Een weldadig kopje thee
Mierzoete thee hield arbeiders tijdens de Industriële Revolutie op de been. Maar dat niet alleen. Thee zorgde ook voor belangrijke innovaties, zo constateert Annegreet van Bergen. Thee is een van de koloniale producten die het aanzicht van de wereld hebben veranderd. Net als koffie, cacao, suiker en tabak was thee in de zeventiende eeuw spiksplinternieuw...
#Blackartsmatter
Tijdens de antiracismedemonstraties van afgelopen zomer zwol de roep om teruggave van Afrikaanse kunst aan. Onder de hashtag #BlackArtsMatter en leuzen als ‘Houdt u niet van plunderen? Dan zult u het British Museum haten’ vroegen activisten aandacht voor een al lang lopend debat over restitutie van kunst aan Afrikaanse landen. Dat debat heeft volgens hen...
‘De NAVO mist een supermacht die de kemphanen uit elkaar houdt’
Met spierballenvertoon en dreigende oorlogstaal ruziën Turkije en Griekenland over economische grenzen in de Middellandse Zee. Historicus Erik-Jan Zürcher en Clingendael-onderzoeker Ko Colijn duiden de historische wortels van het conflict. ‘Het wegvallen van de Verenigde Staten als beschermheer heeft de bezweringsrol van de NAVO ernstig aangetast.’ ‘Dit is met vuur spelen,’ waarschuwde de Duitse minister...
Crystal meth moest soldaten scherp houden
Crystal meth kwam een eeuw geleden op de markt om militairen beter te laten vechten. Het verbetert de concentratie en onderdrukt vermoeidheid. Daarmee behoort het tot een lange rij drugs die de prestaties op het slagveld moeten aanjagen. Op 1 juli 2020 deed de Italiaanse politie in de havenstad Salerno een opvallende vondst. In drie...
De Grootste Wetgever
De basis van ons rechtssysteem ligt in het Romeinse recht. Nog steeds leren rechtenstudenten over deze erfenis van het oude Rome en elke keer dat een jurist naar een wetboek grijpt, is hij schatplichtig aan de Romeinse keizers. Dat geldt voor één keizer in het bijzonder: Justinianus I. In 528 stond keizer Justinianus voor de...
Verheffen en neersabelen
De inheemse bevolking van Nederlands-Indië opvoeden tot zelfstandigheid – dat werd aan het begin van de twintigste eeuw het doel van de koloniale politiek. Een jonge Indonesische voorhoede pakte de nieuw geboden kansen gretig aan. Maar toen vonden de Nederlanders het opeens te snel gaan. Een confrontatie kon niet uitblijven. De Javaanse ambtenaar geloofde zijn...
Maankijkers in de Koude Oorlog
Midden in de Koude Oorlog rapporteerden Nederlandse amateurastronomen aan de Sovjet-Unie. Ze hielden jarenlang bij waar en hoe laat een Russische satelliet over ons land vloog. Hun bevindingen gaven ze door aan Moskou. Maar waarom werkten ze eigenlijk samen met de Russen?
Ineke Sluiter over haar held: Toni Morrison
Hoogleraar Griekse taal- en letterkunde Ineke Sluiter is sinds juni president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Ze bewondert de Afro-Amerikaanse schrijfster Toni Morrison om haar moed. ‘Morrison schreef over het racisme en de discriminatie die ze aan den lijve had ondervonden.’ Wanneer maakte u kennis met Toni Morrison? ‘Ik vermoed in 1993. Dat...
Stelling: Conservatieven zijn de nieuwe rebellen
Eva Rovers: ‘Conservatieve rebellen zijn van alle tijden. Denk aan de Conservatieve Revolutie tijdens de Weimarrepubliek, die zich richtte tegen de idealen van de Verlichting. Of aan de vrouwen van de Britse Women’s National Anti-Suffrage League, die zich tegen het vrouwenkiesrecht verzetten. Of nog verder terug: het verzet tegen Willem I, dat tot de Belgische...
Voorpublicatie: Gods schaduw – Alan Mikhail
Het Ottomaanse rijk had een enorme invloed op de wereldgeschiedenis. Het was een bruisend middelpunt van intellectuele activiteit, macht en verlicht bestuur. Leider van de vooruitgang was de almachtige sultan Selim I (1470-1520). Geholpen door zijn moeder Gülbahar, breidde hij het rijk fors uit. Maar eerst moest hij de meedogenloze harem zien te overleven. Op...
Middeleeuws alternatief voor antibiotica
Een ruim 1000 jaar oud boek helpt microbiologen mogelijk aan een alternatief voor antibiotica. ‘Neem gelijke hoeveelheden cropleac [een onbekende looksoort, red.] en knoflook en stamp die samen. Neem gelijke hoeveelheden wijn en ossengal, en meng die met de gestampte look.’ Zo begint een recept voor zalf tegen oogzwellingen, dat staat opgetekend in Bald’s Leechbook,...
Hitlers geboortehuis blijft herkenbaar
Tegen de wens van de Oostenrijkse overheid behoudt Hitlers geboortestad Braunau am Inn een gedenksteen die herinnert aan het naziverleden. Het geboortehuis van Adolf Hitler in Braunau moet worden geneutraliseerd, zo heeft de Oostenrijkse regering besloten. Het pand, dat tien jaar heeft leeggestaan, moet een politiebureau worden en een nieuw uiterlijk krijgen. Daarmee hoopt de...