Het liberale gelijk loopt ten einde
Toen miljoenen mensen begin jaren zeventig demonstreerden tegen de oorlog in Vietnam, waren linkse stromingen op hun hoogtepunt. Dertig jaar later gaan opnieuw miljoenen anti-oorlogsdemonstranten de straat op. De zegeningen van het liberalisme van de afgelopen decennia zijn tegengevallen. De demonstraties van zaterdag 15 februari tegen de Amerikaanse oorlogsplannen waren massaal. In de berichtgeving over...
Een eeuw consultatiebureaus
Sinds een eeuw krijgen jonge ouders op het consultatiebureau adviezen over de verzorging van hun baby. Daarvoor werden kinderen opgevoed volgens bakerpraatjes en ander bijgeloof. Maar ook de tips van het consultatiebureau zijn zeer betrekkelijk en aan mode onderhevig. Een eeuw geleden werden ingebakerde borelingen in een lade onder de bedstee geschoven. ‘s Avonds nam...
Ad van Vliet over de Algemene Bijstandswet
Het kabinet wil de bijstand versoepelen. In 1963 stemde de Tweede Kamer in met het wetsvoorstel voor de Algemene Bijstandswet, die de Armenwet uit 1912 verving.
De Aprilbeweging van 1853
Moslims moeten integreren tot echte Nederlandse burgers, vinden velen. In de negentiende eeuw waren het de katholieken die als on-Nederlands werden beschouwd. Toen de katholieke Kerk in 1853 bisschoppen benoemde, zagen conservatieve protestanten dat als een bedreiging voor de kracht en eenheid van Nederland. Zij vormden de Aprilbeweging, die zich hevig verzette tegen de katholieke...
Vier eeuwen immigratie in Nederland
Textielarbeiders werden met open armen binnengehaald, maar Duitse lutheranen mochten hun klokken niet luiden en joden werden zelfs stelselmatig gediscrimineerd. Miljoenen immigranten vestigden zich de afgelopen eeuwen in Nederland. Tot spanningen met de lokale bevolking leidde dat zelden. Rond 1590 vluchtte de protestantse lakenbereider Frans Franszoon Hals met zijn vrouw Adriana en zoontje Frans uit...
De Vooruitgang: ‘Perschef Daniels sprong creatief met de feiten over Truman om’
Proefschriften, lezingen of artikelen kunnen ons beeld van het verleden ingrijpend veranderen. Hans Veldman promoveerde onlangs op een studie naar journalist Jonathan Daniels, die het beeld van de Amerikaanse presidenten Franklin D. Roosevelt en Harry S. Truman voor een groot deel bepaalde. ‘Truman werd in de jaren vijftig, zestig en zeventig gezien als een van...
Lifestyle & trends: Griekse goden hadden geen tandpastalach
De hotspots van achttiende-eeuws Parijs. Lekker weg in de jaren dertig. Haute couture in de Middeleeuwen. Trends zijn van alle tijden. Culinaire avonturen, mode, wonen en uitgaan door de eeuwen heen. Een Limburgs kaasje, een verstopt riool en een bloemkool in staat van ontbinding. Afgemeten aan hetgeen je ruikt in een volle tram, staat de...
Stille getuigen: Het standbeeld van Cornelis Lely
De geschiedenis laat haar sporen na. Monumenten, voorwerpen en graven herinneren aan bijna vergeten personen. Hun verhaal wordt hier verteld. Deze keer het standbeeld van Cornelis Lely (1854-1929) op de kop van de Afsluitdijk bij Den Oever. ‘Klokke één uur hadden beide kranen hun grijpers tegelijkertijd boven het gat en lieten op hetzelfde oogenblik hun...
1421, HET JAAR WAARIN CHINA DE NIEUWE WERELD ONTDEKTE
‘Ruim tien jaar geleden deed ik bij toeval een ongelofelijke ontdekking.’ Zo begint de gepensioneerde marineofficier Gavin Menzies zijn boek waarin hij reconstrueert hoe de Chinese vlootvoogd Zheng Ho en zijn flottieljeleiders in ruim twee jaar alle wereldzeeën hebben verkend. Columbus, Vasco da Gama en hoe al die andere slaafse navolgers ook mogen heten zijn...
CENSORSHIP OF HISTORICAL THOUGHT. A WORLD GUIDE, 1945-2000
Hét boek over censuur in Nederland is geschreven door Wim Hazeu, en heet Wat niet mocht. Dit overzicht uit 1972 gaat over vrijheidsbeknotting in de journalistiek en de literatuur. Hazeu besteedt aandacht aan de schrijver en uitgever J. van Keulen, die onder de naam Han B. Aalberse zijn Bob en Daphne-boeken schreef. Het deeltje Liesbeth...
De Vooruitgang: In roomboter gebakken spreeuwen
Proefschriften, lezingen of artikelen kunnen ons beeld van het verleden ingrijpend veranderen. Met zijn studie naar de vangst van klein gevogelte in de provincies Zuid- en Noord-Holland ontdekte Ignaz Matthey dat Nederland een belangrijk vogelarijland is geweest. ‘De aanleiding voor mijn onderzoek was eigenlijk vrij triviaal. Ik kocht op een veiling een partij bladmuziek. Daar...
Beschavingscrisis
Dit is mijn laatste column voor Historisch Nieuwsblad. Een hele opluchting. Voor mijzelf – ik deed dit alleen omdat de hoofdredacteur mij drie jaar lang fysiek bedreigde –, maar ook voor andere historici. Zoals de Groningse hoogleraar en rector magnificus Doeko Bosscher, die briefjes naar dit blad schreef met de dringende suggestie mij te ontheffen...