DUIZEND JAAR WEER, WIND EN WATER IN DE LAGE LANDEN, deel 4 (1575- 1675)
Door de klimaatverandering valt er deze winter weer nauwelijks te schaatsen. Dat was wel eens anders. In de winter van 1671-1672 bijvoorbeeld lagen de trekschuiten in november al stil wegens ijsgang. Die winter vroren ook de rivieren dicht; pas op 3 maart was het te gevaarlijk geworden om met een paardenslee de Zaan over te...
Influenza: een zoektocht naar een dodelijk virus
De Spaanse griep startte zijn reis rond de wereld in de Baskische badplaats San Sebastian. In februari 1918 was het nog een gewone griep: je werd er hondsberoerd van, maar knapte uiteindelijk wel weer op. Maar in de loop van het jaar nam de epidemie dodelijke vormen aan, van Alaska tot West-Samoa en van Zuid-Afrika...
Herdenken in een voormalige DDR-gevangenis
Het complex Bautzen was gevangenis onder het nationaal-socialisme, de Russen en in de DDR. Nu is het een herdenkingscentrum. Maar de oud-gevangenen hebben moeite het lijden onder verschillende dictaturen één plaats te herdenken. ‘Volgens de gevangen die onder de Russen vastzaten was Bautzen vanaf de jaren zestig een hotel.’ ‘Ab nach Bautzen…’ Met deze slogan...
Jaap van Osta over Oranje-huwelijken in de twintigste eeuw
Jaap van Osta, specialist op het gebied van de moderne monarchie, vertelt over de huwelijkspolitiek van de Oranjes in de twintigste eeuw: ‘Hendrik was een lieve man, maar intellectueel stelde hij niets voor. Hij en Wilhelmina lagen elkaar helemaal niet.’ In 1898 was Wilhelmina op achttienjarige leeftijd koningin geworden. Tijd om een huwelijkskandidaat te zoeken....
Loe de Jong
Loe de Jong kijkt terug. Op Aantjes, Bernhard, Weinreb en koningin Wilhelmina. Vooruit kijkt hij niet meer. ‘Ik krijg ook geld van de joodse tegoeden. Maar u mag me niet vragen wat ik daarmee ga doen.’ Geen historicus heeft in Nederland zoveel maatschappelijke beroering teweeg gebracht als dr Louis de Jong (87). Als directeur...
Liefde lijdt onder politieke spelletjes
NA DE LENTE VAN ’68. EEN KLEINE LIEFDESGESCHIEDENIS door Aliona van der HorstUitzending binnenkort bij de NPS Nederland, jaren zestig. Simon van der Horst, een jonge man met communistische sympathieën, vertrekt naar Moskou om er chemie te studeren. In de Sovjet Unie regeert Nikita Chroesjov, die Stalins wandaden veroordeelt en een periode van ‘dooi’ teweegbrengt....
Het kleine zwarte jurkje
Mode-ontwerper Mary Quant is overleden, de bedenker van de minirok. In 1926 ontketende de 'petite robe noire' een revolutie in de wereld van vrouwenmode.
Stille getuigen: De erepenningen van Pier Pander
De geschiedenis laat haar sporen na. Monumenten, voorwerpen en graven herinneren aan bijna vergeten personen. Hun verhaal wordt hier verteld. Deze keer de gouden erepenningen van de beeldhouwer Pier Pander (1864-1919) in het Gemeentearchief Leeuwarden. De gouden erepenning voor de eerste Prix de Rome kon niet direct worden uitgereikt. Op de dag dat Pier Pander...
Beeldgeheim
Een onbekende historische foto. Is het verhaal erachter te vertellen? Xandra Schutte, hoofdredactrice van Vrij Nederland, en Oscar Garschagen, hoofdredacteur van het Algemeen Dagblad doen een poging. ‘Dit beeld stamt uit de jaren vijftig, de tijd van de wederopbouw. Men steekt de handen uit de mouwen in een sfeer van constructieve saamhorigheid’, meent Oscar Garschagen....
De vooruitgang: Emotie in de politiek
Proefschriften, lezingen of artikelen kunnen ons beeld van het verleden ingrijpend veranderen. Deze keer het proefschrift van Amanda Kluveld, waarin zij bestrijdt dat de Nederlandse anti-vivisectionisten geen politieke rol van betekenis speelden. De anti-vivisectiebeweging verzet zich sinds het einde van de negentiende eeuw tegen dierproeven. Jan Romein zag de anti-vivisectionisten vooral als een van de...
Het hoge woord: Je kan geschiedenis niet straffeloos negeren
Een thema als ‘slavernij’ laat helder zien op hoeveel manieren je met het verleden om kunt gaan. Kennis van het verleden is weer populair. Nu nog een goede basis voor het schoolprogram. Op 17 en 18 november 2000 vonden in het Tropeninstituut te Amsterdam de Geschiedenisdagen plaats: een poging om historici en in geschiedenis geïnteresseerden...
Rotterdam in de Gouden Eeuw
Rotterdam was in 2001 samen met Porto de culturele hoofdstad van Europa. De stad staat bekend als modern en zakelijk, een plaats zonder geschiedenis of poëzie. Toch was datzelfde Rotterdam tijdens de Gouden Eeuw een stad van dichters en denkers, van nieuwlichterij en tolerantie, en stak het Amsterdam naar de kroon. De rijkdom van Rotterdam...