgeneratie, de generatie X, Nix en de patatgeneratie is er een nieuw fenomeen: de internetgeneratie. Je houdt van ze of je haat ze, een tussenweg is er niet: Wipneus en Pim, twee van de...
Stille getuigen: De held van Durazzo
De geschiedenis laat haar sporen achter. Monumenten, voorwerpen en graven herinneren aan bijna vergeten personen. Hun verhaal wordt hier verteld. Deze keer het borstbeeld van nationale held Lodewijk Thomson op de Zuiderbegraafplaats in Groningen. Het donderde en bliksemde boven Groningen op 15 juli 1914. ‘Loodzwart wordt de lucht: de duisternis wordt aldoor grooter, ’t is...
De vooruitgang: Massaal Nederlands verzet tegen Napoleon
Er zijn proefschriften, lezingen of artikelen die ons beeld van het verleden ingrijpend veranderen. Deze keer het proefschrift van Johan Joor, die bestrijdt dat de Nederlanders zich gelaten neerlegden bij de Napoleontische overheersing. ‘We gingen er altijd van uit dat Nederland tijdens de Napoleontische bezetting een rustige en zelfs saaie tijd doormaakte. Maar het blijkt...
Beeldgeheim
Een onbekende foto. Is het verhaal erachter te vertellen? Deze keer een poging van Manuela Kemp, RTL4-presentatrice van De heren van Amstel live en Cisca Dresselhuys, hoofdredactrice van Opzij. ‘Het is een herfstige, grijze dag in de jaren twintig van de vorige eeuw, ergens in Noord-Holland’, vermoedt Manuela Kemp. ‘De twee vrouwen – de rechter...
Spielberg
De filmproducent zegt: ‘Ik voel mij verwant met alle overlevenden’. Sterker nog: ‘Ik voel mij verbonden met het concept van de holocaustoverlevende, al heb ik er relatief weinig ontmoet.’ De filmproducent vertelt over een op video opgenomen relaas van een Poolse oud- kampbewoonster. Hij verstond er geen woord van, maar was geroerd door de kracht...
Macht
Stel, men behoort tot de machtigste historici van Nederland. Neen, gemeten naar verdeel en heersposities, variërend van het voorzitterschap van het Stimuleringsfonds Culturele Omroepproducties tot de adviesraad van het W.F. Hermans Instituut tot het comité van aanbeveling inzake de St. Nicolaas-optocht in Amsterdam, is men de machtigste historicus van Nederland. En stel, men heeft één...
Een joods octrooihouder
Waarom kan de een wel en de ander niet zijn lot in eigen handen nemen? De geschiedenis is vol raadsels, concludeert P.W. Klein tijdens zijn speurtocht naar Isaäc Roet en zijn vader Erich Klein. Klein is op zoek naar het verleden van de families Roet en Klein. Aan de hand daarvan belicht hij de tragische...