Home Beeldgeheim

Beeldgeheim

Judith Amsenga

Historicus en vertaler

Gepubliceerd op: 18 september 2000

Update 7 april 2020

Een onbekende foto. Is het verhaal erachter te vertellen? Deze keer een poging van Manuela Kemp, RTL4-presentatrice van De heren van Amstel live en Cisca Dresselhuys, hoofdredactrice van Opzij.

‘Het is een herfstige, grijze dag in de jaren twintig van de vorige eeuw, ergens in Noord-Holland', vermoedt Manuela Kemp. ‘De twee vrouwen – de rechter is de schoondochter van de oude vrouw die de kar duwt – hebben iets te verbergen. De harteloze schoonvader wilde een nest jonge katjes verdrinken. Zijn schoondochter echter vond de jammerende katjes in de schuur. Ze heeft toen heel kordaat de oude vrouw aangesproken op de barbaarsheid van de verdrinkingsdood – dat zie je ook aan d'r gezicht, dat heeft wat guitigs, wat dappers.'
Ook Cisca Dresselhuys meent dat de vrouwen iets te verbergen hebben. ‘Deze boerin en haar hulpje hebben hun bloederige vracht van slachtafval bedekt onder een vrolijke doek. Ze zijn op weg het ergens in een sloot te deponeren.' De gelaatsuitdrukking van de vrouwen vindt Dresselhuys een overtuigend bewijs van hun geheimenissen: ‘De gezichtsuitdrukking van de meid spreekt boekdelen, de boerin kijkt quasi ‘niks aan de hand'. Dresselhuys situeert het tafereel in noordoost Nederland – Overijssel of Drenthe, en prikt een precies jaartal: 1910.
Kemp ondertussen mijmert nog wat verder over de nobele reddingspoging van de vrouwen. ‘Ze gaan de katjes uitdelen aan kinderen in het dorp. Niet hun eigen dorp, dat zou teveel in de gaten lopen. Het lijkt de dames verstandiger met een ommetje over de brug naar de buurplaats te gaan.' Dat heeft nog wat voeten in de aarde, zo ziet Kemp: ‘De brug is die dag erg glad, en de kwaliteit van de kar niet best, dus de mand dreigt de hele tijd van die kar af te vallen. Op de foto staan ze even stil om dat te verhelpen. De emmer is neergezet en de jongste is alles aan het aansjorren, trekt het kleedje nog even recht. Stel je voor zeg, anders zouden die katjes er allemaal uitdonderen.'
Niets geen aaibare, lieve scenario's voor Dresselhuys. Haar verslaafdheid aan krimi's brengt haar tot een nog andere interpretatie, een fraai detectivescenario. ‘Jarenlang heeft de norse echtgenoot zijn vrouw en kinderen getiranniseerd. Totdat de oudste zoon zijn vader in dolle drift met een riek, een kapmes of een hooivork doodt. 's Nachts hebben de boerin, de zoon en de meid het lichaam in stukken gehakt en de deel schoongeboend. Nu zijn de twee vrouwen bij het krieken van de dag op weg de lichaamsdelen ergens in een sloot te laten verdwijnen.' Jammer genoeg, zo geeft Dresselhuys spijtig toe, pleit het vervoer bij daglicht tegen deze mogelijkheid. Nuchter merkt ze op: ‘Uiteindelijk zal wel blijken dat ze, heel onschuldig, wasgoed vervoeren, maar ‘a dirty mind is a joy forever', nietwaar?

De uitleg: Twee vrouwen met de was op een kruiwagen onderweg naar de stadsbleek in Rijssen, Overijssel. Ondanks de aanleg van de waterleiding in 1935 bleven veel vrouwen hun was op de traditionele manier spoelen en bleken.

Nieuwste berichten

Karl Lueger: de vader van het rechtse populisme
Karl Lueger: de vader van het rechtse populisme
Artikel

Karl Lueger: de vader van het rechtse populisme

Als campagnevoerder, redenaar en antisemiet wees Karl Lueger de weg aan Adolf Hitler, die in Mein Kampf zijn bewondering voor de Weense burgemeester beschreef. Maar er waren ook grote tegenstellingen. Hoewel ze elkaar nooit hebben ontmoet, zal de naam van dr. Karl Lueger altijd verbonden blijven met die van Adolf Hitler. Toen Hitler in september...

Lees meer
Chris Stoffer (SGP), Joost Eerdmans (JA21) en Henk Vermeer (BBB) staan de pers te woord, 30 oktober 2026.
Chris Stoffer (SGP), Joost Eerdmans (JA21) en Henk Vermeer (BBB) staan de pers te woord, 30 oktober 2026.
Interview

De Zuiderzee is nooit gedempt in de ogen van rechtse politici

De partijleiders van JA21, SGP en BBB hebben alle drie een connectie met het Veluwse Harderwijk en komen daar graag voor uit. Historicus Eva Vriend is niet verbaasd: ‘Rechtse partijen zien visserijplaatsen nog altijd als het echte Nederland.’ Joost Eerdmans (JA21), Chris Stoffer (SGP) en Henk Vermeer (BBB) kunnen het kabinet aan een meerderheid helpen...

Lees meer
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Loginmenu afsluiten